على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1460

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

الساكن . و ظل دائم : سايهء آرميده . دائم ( d em ) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - جاويد و پايدار و جاويدان و سرمد و پاينده و هميشه و همواره و مدام و متصل و پيوسته و بدون انفصال . و حماى دائم : تب متصل و بدون فتره . و دائم الايام : هميشه و همواره و على الاتصال . و دائم الخمر : باده پرست و هميشه مست . و دائم المرض : عليلى كه هميشه دردمند است . دائما ( d eman ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هميشه و همواره و على الدوام و همه وقت . دائمة ( d emat ) ص . ع . مونث دائم . دائمى ( d emi ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هميشگى و پيوستگى و مدام و پاليان . دائمية ( d emiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اتصال و مداومت و هميشگى و ازليت و استمرار و بقا . دائن ( d en ) ص . ع . رجل دائن : مرد وام دار و وام گيرنده و وام خواه . دايه ( d ye ) ا . پ . مرضعه و شير دهنده و شير ده و دده و زنى كه از طفل پرستارى مىكند و او را پرورش مىدهد . و قابله و ماماچه و پاتراج . و دايهء شوهر پسر : كرهء زمين . دايه‌گرى ( d ye - gari ) ا . پ . شيردهندگى و ددگى و قابلگى و پرورش و پرستارى كودك . دائى ( d i ) ا . پ . خال و خالو و برادر مادر و داى . دائى ( d i ) ص . ع . رجل داء : مرد بيمار . دائى ( d iyy ) ص . ع . رجل دائى : مرد بيمار . دائية ( d iyat ) ص . ع . امراة دائية : زن بيمار . دب ( dab ) ا . پ . نگاهبانى و حفاظت . دب ( dabb ) م . ع . دب دبا و دبيبا و دبة ( از باب ضرب ) : نرم رفت . و دب الشراب و السقم فى الجسم : سرايت كرد شراب و بيمارى در بدن . و دب البلى فى الثوب : سرايت كرد كهنگى در جامه . و دب عقاربه : سرايت كرد سخن چينى و ايذاى او . و دب الشيخ دبا : آهسته خراميد آن شيخ . و كذلك دب الصغير على وجه الارض . دب ( dabb ) ا . ع . ج . دبة . دب ( dabba ) ا . ع . قولهم هو اكذب من دب و درج : او كاذب‌ترين زندگان و مردگان است . دب ( debb ) ا . ع . رفتار نرم و آهسته گام زنى . دب ( dobb ) ا . ع . خرس نر . ج : ادباب و دببة . و طريقه خواه نيك باشد و خواه بد . و دب الاكبر : بنات النعش كبرى . و دب الاصغر : بنات النعش صغرى . و فعلت كذا من شب الى دب يا من شب الى دب اى من الشباب الى وقت الدبيب بالعصا يعنى از جوانى تا پيرى و من نونهما جعلهما اسمين و من لم ينون جعلهما فعلين . دبأ ( daba ' ) م . ع . دبأ دبا ( از باب فتح ) : ساكن شد و آرميد . و دباه بالعصا : زد او را بعصا . دبا ( dab ) ا . ع . رفتار نرم و آهسته . و ملخ پياده . و مورچه . و جاء بدبا دبى : آورد مال بسيار چون مور و ملخ در كثرت . و كذلك بدبا دبيين . دبا ( dob ) و ( dabb ) ا . ع . كدو . دباء ( dabb ' ) ص . ع . زن بسيار موى . و زن كه موى اولين و كوچك و نرم بر تن وى برآمده باشد . و ناقهء بسيار موى . دباء ( dobb ' ) ا . ع . كدو . دباءة ( dobb at ) ا . ع . واحد دباء يعنى يك كدو . دباب ( dab b ) و ( dob b ) ا . پ . سيسنبر . دباب ( dab b ) ع . كلمه‌ايست كه بدان كفتار را خوانند بمعنى دبى يعنى نرم گام زن . دباب ( deb b ) ا . ع . موضعى بسيار ريگ در حجاز . و ج : دبة . دبابة ( dab bat ) ا . ع . نرم راه رونده . و يكى از آلات جنگ كه از پوست و چوب سازند و مردان را در آن درآورده در بن قلعه فرستند تا درون آن بوده در آن قلعه نقب زنند . دبابيج ( dab bij ) ع . ج . ديباج . دبابيذ ( dab biz ) ع . ج . دبوز . دبابيس ( dab bis ) ع . ج . دبوس . دبأة ( dab'at ) ا . ع . گريز . دباة ( dab t ) ا . ع . واحد دبا يعنى يك ملخ پياده . دباج ( dabb j ) ا . ع . ديبافروش . دباخ ( dobb x ) ا . ع . يك نوع بازيچه‌اى . دبادب ( dob deb ) ا . ع . مرد ضخيم بسيار بانگ . دبادبا ( dab dab ) ا . ع . گلهء مانند مور و ملخ . دبار ( dab r ) ا . ع . هلاك . دبار ( deb r ) ا . ع . خيابانهاى زراعت و كرد زراعت . و دشمنى . و جويها كه در زراعت روند . و حوادث . و هزيمتها . و لا يعرف قبالا من دبار : يعنى نمىشناسد قبيل را از دبير . مر . دبير . دبار ( deb r ) م . ع . دابر مدابرة و دبارا . مر . مدابرة . دبار ( deb r ) و ( dob r ) ا . ع . روز چهارشنبه و شب چهارشنبه . دبارة ( deb rat ) ا . ع . واحد دبار يك خيابان زراعت و كرد .