دير رنج ( dir - ranj ) ص . پ . صابر و صبور و بردبار . دير رو ( dir - rav ) ص . پ . به آرامى و آهستگى رونده . ديرزى ( dir - zi ) ا و ص . پ . سالديده . و نام روز بيست و هفتم از هر ماه شمسى . ديرسال ( dir - s l ) ص . پ . كهنه و قديم . دير غضب ( dir - qazab ) ص . پ . ملايم و حليم و بردبار . ديرك ( dirak ) ا . پ . ستون خيمه . ديرك ( dirak ) ا . پ . جانوركى كه غله را مىخورد و تباه مىكند . و نيز كرمى كه لباس را ضايع و تباه مىنمايد . دير كشاى ( dir - koc y ) ص . پ . هر چيز كه بدشوارى گشوده شود مانند قفل . ديركتور ( direktor ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - راه‌نما و كارنما . ديرگاه ( dir - g h ) م ف . پ . هميشه و همواره و پيوسته . دير گوار ( dir - gov r ) و دير گوارا ( dir - gov r ) ص . پ . بطئ الهضم . دير ماندگى ( dir - mandagi ) ا . پ پيرى و كهنگى . دير مايه ( dir - m ye ) ا . پ . صفرا . دير مردگان ( dir - mordag n ) ا . پ . كسانى كه پيش از اين مرده‌اند . ديرند ( dirand ) ا . پ . دهر و روزگار . و بخت . و تعويذ و بازوبند . ديرند ( dirand ) و ديرنده ( dirande ) م ف . پ . ديرباز و دراز و مدت دراز . و درازى زمان . ديروز ( diruz ) م ف . پ . امس و روز پيش از امروز و پاخ و پرن . دير وقت ( dir - vaqt ) م ف . پ . زمان بسيار و مدت دراز . و آخر هنگام . و دير وقت شدن : به آخر رسيدن هنگام و تنگ شدن وقت . ديره ( dire ) ا . پ . خانه و حولى و منزل . و خيمه و چادر . ديرها ( dir - h ) ا . پ . ج . دير . و پس از ديرها : پس از مدت مديد . ديرى ( diri ) ا و ص . پ . درنگى و آهستگى . و درنگ و آهسته . ديرياز ( dir - y z ) م ف . پ . مدت متمادى و دراز . و چندين شب . ديريدن ( diridan ) ف م . پ . دريدن و پاره كردن . ديرين ( dirin ) ص . پ . قديم و كهنه و كهن و پيشين . و زمانهاى گذشته . ديرينگى ( dirinagi ) ا . پ . قدمت . و پايدارى و ثبات . ديرينه ( dirine ) ص . پ . قديم و كهنه . و طويل و دراز . و هميشه و پايدار . و زيرك و عاقل و محيل . و بندهء ديرينه : خدمتگار قديم . و عهدهء ديرينه : ميثاق قديم . ديرينه بود ( dirine - bud ) ا . پ . وجود و هستى قديم . ديرينه دور ( dirine - davr ) ا . پ . دور و گردش مستمر و دائم . ديرينه روز ( dirine - ruz ) ص . پ . داراى عمر بسيار . ديرينه سال ( dirine - s l ) ص . پ . پير و فرتوت . ديز ( diz ) ا و ص . پ . رنگ و لون . و رنگ سياه . و رنگ خاكسترى . و خط سياه مايل بخاكسترى كه از كاكل تا دم بعضى حيوانات مانند اسب و استر و خر و جز آن كشيده شده . و حصار و قلعه و دز . و نوعى از ديگ و پاتيل مسين . و چنبر دايره و غربال و پرويزن . و نوعى از شياف كه در چشم رمد ديده كشند . و شبديز يعنى شب رنگ . و اسب سياه خسرو پرويز . ديزج ( dayzaj ) ا . پ . - مأخوذ از ديزهء فارسى - اسبى كه از كاكل تا دمش خط سياهى كشيده شده باشد . ديزندان ( dizan - d n ) ا . پ . سه پايهء آهنين كه ديگ را بر بالاى آن گذاشته طعام پزند . ديزو ( dizu ) ا . پ . ديزى . ديزه ( dize ) ا و ص . پ . رنگ و شبرنگ . و اسب و استر و يا خر خاكسترى رنگ . و اسب و استر و يا خرى كه از كاكل تا دمش خط سياه خاكسترى كشيده شده باشد . و قلعه و حصار و دز . ديزى ( dizi ) ا . پ . ظرف طعام پزى كوچك گلين و يا مسين . ديژك ( dijak ) ص . پ . خاكسترى رنگ . ديس ( days ) ا . ع . پستان و ثدى . و حلمه و سر پستان . و پيزر . ديس ( dis ) و ( diyas ) ع . ج . ديسة . ديس ( dis ) ص . پ . شبه و مانند و نظير و همتا و هميشه متصل بموصوف و در آخر آن در مىآيد مانند ماه ديس يعنى ماه مانند . ديس ( dis ) ا . پ . در فارسى هندى ملك و ولايت . و روز . ديسال ( di - s l ) م ف . پ . سال گذشته و سال پيش از امسال . ديسة ( disat ) ا . ع . بيشهء بسيار درخت . ج : ديس و دبس . ديستانه ( dist ne ) ا . پ . زن حايض و زن دشتان . ديسع ( daysa ' ) ا . ع . شتر مادهء ستبر و يا بسيار نشخوار كننده . ديسق ( daysaq ) ا . ع . - مأخوذ از طشتخوان فارسى - خوان نقره . و يك نوع ظرف