على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1423

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

گلو فرو دادن و بلعيدن غذا و طعام و جز آن و يا آب و ديگر مشروبات . و خائيدن و جائيدن . و آشاميدن . و زدن . و با ناخن و چنگال گرفتن . و كوفتن . و تلف نمودن و بر باد دادن . و خراشيدن و رنديدن . و ريز ريز كردن . و شكستن . و آزار كشيدن . و بازى خوردن : فريفته شدن و فريب داده شدن . و خوف خوردن : ترسيدن . و سوگند خوردن : سوگند و قسم ياد كردن . و شير خوردن : آشاميدن شير . و غم خوردن : مهموم و مغموم گرديدن و اندوهناك شدن . و عذاب خوردن : تحمل آزار و جفا كردن . و فريب خوردن : فريفته شدن . و گول خوردن : فريفته شدن و احمق و ابله گرديدن . خوردنى ( xordani ) ا و ص . پ . هر چيزى كه شايسته و لايق خوردن و تناول كردن و آشاميدن باشد . و طعام و غذا و خورش و ذخيره و توشه . و سبزى خوردنى : سبزى آلاتى كه مانند نان خورش با نان مىخورند از قبيل نعناع و طرخون و گندنا و مرزه و جز آن . خوردوستان ( xordust n ) ا . پ . خوردستان . خورده ( xorde ) ا و ص . پ . هر چيز مأكول و از گلو فروبرده شده و بلع شده و آشاميده شده و متاكل شده . و خورنده . و اخگر و پارهء آتش . و تندى و تيزى و شتابى . و ريزه و پاره و تراشه . و لكه و داغ . و اعتراض . و خطا و عيب . و نكته . و آنجاى از پاى اسب كه بر آن پاى بند مىبندند . و نازك و باريك و رقيق . و كوچك . و درد خورده : رنج با درد . و خورده كردن : تبديل كردن پول بپولى كوچكتر . خورده‌اديم ( xorde - adim ) ا . پ . مازوئى كه در دباغت چرم به كار مىبرند . خورده‌بين ( xorde - bin ) ا و ص . پ . نكته‌سنج . و عيب جوى . و آلتى از ابصار كه هر چيز كوچكى بواسطهء آن خيلى بزرگ ديده مىشود و ذره‌بين نيز گويند . خورده بينى ( xorde - bini ) ا . پ . نكته‌سنجى . و عيب جوئى و اعتراض بىجا . خورده‌پز ( xorde - paz ) ا . پ . آشپز و طباخ و مطبخى . خورده خوان ( xorde - x n ) ا . پ . سفره و خوان كوچك . خورده دان ( xorde - d n ) ا و ص . پ . دانا و نكته‌دان . و عيب‌دان و باريك‌بين . خورده فروش ( xorde - faruc ) ا . پ . كسى كه افزارهاى خورده و چيزهاى ريزه مىفروشد . خورده كارى ( xorde - k ri ) ا . پ . اعتراض . و كارى كه از آن عيب گيرند . و ريزه كارى . خورده‌گير ( xorde - gir ) ا و ص . پ . عيب گيرنده . و سخن‌چين . و اعتراض كننده . خورده مرده ( xorde - morde ) ا . پ . چيزهاى ريز ريز . خوردى ( xordi ) ا . پ . غذاهاى آبدار . و شوربا . و خوردنى و هر چيز قابل خوردن . و كوچكى و صغر . خوردىپز ( xordi - paz ) ا . پ . طباخ و آشپز . خوردى فروش ( xordi - faruc ) ا . پ . آش فروش . خورز ( xuraz ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك نوع رقص و آوازى مخصوص مردم يونان . خورزى ( xorzi ) و خورزينه ( xorzine ) ا . پ . انبار و مخزن . خورسار ( xors r ) و خورستار ( xorest r ) ا . پ . جائى كه در آنجا گرد آمده غذا خورند و اطاق غذا خورى . خورستان ( xorest n ) ا . پ . انبار و مخزن ماكولات و جائى كه در آنجا ترتيب غذاها را مىدهند . و شربت خانه . و نام ايالتى از ايران . خورسند ( xorsand ) ص . پ . راضى و خشنود و خوشحال و شادكام و بشاش . خورسندى ( xorsandi ) ا . پ . رضا و خشنودى و شادى و خوشى و خرمى و شادمانى و بشاشت . خورش ( xorec ) پ . م ح . خوردن . خورش ( xorec ) ا . پ . طعام و غذا و خوراك و ادام و قاتق و هر چيزى كه نان با وى خورند . و پدر زن . و خورش و پوشش : خوراك و لباس . و خورش دستاس : آن مشت از دانه كه در مرتبهء اول در گلوى آسيا ريزند و بتازى لهوة گويند . خورشاد ( xorc d ) ا . پ . خورشيد . مر . خورشيد . خورش خانه ( xorec - x ne ) ا . پ . مطبخ . خورش‌گر ( xorec - gar ) ا . پ . آشپز و طباخ . خورشيد ( xorcid ) ا . پ . ستاره‌اى كه آفتاب و روشنائى روز از آن حاصل مىشود . و روح حيوانى . و معشوقهء جمشيد . خورشيد مركز است مر سلسلهء سيارى را كه ما در آن واقع شده‌ايم و منظم كنندهء حركت زمين و ديگر سيارات است و منبع حرارت و نور است و حيوةبخش عمدهء همه موجودات آليه مىباشد و علماى هيئت ثابت كرده‌اند كه خورشيد عبارت است از جرمى جامد و مظلم و تاريك كه آن را آتموسفر مضيئ و متشعشعى احاطه نموده و فاصلهء ما بين خورشيد و زمين