صدره : كينه ور شد . و دوى فلان : مرد فلان از بيمارى باطن . دوى ( davi ) ص . ع . رجل دو : مرد بيمار و احمق و كودن . و مردى كه در جائى بماند . دوى ( davi ) ا . پ . مكر و حيله . و حيله‌ور و مكار و غدار . دوى ( dovi ) م ف . پ . دويد و دو تا دو تا . دوى ( daviyy ) ا . ع . دوى الريح : وزش باد و بانگ آن . و دوى النحل : بانگ زنبور عسل . و دوى الطائر : آواز پرهاى مرغ وقت مرور آن . و ما به دوى : نيست در آن كسى . دوى ( doviyy ) ا . ع . بيابان . و ما به دوى : نيست در آن كسى . دوى ( doviyy ) و ( deviyy ) ع . ج . دواة . دوى ( davviyy ) و ( dovviyy ) ا . ع . ما به دوى : نيست در آن كسى . و كذا دوى . دويات ( davay t ) ع . ج . دواة . دويبة ( dovaybat ) ا . ع . مصغر دابة . دوية ( daviyat ) ص . ع . امراة دوية : زن بسيار تباه شكم از بيمارى . دوية ( daviyat ) و ( doviyat ) ص . ع . ارض دوية : زمين بسيار مرض ناموافق مزاج . و كذا ارض دوية . دوية ( daviyyat ) ا . ع . بيابان . و فرمان سواران مجاهد و خصوصا مجاهدين جنگ صليب . دويت ( davit ) ا . پ . دوات و سياهىدان و آمه . دويت آشور ( davit - cur ) ا . پ . ميلى كه بدان دوات و آمه را بر هم زنند . دويد ( dovayd ) ا . ع . مصغر دود . دويدار ( david r ) ا . پ . دوات دار و قلمدان دار . دويدگى ( davidagi ) ا . پ . تاخت و تكاپو . دويدن ( davidan ) ف ل و م . پ . رفتن با تعجيل بسيار و شتابان رفتن و تاختن . و عجله و شتاب كردن در نوكرى و خدمت . و جارى شدن و روان شدن . و طلوع كردن و بالا برآمدن . دويده ( davide ) ص . پ . كسى كه بسرعت و عجله رفته باشد . دويرة ( dovayrat ) ا . ع . مصغر دارة يعنى خانهء كوچك . و هالهء كوچك گرد ماه . و نام موضعى . دويره ( davire ) ا . پ . دوال و تسمه اى كه بدان قمار بازند . دويسة ( dovaysat ) ا . ع . جماعت مردم . دويست ( dovist ) ص . پ . دو صد و مأتان و دو دفعه صد . و دويست درم شرعى : پنجاه و چهار توله و پنج ماشه و دو جو و هر توله دوازده ماشه و هر ماشه به وزن دوازده جو . دويك ( do - yak ) ا . پ . دم آخر مردن . دويل ( davil ) ا . ع . گياه سال خورده . و گياهى كه بر آن دو سال گذشته باشد و يا خاص است بگياه نصى . دويل ( dovil ) ا . پ . مكر و حيله و غدر . و ابريشم گنده كه از پيله حاصل شود و دو كرم در درون آن باشد . دويم ( doyom ) و ( doyyom ) و دويمين ( doyomin ) و ( doyyomin ) ا و ص . پ . هر چيز كه در مرتبهء دو واقع باشد . و وكيل و گماشته . دوين ( dovayn ) ا . ع . مصغر دون يعنى اندكى فرومايه . و نام شهرى . دويهية ( dovayhiyyat ) ا . ع . بليهء خوفناك و آسيب و بلاى خوفناك . دوئى ( doi ) ا . پ . جدائى و ضد يگانگى . و ريا . ده ( dah ) اوص . پ . دو پنج و نه بعلاوه يك . و دلگيرى و آزردگى . و آزار و زحمت و لعنت و نفرين و دعاى بد . و امر بمعروف و نهى از منكر . و ده انگشت بدندان گرفتن و يا ده انگشت بر دهان گرفتن : عجز كردن و زارى نمودن و فروتنى كردن . و ده آيت : دايره‌اى خرد از طلا و يا سرخى و جز آن كه پس از هر ده آيه از قرآن مجيد مىنويسند . و ده چند : ده مقابل و ده لا . و ده در دنيا صد در آخرت كه بطور دعا مىگويند يعنى ده در اين عالم بده تا در آخرت صد به تو عوض دهند . و ده درم شرعى : دو توله و هشت ماشه و ده نيم جو . و ده روز و يا ده روزه : مدت قليل و زمان كم و اندك . و ده مسكن ادريس : بهشت عنبر سرشت . ده ( deh ) ا . پ . مجموع چند خانه درصورتىكه عدهء آنها كم باشد و روستا و قصبه و قريه و ديه . و ده ويران : دنيا و روزگار و قالب آدمى . ده ( deh ) ص . پ . دهنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند شيرده : يعنى حيوانى كه شير مىدهد . و خراج ده : قريه‌اى كه باج و خراج مىدهد . ده ( deh ) ا . پ . كلمهء امر از دادن . ده ( doh ) ا . پ . دم و دنب و ذنب . ده ( dahen ) ا . ع . الا ده فلاده يعنى اگر نباشد اين امر اين ساعت پس نخواهد شد بعد از آن و اگر اين ساعت فرصت را غنيمت نشمارى پس نخواهى يافت آن را گاهى