على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1381
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خطمى ( xatmiyy ) و ( xetmiyy ) ا . ع . خير و . و ذات الخطمى : نام مسجد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در مسيرش بسوى بتوك . خطو ( xatv ) م . ع . خطا خطوا ( از باب نصر ) : گام زد . خطوات ( xotv t ) و ( xotav t ) و ( xotov t ) . ع . ج . خطوة . ( xotvat ) و خطوة ( xatvat ) . خطوات ( xatav t ) ع . ج . خطوة . خطوب ( xotub ) ع . ج . خطب ( xatb ) . خطوة ( xatvat ) ا . ع . يك گام . - اسم است مرة را . ج : خطوات و خطاء . خطوة ( xotvat ) و ( xatvat ) ا . ع . ميان دو گام . ج : خطوات و خطوات و خطوات و خطى ( xot ) . خطور ( xotur ) م . ع . خطر خطرا و خطورا . مر . خطر . خطور ( xotur ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ياد و گذر در ياد . و خطور كردن : به ياد آمدن . خطورة ( xoturat ) م . ع . خطر خطارة و خطورة و خطرا ( از باب كرم ) : بلند قدر و بلند مرتبه گرديد . خطوط ( xatut ) ا . ع . گاو وحشى كه با كنار سمهاى خود زمين را خط مىكند . خطوط ( xotut ) ع . ج . خط . خطوط ( xotut ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خطها و نوشتهها . و خطوط شعاعى : خطهائى كه از مركز بجانب محيط عبور مىكنند . خطه ( xette ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمينى كه جهت بنا كردن عمارت گرداگرد آن خط كشيده باشند و حدود پيدا كرده تا ديگرى در آن دخالت نكند . و پارهاى از زمين . و شهر كلان . و خطهء اول : و يا خطهء كل : عرش مجيد و فلك اعظم . خطى ( xot ) ع . ج . خطوة . خطى ( xatti ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به خط . و نيزه و سنان . خطيب ( xatib ) ا و ص . ع . مرد خطبه خوان . ج : خطباء . و رجل خطيب : مردى كه نيك خطبه خواند . و خطيب القوم : بزرگ قوم كه با سلطان در حوائج ايشان گفتگو كند . خطيب ( xatib ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه خطبه مىخواند . و خطيب الهى : هاتف غيبى . و شخصى كه قارى قرآن باشد . و شخص موحد . و خطيب الانبياء : پدر زن حضرت موسى كه حضرت شيث باشد . و خطيب فلك : ستارهء مشترى . خطيب ( xettib ) ا . ع . مرد كه خواستگارى زن كرده باشد . ج : خطيبون ( xettibuna ) . خطيبة ( xettibat ) ا . ع . زن خواستگارى كرده شده . خطيبون ( xettibuna ) ع . ج . خطيب . خطيبى ( xatibi ) ا . پ . خطبه خوانى . و خطيبى كردن : خطبه خواندن و خطبه خوانى كردن و موعظه نمودن . خطيبى ( xettib ) م . ع . خطب خطبا و خطبة و خطيبى . مر . خطب . خطئة ( xateat ) و خطية ( xatiyyat ) ا . ع . گناه . و گناه به قصد . ج : خطايا و خطائى . و اندك از هر چيزى . خطية ( xattiyyat ) ص . ع . رماح خطية : نيزههائى كه منسوباند به خط بحرين يعنى نيزههائى كه در آنجا به فروش مىرسد نه آنكه منبت آنها در آنجا باشد . خطية ( xettiyyat ) نيزههائى كه در خط بحرين مىفروشند و انما كسرت الخاء فرقا بين الاسم و النسبة . خطير ( xatir ) ا و ص . ع . همقدر و هم منزلت . يق : هذا خطير لهذا اى مثله فى القدر . و مرد بلند قدر و منزلت ج : خطر . و بهار . و قير . و رسن . و تار مانندى كه در سختى گرما از هوا فرود آيد . و تاريكى شب . و وعيد . و نشاط . خطير ( xatir ) م . ع . خطر خطرا و خطرانا و خطيرا . مر . خطر . خطير ( xatir ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگ و مهم و عظيم . و پر خطر و پر آفت . و مطلع و ذهين و با بصيرت . و امر خطير : امر بزرگ و عظيم و مهم و مشكل . و كار پر خطر و پر آفت و خطرناك . و خاطر خطير : خاطر ذهين و با بصيرت و مطلع . خطيط ( xatit ) ا . ع . خرخر و آواز بينى در خواب . خطيطة ( xatitat ) ا . ع . زمين خشك ماندهء ميان دو زمين باران زده . و يا زمينى كه بعضى آن باران زده باشد . ج : خطائط . و راه . خطيف ( xatif ) ا و ص . ع . ابابيل . و جلد و شتابان و چالاك . خطيفة ( xatifat ) ا . ع . آردى كه بر آن شير ريخته طبخ دهند و زود زود بچمچه خورند . خطيئة ( xati'at ) ا . ع . گناه و خطا . و خطائى كه از روى عمد صادر شده . ج : خطايا . و قدرى و بعضى و اندكى . خظ ( xazz ) م . ع . خظ الرجل خظا ( از باب نصر ) : سست و فروهشته گرديد تن آن مرد . خظا ( xaz ) م . ع . خظى لحمه خظا ( از باب سمع ) : آگنده شد گوشت آن و پر گرديد . خظابظا ( xaz baz ) ص . ع . لحمه خظابظا اى مكتنز يعنى گوشت او بسته و سخت