على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1389
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خلاف ( xall f ) ص . ع . ستيزهجو و جنگجو و خصيم . خلافا ( xel fan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بر ضد و برعكس و مخالف عقيده . خلافة ( xal fat ) ا . ع . گولى و احمقى . خلافة ( xal fat ) م . ع . خلف خلافة و خلوفا . مر . خلوف . خلافة ( xel fat ) م . ع . خلف فلانا على اهله و ماله خلافة و خليفى ( از باب نصر ) : خليفهء فلان گرديد در اهل و مال وى . و خلف زيدا : سپس زيد آمد . و خلف مكان ابيه خلافة : در جاى پدر خود گرديد بدون غير . و خلفت الفاكهة بعضها بعضا : خلف از نخست گرديد آن ميوه . و خلف ربه فى اهله خلافة : جاى نشين رب خود شد در اهل وى . خلافة ( xel fat ) ا . ع . واحد خلاف يعنى يك درخت بيد . خلافت ( xel fat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جاى نشينى و ولايت عهد و خليفگى و وكالت و نيابت و قائم مقامى . و سلطنت و شهريارى . خلاف ورز ( xel f - varz ) ص . پ . مخالف و مناقض . خلاف ورزى ( xel f - varzi ) ا . پ . مخالفت و مناقضت و ضديت . خلاق ( xal q ) ا . ع . بهرهاى از خير . يق : لا خلاق له فى الاخرة . خلاق ( xel q ) ا . ع . نوعى از خوش بوى . خلاق ( xel q ) م . ع . خالق مخالقة و خلاقا . مر . مخالقة . خلاق ( xall q ) ص . ع . آفريننده . و يكى از نامهاى خداوند تبارك و تعالى . خلاقة ( xal qat ) ا . ع . ملاست و نرمى و تابانى . خلاقة ( xal qat ) م . ع . خلق خلاقة ( از باب كرم ) : سزاوار گرديد . و خلقت المراة : خوش خوى گرديد آن زن . و خلق خلاقة و خلقا . مر . خلق . خلال ( xal l ) ا . ع . غورهء خرما . خلال ( xel l ) و ( xal l ) ا . ع . در ميان . يقال : هو خلالهم : او در ميان آنهاست . و كذلك خلالهم . خلال ( xel l ) ا . ع . آنچه بدان سوراخ كنند . ج : اخلة . و ميل دندان كاو و خلاشه . و چوب كه در زبان شتر بچه كنند تا شير نمكد . و چوب و يا آهن كه بدان دو كنارهء جامه را بهم بر بدن دوزند تا از باد نپرد . و آنچه در ميان دندانها ماند از طعام . و مخرج باران از ابر . و خلال الدار : گرداگرد حدود خانه و ما بين بيوتات خانه . و ذو الجلال : لقب ابو بكر صديق رضى اللّه عنه لانه تصدق بجميع ماله و خلل كساه بخلال . و ج . خل . و ج . خلة . خلال ( xel l ) ع . ج . خل و خلة و خلة و خلة و خلل . خلال ( xel l ) م . ع . خال مخالة و خلالا . مر . مخالة . خلال ( xol l ) ا . ع . هر عارضهاى كه شيرينى را ترش گرداند . و رطب در ميان شاخه هاى خرما بن . خلال ( xel l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چوب و خلاشه و جز آن كه بدان دندان را پاك كنند و ميل دندان كاو . و خلال كردن : دست از طعام كشيدن . و خلال مأمونى : گياهى خوشبوى كه اذخر گويند . خلال ( xall l ) ا . ع . سركه فروش . خلالة ( xal lat ) و ( xel lat ) و ( xol lat ) ا . ع . دوستى . خلالة ( xol lat ) ا . ع . آنچه از طعام كه در ميان دندانها ماند . المثل : فلان ياكل خلالته . و آنچه از ميان انگشتان بيرون آيد . و رطب در ميان شاخههاى خرما بن . خلالدان ( xel l - d n ) ا . پ . قوطى و ظرفى كه در آن خلال گذارند . خلالوش ( xal luc ) و خلاكوش ( xal kuc ) ا . پ . فتنه و آشوب و شور و هنگامه و غوغا و مشغله و غلغله . خلاملا ( xal - mal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوستى صادقانه و بىتقلب . خلاميس ( xal mis ) ا . ع . شتران چهار شب چرانيده كه بامداد يا شبانگاه آنها را آب دهند ولى نه باتفاق و بر يك ورود و در اين وقت گويند رعيت خلموسا . خلان ( xal n ) ا . پ . لاى و لجن ته حوض . خلان ( xoll n ) ع . ج . خليل . خلانج ( xal nej ) ع . ج . خلنج . خلانوش ( xal nuc ) ا . پ . هنگامه و غوغا و ستيز و مناقشه و بانگ و فرياد و آواز و شور مردمان . و نيلوفر . و دارو و دوا . خلانيدن ( xal nidan ) ف م . پ . درج كردن و نشاندن و داخل كردن و در ميان نهادن و به زور داخل كردن و فرو كردن . و محكم كردن . و نصب نمودن . و رهانيدن . خلاوة ( xal vat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آزاد . و صاف . خلاوش ( xal voc ) و خلاووش ( xal vuc ) ا . پ . هنگامه و غوغا و بانگ و آواز و زمزمه . خلاوه ( xal ve ) و ( xel ve ) ا . پ . سرگشته و حيران و سراسيمه و دنگ . و بانگ و مشغله .