على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1478

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دربارى ( dar - b ri ) م ف . پ . در يك دفعه و در يك وقت و در يك دور . دربارى ( darb ri ) ا و ص . پ . ملازم و خادم پادشاه و منسوب بدربار . درباس ( derb s ) ا . ع . شير درنده . و سگ گزنده . در باقى ( dar - b qi ) م ف . پ . مركب از در فارسى و باقى تازى . و در باقى شدن : تمام گرديدن و باقى نگذاشتن . و در باقى كردن : تمام كردن و بانجام رسانيدن . دربان ( dar - b n ) ا . پ . حارس و حافظ و نگهبان در و قاپوچى و بواب . و دربان فلك : آفتاب . و ماه . دربان ( darb n ) و ( derb n ) ا . ع . مأخوذ از دربان فارسى و بمعنى آن . ج : درابنة . دريانى ( darb ni ) ا . پ . شغل و منصب نگهبانى در و قاپوچىگرى . و دربانى نمودن : حراست كردن از در و نگهبانى نمودن آن . دربانية ( darb niyyat ) ا . ع . نوعى از گاو باريك سم تنك پوست كه چند كوهان دارد . درباى ( dar - b y ) ا . پ . سزاوارى و شايستگى و لياقت . در بايد ( dar - b yad ) ا . پ . لازم و در كار و ضرور . در بايست ( dar - b yest ) پ . ح م . از در بايستن . احتياج . و شايستگى و دربا و سزاوارى و لياقت و مناسبت . و طور و روش و رسم و نوع . در بايستن ( dar - b yestan ) ف ل . پ . لايق بودن و سزاوار بودن و شايستن و بايستن و مناسب بودن . دربة ( dorbat ) ا . ع . عادت و خو . يق ما زلت اعفو حتى اتخذها دربة . و دليرى بر جنگ و بر هر كار . . كوهان گاو بد اصل . دربة ( dorbat ) م . ع . درب دربا و دربة : مر . درب . دربة ( darebat ) ص . ع . مؤنث درب . و عقاب دربة على الصيد : عقاب حريص و دلير بر شكار . دربجة ( darbajat ) م . ع . دربج دربجة : نرم گرديد پس از سختى . و دربجت الناقة على ولدها : مهربانى نمود ناقه بر بچهء خود . دربچه ( dar - bace ) ا . پ . در كوچك . دربحة ( darbahat ) م . ع . دربح دربحة : دويد از ترس . و پست و خم كرد پشت خود را . و رام و خوار گردانيد . دربخة ( darbaxat ) م . ع . دربخت الحمامة لذكرها دربخة : پشت خم كرد كبوتر ماده و تن داد بكبوتر نر . و دربخ الرجل : پست و خم كرد پشت خود را آن آن مرد و خوار گرديد . دربدر ( dar - be - dar ) ص . پ . بىسامان و مفلس و بىخانمان و پريشان و آواره و بىمنزل و مأوا . و متصل و پيوسته و مجاور . دربدر ( dar - be - dar ) م ف . پ . از اين در به آن در . دربدرى ( dar - be - dari ) ا . پ . بىمنزلى و بىمأوائى و بىسامانى و افلاس و فقر و پريشانى و گدائى . در بدن داشتن ( dar - badan - d ctan ) ف م . پ . در برداشتن و پوشيدن جامه و جز آن . در بر ( dar - bar ) م ف . پ . در كنار و در بغل و در سينه . و در برداشتن : در كنار و بغل داشتن . و شامل بودن . و در بر كردن لباس : پوشيدن لباس . در برابر ( dar - bar - - bar ) م ف . پ . روياروى و مقابل و محاذى و برابر . در بردن ( dar - bordan ) ف م . پ . آوردن . و بردن - از اضداد است - . و از ميان بردن . و درج كردن و بدون حمل كردن . دربزين ( darbazin ) ا . پ . كنگره و پردهء مشبك . و جان پناه . دربساك ( darbas k ) ا . ع . قلعه‌اى نزديك انطاكيه . دربست ( dar - bast ) ا و ص . پ . در بسته . در بستن ( dar - bastan ) ف ل پ . پيش كردن در و بستن آن . در بسته ( dar - baste ) ا و ص . پ . سرحد . و سرزمين . و دربند . و مستحكم و بند شده . و خاموش و بىزبان . و گنگ و ساكت . و كسى كه زبانش لكنت داشته باشد و الكن . دربصة ( darbasat ) م . ع . دربص دربصة : خاموش ماند از ترس . دربلة ( darbalat ) ا . ع . نوعى از رفتار . و نواختن دهل . دربند ( dar - band ) ا . پ . تيرى كه در پس گذارند . و كليدان در . و سد . و حدود طبيعى مملكت . و دره . و راه تنگ و صعب المرور در كوه . و دروازه . و قلعه و حصار . و راه هولناك و با خطرى كه دزدان و راهزنان در آنجا مىباشند . و قلعه‌اى در كنار درياى اسكون در دامنهء كوه قفقاز . و گذرگاه دريا . و جائى كه در آنجا شراب خوب مىشود . و قايقچى . و اسير و محبوس و در قيد و پا بسته . و دربند كردن : در قيد كردن اسير و محبوس . و سد باب كردن .