على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1497

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دريواخ ( dariv x ) ا . پ . انكار و امتناع . و قصور . دريواس ( dariv s ) ا . پ . چارچوب در خانه . و گرداگرد خانه . و اطراف هر چيز . و چوبى كه پس در اندازند تا در گشوده نگردد . و چهار سو و چهار جانب . دريوز ( dar - yuz ) و دريوزه ( dar - yuze ) ا . پ . كديه و گدائى و بينوائى . و فقيرى و تنگدستى و سؤال و درخواست . و ذخيرهء مبرات . دريوش ( daryuc ) ا . پ . درويش و مسكين و فقير و درويش متدين . دريئة ( dari'at ) ا . ع . چيزى كه بر آن تير و نيزه اندازند براى آموختن . و هر چيز كه شكارچى در پس آن پنهان شود براى قدرت يافتن بر صيد و درية . دز ( daz ) ا . پ . رواق . و دهليز . و كاشانه و كوشك و بالاخانه . دز ( dez ) ا . پ . قلعه و حصار . و شهر . دزار ( daz r ) ا . پ . بنا و معمار . دزافتا ( dez - aft ) ا . پ . شهر و قلعهء بنا كردهء شاپور . دزد ( dozd ) ا و ص . پ . سارق و كسى كه مىدزدد و دزدى مىكند و راهزن و قطاع الطريق . و خونى و قاتل و خاين و خيانتكار . دزدار ( dez - d r ) ا . پ . كوتوال و ضابط و حافظ قلعه . دزد افشار ( dozd - afc r ) و دزد افشره ( dozd - afcare ) ا . پ . معاون و يارى دهندهء دزد و شريك دزد . دزدام ( dezd m ) ا . پ . زندان و محبس . دزدان ( dozd n ) پ . ج . دزد . دزدانه ( dozd ne ) ص و م ف . پ . منسوب بدزد و بطور دزدى . دزدانيدن ( dozd nidan ) ف م . پ . دزديدن كنانيدن و دزديدن فرمودن . دزددان ( dozd - d n ) ا . پ . سوراخى در ديوار كه در وى كليدان در داخل شود . و رزهء چفت . و دار و صليب . دزدگاه ( dozd - g h ) ا . پ . مسكن و مأواى دزدان و جائى كه دزدان در آن پنهان مىشوند . دزدگير ( dozd - gir ) ص . پ . كسى و يا چيزى كه دزد را مىگيرد و نگاه مىدارد . دزدمه ( dazdame ) ا . پ . هر ستاره‌اى كه بر دور آفتاب حركت كند مانند زحل و مريخ و زهره و زمين و جز آن . دزدناك ( dozd - n k ) ص . پ . جائى كه در آن مردمان راه زن و قطاع الطريق باشند . دزدى ( dozdi ) ا . پ . سرقت و راه زنى و بردن مال كسى را در پنهانى و بطور مكر و فريب كه صاحب مال خبر دار نشود و يا گرفتن مال كسى را در بيابان و صحرا به زور . و دزدى كردن : دزديدن و در پنهانى بردن و به زور گرفتن مال كسى را . دزديدگى ( dozdidagi ) ا . پ . دزدى و سرقت و بردن بطور پنهانى . و دزديدگى نگاه : نگاه پنهانى و نظر مخفيانه . دزديدن ( dozdidan ) ف م . پ . سرقت كردن و بردن مال كسى را بمكر و فريب و در پنهانى و يا گرفتن مال كسى را در بيابان و صحرا به زور و قهر و غلبه و ربودن بمكر و خدعه . دزديده ( dozdide ) ص و م ف . پ . دزديده شده و ربوده شده و سرقت شده و مسروق . و نهانى و نهفته . و بدزدى و بپنهانى و مخفيانه و بطور خفا . و دزديده بودن : سرقت شده بودن . و پنجهء دزديده : خمسهء مسترقه و فروردگان . دزر ( dazr ) م . ع . دزره دزرا ( از باب نصر ) : راند آن را و دفع نمود . دزغاله ( dezq le ) ا . پ . برج و حصار و ديوار دور شهر . و جان پناه . دزك ( dazak ) ا . پ . دستار و منديل و دستارچه و دستمال و روپاك . دزك ( dezak ) ا . پ . قلعه و حصار كوچك . دزگاه ( dazg h ) ا . پ . دستگاه . دزگاه دار ( dazg h - d r ) ا . پ . دستگاه دار . دزمار ( dozm r ) ا . پ . نام جائى كه كان سرب و كان نوعى از لاجورد كه لاجوردى دزمارى گويند در آنجا مىباشد . دزنديس ( dezandis ) ص . پ . برابر و مثل و شبيه و يكسان . و هويدا و آشكار و ظاهر . دزنديسن ( dezandis ) م ف . پ . اولا و در اول . و فى الفور و فورا و در حال . و همانا و گويا . دزهرج ( dez - harj ) و ( dez - horj ) و ( dez - haraj ) ا . پ . بيت المقدس و قبلهء موسويان و عيسويان . و بتخانه . دژ ( daj ) ا . پ . دز و رواق و دهليز و كاشانه و كوشك و بالا خانه . دژ ( dej ) و ( daj ) ا و ص . پ . قلعه و حصار . و زشت و بد شكل . و بد و بد كار و بد عمل و بدخوى . و خشم و قهر . و چسبندگى . و پدر . دژ ( doj ) ا و ص . پ . بدكار و بد عمل و بدعملى . و شمار و عدد . دژا آهنگ ( doj - hang ) ص . پ . بدخوى . دژآباد ( dej - b d ) ص . پ . سهمگين و خشم آلود . دژار ( daj r ) ا . پ . دزار و بنا و معمار .