على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1505

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دستگه ( dast - gah ) ا . پ . دستگاه . و دريافت و دسترس . و سامان . و علم و فضل و معرفت و عقل . و دستگه ديرپاى : آسمانها و افلاك و جهان و عالم . و ثروت و دولت پايدار و استوار . دستگى ( dastgi ) ا . پ . عالم و دنيا و روزگار . و وقت و زمان و بخت . و نصيب و يار و رفيق . و معين و ياور و مددگار . و دستكش جيرى كه شكارچيان در وقت بدست گرفتن مرغان شكارى بدست كشند . دستگير ( dast - gir ) ا و ص . پ . آنكه دست كسى را مىگيرد . و معين و ياور . و حامى . و مربى . و حارس و نگاهبان . و فرياد رس . و ولى و مرشد . و اسير كننده . و اسير كرده شده و محبوس . دستگيرا ( dast - gir ) پ . كلمهء خطاب . يعنى اى حامى من ! دستگيره ( dast - gire ) ا . پ . ابزارى كه در در و پنجره نصب كنند و در وقت بستن و گشودن آن را بدست گيرند . دستگيرى ( dast - giri ) ا . پ . مدد و اعانت و يارى و نصرت و معاونت . و حمايت . و تربيت . و حفاظت . و حبس و گرفتارى . دستلاف ( dast - l f ) ا . پ . اولين سودائى كه پيشه‌وران و اهل حرفت كنند و آن را ميمون و مبارك دانند . و اول انعام و بخششى كه در اول سال شخص بزرگ بمردمان دهد . و دشت و دشن . دستمال ( dast - m l ) ا . پ . رومال و روپاك و ابزارى و شوب و پارچهء منديل و منديل و هر چه دستها را بدان پاك كنند . و آسان و سهل . و صاف و صيقلى . و برهنه و عريان . و محبوس و اسير و گرفتار . و مال و دولت . دستمالچه ( dast - m l - ce ) ا . پ . منديل كوچك . و رومال كوچك . دستمايه ( dast - m ye ) ا . پ . سرمايهء تجارت و بازرگانى . و سرچشمه . دستمرد ( dast - mard ) ا . پ . يار و رفيق . و مددگار و معين . و همدم و مصاحب . دستمردى ( dast - mardi ) ا . پ . اعانت و يارى و معاونت . و توسط و شفاعت . دستمزد ( dast - mozd ) ا . پ . وظيفه و مواجب و اجرت و مزدكار . و پاداش و مكافات نيكى و بدى . دست موزه ( dast - muze ) ا . پ . آلت و اسباب و دست آويز . و تحفه و ارمغان . دستبند ( dastanbad ) و ( dastanbod ) ا . پ . نوعى از رقص . دستنبو ( dastanbu ) و ( dastanbo ) و دستنبويه ( dastanbuye ) و ( dastanboye ) ا . پ . شمامهء عطريات . و ميوه‌اى كوچك و گرد شبيه بخربزه . دستنجن ( dastanjan ) ا . پ . دستكش . و بازوبند . دست نشان ( dast - nec n ) ا . پ . كسى كه او را بكارى وادار كرده باشند . و مطيع و فرمان بردار . دست نشين ( dast - necin ) ا . پ . صدرنشين . دست نگر ( dast - negar ) ص . پ . محتاج و نيازمند . دستنگى ( dastangi ) ا . پ . دست تنگى . دست نماز ( dast - nam z ) ا . پ . وضو و شستن دست و روى جهة خواندن نماز . دست نوشت ( dast - novect ) ا . پ . دستخط . دستوار ( dast - v r ) ا . پ . عصاى پيران و عصاى گردش . و چوبدستى گنده و ستبر كه شبانان در دست گيرند . و دست برنجن و دستينهء زنان . و دستيار و همدست و مددگار و معين . و جراحت و زخم . و هر چيز كه بدرازى دست و وجب باشد . دستواره ( dasta - v re ) و ( dast - v re ) ا . پ . هر چيزى كه بدرازى دست و وجب باشد . و هر چيز كه قابل گرفته شدن در دست بود . و عصا و چوبدستى كه هنگام راه رفتن بدست گيرند . دستوان ( dast - ov n ) و ( dast - v n ) ا . پ . دستكش . و بازوبند آهنين و قفاز و قولچاق . و دست بند و دستينهء زنان . و نوكرى كه در سر حمام توجه از لباسهاى شخص كند . دستوانه ( dast - v ne ) ا . پ . بازوبند آهنين . و دستينه . و دست بند و دستكش جيرى كه جهة گرفتن مرغان شكارى در دست كشند . و صدر مجلس دست و پا ( dast - o - p ) م ف . پ . سعى و كوشش . و كوشش بىجا و بىحاصل . و دست و پا نهادن چيزى را : سعى و كوشش كردن در كارها . دست و دامن ( dast - o - d man ) م ف . پ . پناه و ملجأ . دست و دهان ( dast - o - dah n ) م ف . پ . در خلوتخانهء نزديك . و دست و دهان آب كشان : آنكه پيش از نماز وضو مىسازد . دستور ( dastur ) ا . پ . اجازه و پروانگى و اذن و رخصت . و اذن مرخصى . و سلام هنگام مرخصى . و وزير اول و صدر اعظم . و وزير و مشير دولت و وزير شورا . و مدير امور جمهور . و منشى . و صاحب مسند و كسى كه در تمشيت مهمات به دو اعتماد كنند . و نمونه و نقشه و سرمشق . و بارنامه . و روش . و اساس و بنياد و اصل و پايه . و ستون . و قانون و طريقه . و نسخهء اصلى كتاب . و دفتر و سرشته و نسخهء طبيب . و عادت و رسم