على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
851
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ترش ( tarc ) و ( tarac ) ا . ع . سبكى و بدخلقى . و بخل . ترش ( tarc ) و ( tarac ) م . ع . ترش ترشا و ترشا ( از باب سمع ) : سبكى كرد و بدخلق گرديد . و بخل نمود . ترش ( tarec ) ص . ع . بدخلق و سبك . و بخيل . ترش ( torc ) و ( toroc ) ص . پ . حامض و هر چيز كه حموضت داشته باشد و داراى مزهء نامطبوع بود . و زمخت و تند و تيز . و درشت و سخترو . و زشت و زشترو . و ترش گشتن : حموضت پيدا كردن . و ترش نشستن : ترشروئى كردن و زشت نشستن . ترشاء ( terc ' ) ا . ع . رسن و رسن دول . ترشاش ( tarc c ) م . ع . رش رشا و ترشاشا . مر . رش ( racc ) . ترشانيدن ( torc nidan ) ف م . پ . ترش كردن چيزى را . ترشائى ( torc i ) ا . پ . حموضت . و گستاخى و درشتى . ترشبا ( torcb ) و ( torocb ) ا . پ . آش ترش و بلغور ترش . ترشبالا ( toroc - b l ) و ترشپالا ( toroc - p l ) ا . پ . ابزارى فلزى و سوراخ سوراخ جهة پالايش پالوده و صاف كردن برنج پلاو . ساير چيزها . ترشت ( toroct ) و ( tercet ) ا . پ . بيل و ابزارى كه باغبانان بدان شاخههاى درخت را مىبرند . ترشت ( taract ) ا خ . پ . درشت كه دهى است نزديك شهر طهران . ترشح ( taraccoh ) م . ع . قوت رفتار گرفتن شتر بچه با مادر يقال ترشح الفصيل اذا قوى على المشى مع امه . و نيز ترشح : در همهء معانى ترشيح بطور مطاوعت استعمال مىگردد . مر . ترشيح . ترشح ( taraccoh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوىكردگى . و تراوش و تراويدگى . و باران اندك . و باصطلاح طب خارج شدن هر مظروف مايعى از جدار ظرف خود بطور قطرههاى بسيار كوچك مانند ترشح خون و ترشح صفرا و جز آن . ترشحات ( taraccoh t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تراوشها . ترشدن ( tar - codan ) ف ل . پ . اعراض كردن و آزرده گرديدن از ظرافت كسى . ترش رو ( toroc - ru ) ص . پ . آنكه داراى روى درهم كشيده بود . ترش روئى ( toroc - rui ) ا . پ . درهم كشيدگى روى و درشتى . ترشش ( taraccoc ) م . ع . چكيدن آب و مانند آن . ترش شيرين ( torc - cirin ) ص . پ . مىخوش و نيمترش . ترش طبع ( torc - tab ' ) ص . پ . ترشخو و گستاخ و سخت . ترش طعم ( torc - ta'm ) ص . پ . ترش مزه و چيزى كه ذائقه احساس ترشى از آن كند . ترشف ( taraccof ) م . ع . مكيدن آب و جز آن . ترشك ( torcak ) ا . پ . پرندهاى سبز - رنگ . و گياهى كه بتازى : حماض گويند . ترش گياه ( torc - gi ) ا . پ . حماض برى . و هر گياه ترش . ترش مزاج ( torc - mez j ) ص . پ . گستاخ و ترشخو و سخت . ترش مزگى ( torc - mazegi ) ا . پ . ترشى و حموضت . ترش مزه ( torc - maze ) ص . پ . چيزى كه ذائقه احساس ترشى از آن كند . ترشناك ( torc - n k ) ص . پ . بسيار ترش . ترشه ( toroce ) ا . پ . يك نوع ميوهاى . ترشه شيرين ( torce - cirin ) ص . پ . كمترشى . و مىخوش . ترشى ( torci ) ا . پ . حموضت و آچار و مخلل و چيزى كه در سركه حفظ كنند و با غذا جهة گوارد و تحريك اشتها تناول نمايند مانند ترشى بادنجان و ترشى ليمو و ترشى انبه و هر چيزى كه ترش باشد . و سختى و ترشروئى و حزن و اندوه . و ترشى دل : ترششدگى معده و دل سوخته . و ترشى گذاشتن : آچار ساختن . ترشى ( taracci ) م . ع . نرمى نمودن با همديگر . ترشى آلات ( torci - l t ) ا . پ . مخللات و آچارها . ترشى بادى ( torci - b di ) ص . پ . هر چيز ترشى و هر چيز نفاخى . ترشى پالا ( torci - p l ) و ترشى پالان ( torci - p l n ) ا . پ . ترش پالا . ترشية ( tarceyat ) م . ع . رشوه دادن . ترشيح ( tarcih ) م . ع . اصلاح نمودن درخت تابار آرد . و ليسيدن آهو ماده چرك و ريم بچهء نوزاده را . و اندكاندك شير دادن مادر فرزند را تا آنگاه كه بمكيدن قوت يابد و پروردن و ادب دادن يقال هو يرشح للوزارة اى يربى و يؤهل لها . ترشيح ( tarcih ) ا . ع . نيكوئى سياست شتران و تربيت . ترشيدن ( torcidan ) ف ل . پ . ترش شدن و انقلاب و حالت تخمير در چيزى