على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1519
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
از تازى - ناگاه و بىخبر و غفلة و بدون خبر . دفعة ( dof'at ) ا . ع . هر آنچه بريزد از مشك و يا از آوند يك دفعه . و آنچه جارى شود از باران و يا از خون . ج : دفع و دفعات . دفع دار ( dafa ' - d r ) ا . پ . صاحب منصب پست سواره و پياده . دفعه ( daf'e ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بار و باره و مرتبه . و هنگام و وقت . دفعه بدفعه ( daf'e - be - daf'e ) م ف . پ . بار بار و بتكرار و مكررا . و از زمانى بزمانى . دفعى ( daf'i ) م ف . پ . در اين زمان و فى الفور و فورا و فى الحال . و بار ديگر . دفغ ( daf'q ) ا . ع . كاه ارزن . و آنچه از باد دادن باسكو جدا بيفتد . دفق ( dafq ) م . ع . دفقه دفقا ( از باب نصر و ضرب ) : ريخت آن را . و يق : دفق الله روحه اذا دعى عليه بالموت يعنى بميراناد او را خداى . و دفق الكوز : ريخت هر آنچه در آن كوزه بوده بيك بار . و دفق الماء دفقا و دفوقا : ريخته شد آب . و دفقت الدابة ( از باب نصر ) : بشتاب رفت آن ستور . و دفقها صاحبها : بشتاب برد آن را صاحب وى ( لازم و متعدى ) . دفق ( dafaq ) ا . ع . بيرون آمد دندان شتر . دفق ( dofaq ) ع . ج . دفقة . دفق ( defaqq ) ص . ع . شتر تيزرو . دفق ( defaqq ) و ( defeqq ) ص . ع . اسب جواد شتاب رو . دفقات ( dafaq t ) ع . ج . دفقة . دفقات ( dofaq t ) ع . ج . دفقة . دفقة ( dafqat ) ا . ع . يك بار ريختن . ج : دفقات . دفقة ( dofqat ) ا . ع . هر آنچه ريخته شود . ج : دفق و دفقات . دفقة ( dofqatan ) ا . ع . جاء القوم دفقة واحدة اى بمرة واحدة . دفقة ( defaqqat ) ص . ع . مؤنث دفق . مر . دفق . دفقى ( defaqq ) ا . ع . ناقهء تيزرو و كريمة النسب . و ناقهاى كه هنوز بچه نزاده باشد . و اسب مادهء نيكو رفتار شتاب رو . دفقى ( defeqq ) ا . ع . ناقهء تيزرو و كريمة النسب . و ناقهاى كه هنوز بچه نزاده باشد . و اسب مادهء نيكو رفتار شتاب رو . و مشى فلان الدفقى : شتاب رفت فلان و يا گاه بر اين پهلو و گاه بر آن پهلو رفت و يا گشاده گام رفت . دفك ( dafak ) ا . پ . هدف و نشانهء تير . دفكش ( dafkac ) ا . پ . منظر و يا دريچهاى كه در اطاقهاى زنانه قرار مىدهند . دفل ( defl ) ا . ع . قطران كه بشتران گرگين مالند . و قير كه در خنور و كشتى مالند تا آب نزهد از وى . دفل ( defl ) و دفلى ( defl ) ا . ع . گياهى سمى كه بپارسى خرزهره گويند . دفله ( dafle ) ا . پ . دايرهء حلقه دارى كه در جشنها مىنوازند . دفن ( dafn ) ص . ع . رجل دفن : مرد گمنام و بىقدر . دفن ( dafn ) م . ع . دفنت الشيئ دفنا ( از باب ضرب ) : پنهان كردم آن چيز را در زير خاك . و دفنت الحديث : پنهان داشتم آن حديث را . و دفنت الميت : در زير خاك كردم آن مرده را . و دفن البئر : انباشته شد آن چاه . و كذا الحوض و المنهل . و دفنت الابل : بر سر خود رفتند و رميدند شتران . و كذا الناس . و دفنت الناقة : در آبخور ميان شتران رفت آن ماده شتر . دفن ( dafn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهانى مرده و جز آن در زير خاك . و دفن نمودن : در گور گذاشتن و زير خاك نهادن مرده و جز آن را . دفن ( defn ) ص . ع . داء دفن : بيمارى كه معلوم نگردد مگر پس از انتشار فساد و بدى آن . دفن ( dofon ) ع . ج . دفان . و ج : دفين . دفناء ( dafen ' ) ا . ع . دفناء الامر : ميان كار . دفناء ( dofan ' ) ع . ج . دفين . دفناس ( defn s ) ا . ع . مرد گول فرومايه . و مرد بخيل . و راعى كاهل كه بخواب رود و شتران را بگذارد تنها چرا كنند . دفنس ( defnes ) ا . ع . زن گول . و مرد گول فرومايه . و زن گران جسم . دف نواز ( daf - nav z ) ا . پ . طبال . و دايره زن . دفنوك ( dafnuk ) و ( dafanuk ) ا . پ . غاشيه و زين پوش . و چماق . دفنى ( dafn ) ع . ج . دفين . دفنى ( dafaniyy ) ا . ع . نوعى از جامه هاى خط دار . دفو ( dafv ) م . ع . دفوت الجريح و دفيته دفوا و دفيا ( از باب نصر و ضرب ) : كشتم آن خسته را . و فى الحديث : انه صلى اللّه عليه و آله اتى باسير فقال لقوم منهم اذهبوا به فادفوه يريد الدفاء من البرد فدهبوا به فقتلوه فوداه رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله يعنى ديت داد او را آن حضرت . دفواء ( dafv ' ) ا . ص . ع . مؤنث ادفى . مر . ادفى . و عقاب دفواء : عقاب كج منقار . و ناقة دفواء : ناقهء دراز گردن . و شجرة دفواء : درخت بزرگ .