على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1474
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
داد آن ناقه . و در النبات : بسيار شد و در هم پيچيد گياه . و درت السماء بالمطر درا و درورا ( از باب ضرب ) : ريزان كرد آسمان باران را . و درت السوق : روان و گرم گرديد بازار . و در الشيئى : نرم شد آن چيز . و در الخراج درا : بسيار شد باج . و در وجهك : به شد روى تو پس از بيمارى و نيك گرديد . و يدر بالفتح فيه نادر . و در السهم درورا : بر ناخن گرديد تير . و در السهم : بر ناخن گردانيد تير را ( لازم و متعدى ) . و در السراج : روشن شد چراغ . در ( dorr ) ا . ع . ج . درة . در ( dorr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرواريد . و در يتيم : مرواريد كمياب و بىهمتا . و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و در مفصل : يعنى مرواريدهاى از هم جدا . و باصطلاح موسيقى نغمههاى هفتگانهء موسيقى از قرار تفضيل ذيل : ر م ل ا رو مى لا ا ت ف پ م بو فا پو مى ج ص ف د جو سو فا دو د ل ص ر دال لو سو رو ه ل م هو لا مى و ف د واو فا دو ر ص ر د زد سو رو دو درء ( dar ' ) ا . ع . كجى و ميل . و كجى نيزه و مانند آن . و حجم . و آنچه از كوه بيفتد . و نام مردى درء ( dar ' ) م . ع . درأه درا و دراة ( از باب فتح ) : دفع كرد آن را و دور نمود . و درأ السيل : زود درد رسيد توجبه و دور شد . و درأ الرجل : ناگاه برآمد آن مرد . و درأت النار : روشن گرديد آتش . و درأ البعير : غدهناك گرديد آن شتر و آماسيد پشت وى از غده . و درأ الشيئ : گسترد و فراخ گردانيد آن چيز را . درء ( dar ' ) و ( dor ' ) ا . ع . جاء السيل درأ : بشتاب آمد توجبه از دور كه جايش نمايان و معلوم نشد . و كذا جاء السيل درء . درآ ( dar - ) پ . كلمهء امراز درآمدن يعنى داخل شو . درا ( dar ) ا . پ . دراى و جرس . و پتك و چكش آهنگرى . و آويزان و معلق . و لازم و مهم . و شاراه و راه عام . دراء ( darr ' ) ص . ع . ناقة دراء : ناقهء بسيار شير . دراب ( der b ) ع . ج . درب . درآب ( dar - b ) م ف . پ . بمعنى در ميان آب . و در آب افتادن : غرق شدن و ناپديد گشتن . و در آب انداختن و يا در آب ريختن : غرق كردن و معدوم كردن . و در آب خضر آتش زدن : محو كردن و ترك دادن آب حيات . و در آب سيه سر فروبردن : پنهان شدن و بىنام و نشان گرديدن و محو گشتن . و در آب فروشدن : غرق شدن و معدوم و ناپديد گشتن . درابة ( dor bat ) ا . ع . دليرى بر حرب و بر هر كار ديگر . درابج ( dor bej ) ص . ع . رجل درابج : مرد ناوان و خرامان در رفتار . درابزين ( dar bazin ) ا . ع . محجر و شبكهء اطراف باغ و خانه . درابس ( dor bes ) ا . ع . شتر ستبر . درابنة ( dar benat ) ع . ج . دربان و دربان . درأة ( dar'at ) م . ع . درأ درأة و درأ . مر . درء . درات ( dorr t ) ع . ج . درة . دراج ( darr j ) ا . ع . سخن چين . و خارپشت . و نام موضعى . دراج ( dorr j ) ا . ع . مرغى رنگين مانند تذرو كه به فارسى پور و جرب گويند . ج : دراريج . دراجة ( darr jat ) ا . ع . حالت برفتن آمدن كودك خرد . و آلتى از آلات جنگ كه غرارهاى از چوب و كاه و جز آن پر ساخته مردان در پس آن شده تا به ديوار قلعه رسند و در قلعه نقب زنند . دراجة ( dorr jat ) ا . ع . دراج و مرغى رنگين مانند تذرو و تعع على الذكر و الانثى . دراجناك ( dorr j - n k ) ص . پ . جائى كه در آن دراج زياد باشد . دراجه ( dorr je ) ا . پ . جبه و بالاپوش و جامهء دراز . دراجى ( dorr ji ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجنبى و بيگانه و جاسوس . درادح ( dar deh ) ع . ج . در دح . و ج . دردحة . درادر ( dar der ) ع . ج . در در . درادق ( dar deq ) ع . ج . دردق . درادوزا ( darr duz ) ص . پ . صاحب تجربه و دانا و عاقل و كسى كه اگر احيانا كارى ناصواب از وى سرزند به زودى و دانستگى اصلاح آن كند . و كسى كه جنگ و