على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

842

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بطور رشحات كوچك خارج شدن مايعى از سطح ظرفى كه متخلخل باشد . تراتر ( tar ter ) ا . ع . كارهاى بزرگ . تراتير ( tar tir ) ع . ج . ترة ( torrat ) . تراتيزك ( tar teyzak ) ا . پ . تره تيزك و جرجير . تراث ( tor s ) ا . ع . آنچه از مرده به كسى رسد . تراج ( tar j ) پ . كلمه‌اى كه جهة استجابت بعد از ختم دعا گويند مانند كلمهء آمين . و تراج باد يعنى آمين باد . تراج ( torr j ) ا . پ . دراج كه پرنده‌ايست صحرائى . تراجز ( tar joz ) م . ع . خصومت كردن با هم در شعر خواندن . تراجع ( tar jo ' ) م . ع . سپسايگى بازگشتن و از هم ديگر باز ستدن هر دو خليط تا آنچه عامل گرفته ميان هر دو برابر گردد . تراجم ( tar jem ) ع . ج . ترجمان ( torjom n ) و ( tarjam n ) و ( tarjom n ) و ج ترجمة ( tarjamat ) . تراجم ( tar jom ) م . ع . تراجموا بالحجارة : سنگ‌اندازى كردند با هم . تراجيل ( tar jil ) ا . ع . كرفس . تراح ( tar h ) ا . ع . سگ آبى و بيدستر . تراحم ( tar hom ) م . ع . تراحم القوم : يكديگر را مهربانى كردند آن قوم . تراختن ( tar xtan ) و ( ter xtan ) ف م . پ . شتابى بسيار كردن . تراخى ( tar xi ) ا . ع . درنگى و سستى . تراخى ( tar xi ) م . ع . درنگى كردن يق تراخى السماء : درنگى كرد آسمان و نباريد . تراد ( tar dd ) م . ع . فسخ معاهده كردن و برهم زدن معاهده و نزاع كردن و مجادله كردن . ترادف ( tar dof ) م . ع . يار يكديگر و پى رو يكديگر شدن . و مناكحت نمودن . و پياپى شدن . و يك چيز را دو اسم بودن . ترادف ( tar dof ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - رديف هم و پى هم . تراده ( tarr de ) ا . پ . قايق و كرجى و گمى . ترارة ( tar rat ) م . ع . ترترا و ترورا و ترارة . مر . تر ( tarr ) . تراره ( tar re ) ا و ص . پ . ترس و ترسو و جبان . و مزبله . تراريه ( tar rih ) ع . ج . ترهة ( torrahat ) . تراز ( tar z ) ا . پ . ابريشم خام . و درخت صنوبر . و ا خ . نام شهرى در تركستان . تراز ( tar z ) و ( tor z ) ا . پ . جمال و زيبائى . و زينت و آرايش . تراز ( tor z ) ا . ع . بيمارى در گوسپند كه در حال كشد . و مرگ ناگهانى . ترازن ( tar zon ) م . ع . همديگر را مقابل و برابر شدن يق الجبلان يترازنان اى يتناوحان . ترازو ( tar zu ) ا . پ . آلتى كه بدان وزن چيزها را معين مىكنند و بتازى ميزان گويند . و فهم و دريافت . و برج هفتم از دوازده برج فلكى كه بتازى ميزان گويند و چون خورشيد در مقابل آن در آيد اول فصل پائيز و استواى ليل و نهار بود . و عدل و عدالت و اعتدال و قوت . و پايه . و سقوط . و قلع و قمع . و فرار از جنگ . و هم ترازو : هم قوت و هم‌پايه . و ترازو چشمه داشتن : زيادتى و سنگينى يك پلهء ترازو از پلهء ديگر . و ترازو شدن : برابر شدن دوم غنيم در شجاعت و زور باهم . و ترازوى انجم : اصطرلاب . و ترازوى پولادسنجان : نيزه و سنان مبارزان . و ترازوى چرخ : برج ميزان . و ترازوى زر : آفتاب . و ترازوى فلك : ترازوى چرخ . و ترازوى كلام : ميزان شعر . ترازودان ( tar zu - d n ) ا . پ . كپهء ترازو . ترازيدن ( tar zidan ) ف م . پ . ساختن . و زينت دادن و آرايش كردن . و زردوزى نمودن . تراس ( ter s ) ع . ج . ترس ( tors ) . ترأس ( tara'os ) م . ع . مهتر گرديدن . تراس ( tarr s ) ا . ع . سپرساز . و خداوند سپر . تراس ( tar ss ) م . ع . با يكديگر راز گفتن . تراسة ( ter sat ) ا . ع . سپرسازى . تراسل ( tar sol ) م . ع . همديگر را نامه و جز آن فرستان و يق تراسلوا اى رسل بعضهم الى بعض . تراش ( tar c ) ا پ . طمع و توقع . و ميل . و تيغ دلاكى و چاقو . و حك و محكوك . تراش ( tar c ) ص . پ . تراشيده شده و تراشنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود . و مضمون تراش : كسى كه معنى را از پيش خود گويد و جعل كند . و سخن تراش : شاعر . تراش خراش ( tar c - xar c ) ص . پ . خوش‌شكل و خوش‌نما . تراشش ( tar cec ) پ . م ح . تراشيدن و ا . صورت حكاكى شده . و قطعه‌اى از حجارى . و تراشهء هر چيز و ستردگى . تراشه ( tar ce ) ا . پ . آنچه از تراشيدن چوب و جز آن فرو ريزد . و ناخن‌چين . و هلال‌وارى كه از خربزه و هندوانه جدا كنند . تراشه چين ( tar ce - cin ) ا . پ . آنكه