على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1528

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دل سرد ( del - sard ) ص . پ . بىشوق و بىرغبت و بىميل . دلسوخته ( del - suxte ) ص . پ . مهموم و مغموم و مظلوم و ستمكش . دلسوز ( del - suz ) ص . پ . مشفق و مهربان و غم خوار و خيرخواه و خيرانديش . دلسوزى ( del - suzi ) ا . پ . شفقت و مهربانى و غم خوارى . دلشاد ( del - c d ) ا و ص . پ . بخشش و عطا . و نشاط و خوشحالى . و خوشحال و شادمان . دلشدگى ( del - codagi ) ا . پ . حماقت و نادانى . و ديوانگى و جنون . دلشده ( del - code ) ص . پ . گرفتار بعشق . و بىعقل و ديوانه . دلشكستگى ( del - cekastagi ) ا . پ . حزن و اندوه و ملالت . دلشكسته ( del - cekaste ) ص . پ . ملول و محزون . و محروم و نوميد و بيچاره . دل شكن ( del - cekan ) ص . پ . هر چيز كه حزن و اندوه آورد . دل شگفته ( del - cegofte ) ص . پ . دلباز و خوشحال و مسرور . دلص ( dols ) ص . ع . ج . ادلص و دلصاد . دلص ( dalas ) م . ع . دلصت الناقة دلصا ( از باب سمع ) : كهن سال و دندان ريخته گرديد ماده شتر . و دلص فلان : لغزيد فلان . دلص ( dalas ) ا . ع . نرمى . و تابانى و روئيدگى پشم نو در خر . و سقوط دندانهاى ناقه از پيرى . دلص ( dales ) ص . ع . ارض دلص : زمين هموار . و رجل دلص : مرد بسيار لغزنده . و ناقة دلص : ناقهء افتاده پشم . ج : دلاص . دلصاء ( dals ' ) ص . ع . امراة دلصاء : زن لغزنده . و ناقة دلصاء : ماده شتر كهن سال دندان ريخته . ج : دلص . دلصة ( dalesat ) ص . ع . ارض دلصة : زمين هموار . و ناقة دلصة : شتر مادهء افتاده پشم . ج : دلاص . دلض ( delazz ) ص . ع . كسى كه بجبر و شدت چيزى را بكشد و براند . دلظ ( dalz ) م . ع . دلظه دلظا ( از باب نصر و ضرب ) : زد او را و يا سپوخت در سينهء وى . و دلظ فى سيره : بشتاب رفت . دلظم ( dalzam ) و ( delzem ) و ( delazm ) و ( delzamm ) ا . ع . ماده شتر كلان سال . دلظم ( delazm ) ا . ع . شتر توانا . و مرد درشت . دلظى ( dalaz ) ا . ع . كسى كه شخص از وى مىگريزد و بجنگ او ايستادن نتواند . دلع ( dal ' ) م . ع . دلع لسانه دلعا ( از باب فتح ) : بيرون كرد زبان خود را از دهن . و دلع لسانه دلعا و دلوعا ( از باب فتح و نصر ) : بيرون آمد زبان او از دهن ( لازم و متعدى ) . دلع ( dola ' ) ا . ع . نوعى از خارپشت بزرگ . دلعاث ( del ' s ) ا . ع . شتر تواناى پر گوشت رام . دلعاس ( del'as ) ص . ع . جمل دلعاس : شتر رام . و ناقة دلعاس : ناقهء دفزك و فروهشته گوشت . دلعب ( dela'b ) ا . ع . شتر دفزك و فربه . دلعة ( dol'at ) ا . ع . وريدى در نره . و فنج ماده . و شاخ . دلعث ( dal'as ) و ( dela's ) ا . ع . شتر تواناى پر گوشت وام . دلعثى ( dala's ) ا . ع . ستبر و هنگفت . دلعس ( dal'as ) و ( dela's ) ا . ع . شتر مادهء دفزك سست فروهشته گوشت . دلعك ( dal'ak ) ا . ع . شتر مادهء درشت فروهشته اندام . دلعوث ( del'avs ) ا . ع . ستبر و هنگفت . دلعوس ( del'avs ) ا . ع . زن دلير خود راى نافرمان . و شتر مادهء دلير درشت خوگر سير اول شب . و كهن سال توانا . و دفزك فروهشته گوشت سست . دلعيس ( del'is ) ا . ع . شتر مادهء دفزك سست فروهشته گوشت . دلغماظ ( deleqm z ) ا . ع . مرد آزمند و غيبت گوى . دلف ( dalf ) ( dalaf ) م . ع . دلف الشيخ دلفا و دلفا و دليفا و دلفانا ( از باب ضرب ) : آهسته رفت آن پير برفتار قيديان و نزديك هم گذاشت گامها را . و دلفت الكيبتة فى الحرب : پيش درآمد لشكر در كارزار . و دلفناهم : پيش فرستاديم ايشان را . دلف ( delf ) ا . پ . درخت چنار . دلف ( delf ) ا . ع . مرد دلير و شجاع . دلف ( dolf ) ع . ج . دلوف . دلف ( dolaf ) ا . ع . معدول از دالف . و ابو دلف : از كنيه‌هاى تازيان است . دلف ( dolof ) ا . ع . ماده شترى كه با بار برخيزد . دلف ( dolof ) و ( dollaf ) ع . ج . دالف . دلفاق ( delf q ) ص . ع . طريق دلفاق : راه روشن و نمايان .