على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1358
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خزب ( xazeb ) ص . ع . لحم خزب : گوشت نرم و سست . خزباء ( xazb ' ) ص . ع . ناقة خزباء : ماده شترى كه پستانش آماسيده باشد و يا در زهدان وى ثاليل بود كه بدان متأذى مىگردد . خزبا ( xezb ' ) و خزباء ( xezb ' ) ا . ع . مگسى كه در مرغزارها باشد . و يا بانگ آن . و گربه . و علتى در گردن شتر و يا مرد . و نام دو گياه . خزبة ( xazebat ) ص . ع . مونث خزب . يق : لحمة خزبة . و ناقة خزبة : شتر مادهاى كه پستانش آماسيده باشد و يا در زهدان وى ثاليلى بود كه بدان متأذى مىگردد . خزبيل ( xezbil ) ا . ع . زن احمق و زن عجوزه . ج : خزابل . و نام مؤمن آل يسن و يا مؤمن آل فرعون . خزپوش ( xaz - puc ) ص . پ . خس پوش . خزخز ( xozxez ) ا . ع . آنكه گوشت هاى ساق وى ستبر باشد . خزخز ( xozaxez ) ا . ع . توانا . خزدوك ( xazduk ) ا . پ . جانورى شبيه بجعل كه خبزدوك نيز گويند . خزده ( xazde ) ا . پ . جرم و گناه . خزر ( xazr ) م . ع . خزرخزرا : ( از باب نصر ) : زيرك و فتان گرديد . و گريخت . و نيز خزر : نگريستن بدنبالهء چشم . يق . خزر الرجل اذا نظر بلحظ العين . خزر ( xozr ) ع . ج . اخزر و خزراء . خزر ( xazar ) ا . ع . تنگى چشم و خردى آن . و حالتى در چشم كه گويا شخص بگوشهء چشم مىنگرد . و نام گروهى از مردم كه چشمهاى آنها خرد باشد . و چربش رقيق كه آن را توان آشاميد . و اسم شخصى . و نام طايفهاى در نزديكى درياى آسگون و از اين جهة است كه اين دريا را بحر الخزر مىنامند . خزر ( xazar ) م . ع . خزرت العين خزرا ( از باب سمع ) : خرد و تنگ گرديد چشم . و نيز خزر : شكستن چشم بينائى را خلقة . و ديدن آن بگوشهء چشم . و باز كردن چشم و فرو خوابانيدن آن . و احول بودن يكى از دو چشم . خزراء ( xazr ' ) ص . ع . مونث اخزر ج . خزر . خزر ( xazar ) و خزران ( xazar n ) ا . پ . محالى در تركستان كه دشت قپچاق نيز گويند . و ولايتى در گيلان . و نام كسانى كه در ساحل درياى آسگون سكنا دارند . خزرانق ( xozr neq ) ا . ع . يك نوع جامهاى . و جامههاى سپيد . خزربة ( xazrabat ) ا . ع . آشفتگى سخن . و عدم ارتباط كلام . خزرة ( xazrat ) و ( xozarat ) ا . ع . درد پشت مازه . خزرج ( xazraj ) ا . ع . باد سرد . و باد جنوب . و شير بيشه . و قبيلهاى از انصار . خزرجة ( xazrajat ) م . ع . خزرجت الشاة : لنگ گرديد گوسپند . خزرك ( xazrak ) ا . پ . جبن و ترس . خزرنق ( xazarnaq ) ا . ع . عنكبوت نر بزرگ . خزروان ( xazarv n ) ا . پ . درياى آسكون . و نام پهلوانى از لشكر افراسياب در جنگ نوذر . و نام ديوى . و خزروان خسرو : نام مبارزى از لشكر بهرام چوبينه . خزرى ( xazariyy ) ا . ع . دستار از ابريشم غاژ كرده . خزز ( xozaz ) ا . ع . خرگوش نر . ج : خزان ( xezz n ) و اخزة ( axezzat ) . خزع ( xaz ' ) م . ع . خزع فلان عن اصحابه خزعا ( از باب فتح ) : تخلف كرد فلان از ياران خود . و نيز خزع : بريدن . خزعال ( xaz ' l ) ا . ع . لنگى . يق : ناقة بها خزعال . خزعالة ( xoz ' lat ) ا . ع . مزاح و بازى . خزعبل ( xaza'bal ) ا . ع . سخن هاى طرفه . خزعبل ( xoza'bel ) ا . ع . باطل . ج : خزعبلات . خزعبلات ( xoza'bel t ) ع . ج . خزعبل . خزعبلة ( xoza'balat ) ا . ع . شگفت و عجب . خزعبيل ( xoza'bil ) ا . ع . باطل . خزعبيلات ( xoza'bilat ) ع . ج . خزعبيلة . خزعبيلة ( xoza'bilat ) ا . ع . اضحوكه و سخن مضحك . ج : خزعبيلات . يق : هات بعض خزعبيلاتك . خزعة ( xaz'at ) ا . ع . لنگى در يكى از دو پا . خزعة ( xez'at ) ا . ع . پارهاى از گوشت . خزعة ( xozaat ) ص . ع . رجل خزعة : مردى كه در تعويق افگند مردم را . خزعل ( xaz'al ) ا . ع . كفتار . خزعلة ( xaz'alat ) م . ع . خزعل الضبع : لنگ گرديد كفتار . و خزعل الماشى : افشاند آن چارپا پاها را . خزف ( xazf ) م . ع . خزف فى مشيه ( از باب ضرب ) : دست اندازان رفت . خزف ( xazaf ) ا . ع . سبو . و سفال . و