على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1495

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

موجه‌تر آنست كه اين تمليح را نسبت دهند بتخته سگهاى ملحى كه در قعر اقيانوس مىباشد و عمق درياها بسيار مختلف و تغييرپذير است و در بعضى نقاط سوند ( آلتى است كه در تعيين عمق درياها استعمال مىكنند ) بتك آن نمىرسد و در اين جاها عمق دريا را از دوازده تا پانزده هزار مطر فرض كرده‌اند و تك درياها نوعا مانند سطح زمين ناصاف و غير مسطح است و در زير آب دره‌هائى موجود است شبيه بدره هائى كه در كوههاى بسيار مرتفع مانند كوه آلپ و كوه البرز و جز آن مشاهده مىكنيم و جزيره‌هاى كوچك و كم وسعت نيستند مگر قله‌هاى كوه‌هاى مرتفع تحت بحرى . و درياى ابيض : بجر الروم كه مديترانه باشد . و درياى اخضر : اقيانوس هند . و آسمان . و درياى اسود : درياى سياه . و درياى بصره : پيالهء بزرگ پر از شراب . و درياى بينهايت : بحر محيط . و درياى حامله و درياى سائله : دريائى كه در آن صيد مرواريد مىكنند . و شراب . و درياى خزر : درياى آسكون . و درياى روم : مديترانه . و درياى عمان : خليج ايران . و درياى قلزم : بحر احمر . و درياى قير : تاريكى شب . و دوات پر از مركب . و درياى لعل : پيالهء پر از شراب و خم پر از شراب . و درياى محيط : اقيانوس . و درياى نيل : رود نيل . و درياى هند : اقيانوس هند . و به دريا دادن : شستن و غسل كردن . و كشيدن و نظر برداشتن . و راندن . درياب ( dary b ) ا . پ . دريا و بحر . درياب ( dar - y b ) پ . كلمهء امر از دريافتن يعنى بفهم و بشناس . دريابار ( dary - b r ) ا . پ . باران مانند سيل . و اقيانوس و درياى بزرگ . و شهرى كه در كنار دريا باشد . و طغيان رودخانه‌ها . و ساحل جنوبى كرمان و لارستان . دريابانيدن ( dar - y b nidan ) ف م . پ . دريافتن كنانيدن . دريابند ( dary - band ) ا . پ . بندر و كشتىگاه . و كارخانه‌اى كه در آن كشتيها را تعمير مىكنند . دريابنده ( dar - y bande ) ص . پ . عاقل و هوشمند و ذهين و زيرك . دريابيدن ( dar - y bidan ) ف ل و م . پ . آويختن و معلق شدن . دريابيگى ( dary - beygi ) ا . پ . امير البحر . درياچه ( dary - ce ) ا . پ . بحيره و درياى كوچك و درياى محدود و آبگير و بركه و حوض بزرگ . دريادل ( dary - del ) ص . پ . جوانمرد و سخى و با سخاوت . دريارو ( dary - rav ) ص . پ . سفر كنندهء در دريا . درياس ( dery s ) ا . ع . شير بيشه . دريا شكسته ( dary - cekaste ) ا . ع . لطمهء دريا و موج دريا . دريا شكوه ( dary - cokuh ) ص . پ . داراى هيبت و وقار و مانند دريا . دريافت ( dar - y ft ) پ . ح م . از دريافتن ادراك و فهم و آگاهى و عقل و كشف و دانش و علم و معرفت . و تحصيل و كسب . و سود و استفسار و تفتيش و تجسس و تفحص . و دريافت كردن : تميز دادن و فهميدن و معلوم كردن . و نگريستن . دريافت‌گر ( dar - y ft - gar ) ا . پ . بيننده و ناظر . دريافتگى ( dar - y ftagi ) ا . پ . عقل و فراست و زيركى . دريافتن ( dar - y ftan ) ف ل و م . پ . فهميدن و شناختن . و يافتن . و واقف شدن و دانستن و مطلع شدن و معلوم كردن و ادراك كردن و دريافت كردن . و پنداشتن . و آزمودن و تجربه كردن . و پرداختن و تمام كردن . و رسيدن . و يارى و معاونت كردن و مدد نمودن و در پى چيزى رفتن و گرفتن آن . درياق ( dery q ) و ( dary q ) و درياقة ( dery qat ) و ( dary qat ) ا . ع . ترياق . و مى . درياك ( dery k ) ا . پ . ترياك و ترياق و پادزهر . درياكار ( dary - k r ) ا . پ . ملاح و كشتيبان . درياكش ( dary - kac ) ص . پ . شرابخوارى كه ديرمست شود . درياكف ( dary - kaf ) ص . پ . سخى و جوانمرد . درياكنار ( dary - kan r ) ا . پ . ساحل دريا . درياگر ( dary - gar ) ا . پ . ملاح و كشتيبان و درياكار . درياگرى ( dary - gari ) ا . پ . ملاحى و كشتيبانى . درياگوش ( dary - guc ) ا . پ . صدف . دريان ( dery n ) و ( dar y n ) م . دريته دريا و دريا و درية و درية و دريانا و دريانا و دراية و دريا . مر . دراية . دريانوال ( dary - nav l ) ص . پ . جوانمرد و سخى . دريانوالى ( dary - nav li ) ا . پ . سخاوت بىنهايت . دريانورد ( dary - navard ) ا . پ . مسافر دريا و دريا رو .