على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1525
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
زن كلان سرين . ج : دلاخ . دلاد ( del d ) ا . پ . داماد . دلادل ( dal del ) و دلاديل ( dal dil ) ع . ج . دلدل . دلآرا ( del - r ) ا . پ . نگار و شاهد و معشوق و معشوقه و محبوب . و نام زن دارا . دل آرام ( del - r m ) ا و ص . پ . آنكه آسايش خاطر به دو است . و زن نازنين و دلكش . و معشوقه . و هر چيز فريبنده و عجب آورنده و خوش آينده . و كنيز دل آرام : دوشيزهء خوش آيند . دلازار ( del - z r ) ص . پ . هر چيزى كه موجب آزردن خاطر گردد . و بىرحم . و رقيب دلازار : رقيب بيرحم و بيمروت . دلاس ( del s ) ع . ج . دلسة . دل آسا ( del - s ) ا و ص . پ . هر آنچه خاطر را آسايش دهد و موجب تسكين قلب گردد و خاطر نواز و تسلى دهنده . و تسلى و تسليت . دل آسائى ( del - s i ) ا . پ . تسلى . و تسليت و دلنوازى و تعزيت . و دل آسائى كردن : تسليت دادن و تعزيت گفتن . دل آشوب ( del - cub ) ا . پ . رستنى خوش نما كه برگش پنج شاخه مىباشد و پنج انگشت نيز گويند . دل افتاده ( del - oft de ) ص . پ . تنگ - دل و دلشكسته . دل افگار ( del - afg r ) ص . پ . دل ريش و دلشكسته . دلاص ( del s ) ص . ع . نرم تابان . و درع دلاص : زره نرم و تابان . ج : دلاص ( على صورة المفرد ) . و نيز دلاص : ج . دلص . و ج . دلصة . دلاص ( dall s ) ص . ع . ارض دلاص : زمين نرم و هموار . و ناقة دلاص : ناقهء رام و نرم . دلاصة ( dal sat ) ا . ع . نرمى و تابانى . دلاصة ( dal sat ) م . ع . دلصت الدرع دلاصة و دلوصا ( از باب نصر ) : نرم و تابان گرديد آن زره . دلاظ ( del z ) م . ع . دالظ مدالظة و دلاظا . مر . مدالظة . دلاع ( dol ' ) ا . ع . بطيخ هندى . دلاع ( doll ' ) ا . ع . صدف گرد و يا نوعى از صدف دريا . دلاعة ( dol at ) ا . ع . سيب نيم رس مايل بشيرينى . دلاعس ( dol es ) ص . ع . جمل دلاعس : شتر رام . و ناقة دلاعس : ناقهء سست دفزك و فروهشته گوشت . دلاك ( dall k ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه در گرمابه خدمت مىكند . و سرتراش . و حجام . دلاكة ( dol kat ) ا . ع . شيرى كه دوشيده شود پيش از فيقة اول و فيقة شيرى را گويند كه ميان دو دوشيدن در پستان گرد آيد . دلاكى ( dall ki ) ا . پ . شغل دلاك . و منسوب و متعلق بدلاك . دل آگاه ( del - g h ) ص . پ . دانا و هوشيار و عاقل و دورانديش و باخبر و بيدار . و پادشاه دل آگاه : پادشاه خردمند و هوشيار . دلال ( dal l ) و ( del l ) ا . پ . ناز و غمزه . و اشارهء به چشم و ابرو . دلال ( dal l ) ا . ع . ناز و غمزه . و بام مخنث مشهور . دلال ( dall l ) ا . ع . فراهم آرندهء بايع و مشترى و ميانجى ميان خرنده و فروشنده . دلال ( dall l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميانجى ما بين خرنده و فروشنده كه داسار و داستار نيز گويند و دلال مال التجاره را پائى كار گويند . دلالات ( dal lat ) ع . ج . دلالة و دلالة . دلالة ( dal lat ) و ( del lat ) ا . ع . راه نمائى . ج : دلائل و دلالات . و دلالى . و اجرت دلال و اجرت راه بر و راهنما . دلالة ( dal lat ) و ( del lat ) و ( dol lat ) م . ع . دل عليه و اليه دلالة و دلالة و دلالة و دلولة ( از باب نصر ) : رهنمونى كرد او را و توفيق راست كردارى داد بوى . دلالت ( dal lat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راهنمائى و هدايت و راهبرى . و نشان و علامت و نمايش . و بيان و استدلال و حجت و برهان . و هر چيزى كه از علم به آن علم به چيزى ديگر لازم آيد . و دلالت داشتن : لازم آمدن از موجود بودن چيزى وجود چيزى ديگر . و دلالت كردن : هدايت كردن و راهنمائى نمودن . و نمايش . كردن و دلالت داشتن و نمودن . دلالة ( dall lat ) ا . ع . دلاله و زنى كه زنان ديگر را به راه بد دلالت كند . دلاله ( dall le ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنى كه زنان ديگر را بد راه كند . دلالى ( dall li ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميانجيگرى ميان خرنده و فروشنده . و راه نمائى در داد و ستد و معامله . دلام ( dal m ) ا و ص . ع . سياهى . و سياه . دلام ( del m ) ا . پ . ژوپين . و نيزهء كوچك و كوتاه . دلام ( dol m ) ا . پ . پيچ و پيچش و تاب . دلامث ( dol mes ) ا . ع . تيز رو و سريع . دلامز ( dal mez ) ع . ج . دلمز و دلامز . دلامز ( dol mez ) ا . ع . شيطان .