على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1550

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از آن حصير بافند و انگور و خربزه بدان آونگ كنند . دو خاتون ( do - x tun ) و دو خاتون بينش ( do - x tune - binec ) پ . ك . ماه و آفتاب . و مردم چشم . دو خادم حبشى و رومى ( do - x deme - habaci - o - rumi ) پ . ك . روز و شب . دوخة ( davxat ) ا . ع . رنج و بيمارى . دوخت ( duxt ) پ . ح . م . دوختن . وا . دختر و دوشيزه و باكره . و زور و قوت و توانائى . و بخيه . و دوخت كردن : كراهت داشتن . و حقير كردن . و نفرت داشتن . دوختره ( doxtare ) ا . پ . دختره و دختر كوچك و دوشيزه . دوختن ( duxtan ) ف م . پ . پيوند دادن و متصل كردن پارچه‌هاى جامه و جز آن با سوزن و نخ . و چسبانيدن زره و درع را با تيز و نيزه بر بدن دشمن . و اندوختن و جمع كردن مال . و شير دوشيدن . و ادا كردن وام و قرض . و گزاردن نماز . و اندودن . و نصب كردن . و محكم نمودن . دوخته ( duxte ) ص . پ . خياطى شده . و بخيه شده . و دوشيده شده . و ادا كرده و گزارده . و جمع شده . و اندوخته . و اندود شده و نصب شده . دوخ چكاد ( dux - cok d ) ا و ص . پ . اصلع . و سر سادهء بيموى و كچلى كه سرش مانند كون تاس باشد . دوخلة ( davxalat ) و ( davxallat ) ا . ع . زنبيلى كه از برگ خرما سازند . دوخما ( doxamm ) و دوخمه ( doxamme ) ا . پ . چپقى كه دستهء وى كج و خميده باشد . دو خواهر ( do - x har ) و دو خواهران ( do - x har n ) ا . پ . دو ستارهء شعراى شامى و شعراى يمانى . دو خيط ملون ( do - xayt - molavvan ) پ . ك . صبح كاذب و صبح صادق . دود ( davd ) م . ع . داد الطعام دودا ( از باب سمع ) : كرم افتاد در آن طعام . دود ( dud ) ا . پ . جسمى بخارى شكل شبيه بابر كه از اجسام در حين احتراق متصآعد مىگردد . و غم و اندوه . و دم و نفس . و بخار . و غبار . و دود از دماغ برآمدن : مغموم شدن و هلاك گشتن . و دود انگيختن و يا دود برآوردن : سوزانيدن و افروختن . و تاراج كردن و ويران نمودن و پايمال كردن . و از بيخ بركندن . و دود آه : كشيدن آه . و دودسوى نكويان رود : روزگار هميشه بر دور مردمان نيك بخت مىچرخد . و دود چراغ : دوده‌اى كه از چراغ براى سرمه و يا ساختن مركب مىگيرند . و كوشش و سعى دشوار . و دود چراغ خوردن : تحمل سختيها و مشقتها در تحصيل چيزى كردن . و دود دل و يا دود جگر : و يا دود دم : آه . و دود دل خالى كردن : خلاصى خاطر از كار . و دود دماغ : تكبر و غرور و خود بينى . و دود كردن : پديد آوردن دود . و بخور دادن . و راه انداختن كشتى بخار . و ظاهر و آشكار نمودن . و دود مشعل : شوكت و عظمت و حشمت . و سياهى رنگ . و دود و گرد : خاطر آزرده . و پريشانى . و دود زدن . بوى دود گرفتن . دود ( dud ) ا . ع . كرم . ج : ديدان . و دود الحرير و يا دود القز : كرم ابريشم . و دود القرمز و يا دود الصباغين : قرمز دانه و دو پا . دودأة ( davda'at ) و دوداة ( davd t ) ا . ع . شور و غوغا . و گهواره و بانوج . دوداة ( davd t ) ا . ع . جنبش گهواره و بانوج . دودآسا ( dud - s ) ص . پ . مانند دود و شبيه بدود . دودافكن ( dud - afkan ) ا . پ . نوعى از جادوكر . دودآلود ( dud - lud ) ص . پ . بخار آلود و تيره و دودناك . دودآلود ( dud - lud ) ا . پ . نام شهرى . و نام رودخانه‌اى در هندوستان . دوداله ( dud le ) ا . پ . بازى الك دولك و پله چوب . دودامى ( dod mi ) ا . پ . پارچهء ململ گلدار . و گلهاى پارچهء قلاب دوزى . دودآهنج ( dud - hanj ) و دود آهنگ ( dud - hang ) ا . پ . پارچهء سفالى كه جهة گرفتن دوده از براى ساختن مركب بر بالاى چراغ تعبيه مىكنند . و دوكش حمام و مطبخ و بخارى . دودة ( dudat ) ا . ع . واحد دود يعنى يك كرم . دودح ( davdah ) ص . ع . كوتاه بالا . دودحة ( davdahat ) م . ع . دودح دودحة : فربه و سمين گرديد . دودخانه ( dud - x ne ) ا . پ . دودمان و خانواده . و نژاد . دودخوار ( dud - x r ) ا . پ . مطبخى و گلخن تاب . و غليان‌كش و تنباكوكش . و نام پروانه‌اى كه دور چراغ مىگردد . دوداله ( dud - le ) و دوددله ( dud - dale ) ا . پ . بازى الك دولك و پله چوب . دودر ( dudar ) ا . پ . دكمهء قبا . و سگك كمربند . و نشان . و هر چيز بهم پيچيده مانند جوشك و زنجير و طناب . دودرى ( do - dari ) ا . پ . گيتى