خصاف ( xes f ) ا . ع . نام اسب اصيل سمير بن ربيعهء باهلى و منه المثل : اجرء من فارس خصاف . و نام اسب اصيل جمل بن زيد بن عوف بن بكر بن وائل و كان معه هذا الفرس و طلبه المنذر بن امرئ القيس ليستحلفه فمنعه اياه و حضاه بين يديه لجراته فسمى خاصى خصاف و منه المثل : اجرء من خاصى خصاف . و نيز خصاف از اعلام است . خصاف ( xes f ) ا . ع . ج . خصفة . خصاف ( xas fe ) ا . ع . نام اسب مالك ابن عمر و منه المثل : اجرء من فارس خصاف . خصاف ( xass f ) ا . ع . بسيار دروغ‌گوى . و نعل دوز . و از اعلام است . خصال ( xes l ) م . ع . خصلهم خصلا و خصالا ( از باب نصر ) : غلبه كرد بر آنها بتيراندازى . و خصل الشيئى : بريد آن چيز را . خصال ( xes l ) ا . ع . ج . خصلة . خصال ( xes l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويها و خصلتها خواه نيك باشد و يا بد . و داو قمار و شتل . و خصال حميده : خوى هاى نيك . و خصال رذيله : خويهاى زشت و بد . خصالة ( xos lat ) ا . ع . گندم و جو باقى ماندهء در خرمن بعد باد دادن . و دانهء تلخ و جز آن كه از گندم برآيد . خصام ( xes m ) ا . ع . ج . خصم . خصام ( xes m ) م . ع . خاصمه مخاصمة و خصاما و خصومة : پيكار كرد با وى . خصان ( xess n ) و ( xoss n ) ا . ع . خاصگان . يق : انما يفعل هذا خصان من الناس اى خواص منهم . و كذلك خصان من الناس . خصائص ( xas es ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خاصيتها و اختصاصات و شايستگيها و سزاواريها . خصائص ( xas es ) ا . ع . ج . خصاصة . خصائل ( xas el ) ا . ع . ج . خصيلة . خصائل ( xas el ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خصلتها و صفتها . خصب ( xasb ) ا . ع . شكوفه خرما . و خرما بن . و خرما بن بسيار بار . خصب ( xesb ) ا و ص . ع . بسيارى نبات . و فراخى سال و حال . و فراخى ناحيهء مرد و بسيارى خير وى . و بلد خصب يعنى شهر فراخ سال . و ارضون خصب : زمينهاى بسيار گياه فراخ سال . خصب ( xesb ) م . ع . خصب خصبا ( از باب سمع و ضرب ) : فراخ سال و فراخ حال گرديد . خصب ( xosb ) ا . ع . جانب . ج : اخصاب . و مارى سپيد . و كوهى . خصب ( xaseb ) ص . ع . بسيار گياه . خصبة ( xasbat ) ا . ع . واحد خصب . - يك خرما بن بسيار بار . خصبة ( xasbat ) و ( xesbat ) ص . ع . ارضون خصبة : زمينهاى بسيار گياه فراخ سال . و كذلك ارضون خصبة . خصبة ( xasebat ) ص . ع . مؤنث خصب - بسيار گياه . خصر ( xasr ) ا . ع . ميان مردم . و ميان كف پاى كه به زمين نرسد . و راه ميان سر ريگ توده و بن آن . و ما بين بن سوفار و پر تير . و جاى خانه‌هاى اعرابيان . ج : خصور . خصر ( xasar ) ا . ع . سرما . خصر ( xasar ) م . ع . خصر الرجل خصرا ( از باب سمع ) : سرما يافت مرد . و سرما خورد . و خصر يدى و خصر يومنا يعنى سرد شد . خصر ( xaser ) ص . ع . سرد . و ماء خصر : آب سرد . خصرة ( xosrat ) ا . ع . كوتاهى . خصص ( xasas ) م . ع . خصصت خصصا ( از باب سمع ) : درويش شدى تو . خصف ( xasf ) ا . ع . كفش پاره شده‌اى كه از كفش پارهء ديگر وصله شده باشد . خصف ( xasf ) م . ع . خصف النعل خصفا ( از باب ضرب ) : دوخت نعل را . و خصف الورق على بدنه : بر هم نهاد و چسبانيد برگها را يكان يكان بر بدن خود تا عورتش به نظر نيايد . قوله تعالى : وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ . * خصف ( xasaf ) ع . ج . خصفة . خصفة ( xasfat ) ا . ع . پاره‌هائى كه با آن كفش را وصله كنند . خصفة ( xosfat ) ا . ع . درز موزه و كفش و جز آن . خصفة ( xasafat ) ا . ع . زنبيلى كه از برگ خرما سازند براى نهادن خرما . و خامهء نيك درشت . ج : خصف و خصاف . خصل ( xasl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى بمعنى ندب است كه داو بر هفت باشد در بازى نرد . و شرط و پيمان در تيراندازى . و گرو بندى در قمار . و كعبتين . خصل ( xasl ) ا . ع . نشانه زنى و رسيدن تير نزديك نشانه و بر همين دو خصلت تيراندازان گرو بندند . و يق : احرز فلان خصله : يعنى غالب آمد فلان در قمار . و كذلك اصاب خصله . خصل ( xasl ) م . ع . خصل خصلا و خصالا . مر . خصال . خصل ( xosal ) ا . ع . كرانه‌هاى درخت