على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1341
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خراشيدگى ( xar cidagi ) ا . پ . خاريدگى . و حك . و محو . و چاك . و شكافتگى . و پوست رفتگى و خراش و ريش و زخم كوچك . خراشيدن ( xar cidan ) ف ل و م . پ . خاريدن . و محو كردن . و ريش كردن و مجروح ساختن . و چاك كردن . و تحريك كردن . و غضبناك كردن . و ستردن . و برابر نمودن و هموار و صاف كردن . خراص ( xarr s ) ا . ع . دروغگو . ج : خراصون . خراص ( xorr s ) ع . ج . خارص . خراصة ( xer sat ) ا . ع . اصلاح - خلاف افساد - . خراصون ( xarr suna ) ع . ج . خراص . خراط ( xer t ) ا . ع . سركشى ستور و رسن در گسلانى وى از دست كشنده . خراط ( xor t ) و ( xar t ) و ( xorr t ) ا . ع . پيه كه از بيخ گياه لخ برآرند . خراط ( xarr t ) ا . ع . آنكه چوب تراشد و برابر سازد . خراطة ( xer tat ) ا . ع . شغل خراطى . خراطم ( xor tem ) ا . ع . زن درآمدهء در سن ياس . خراطى ( xar ti ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - خراط و خراطى شده . خراطى ( xor t ) ا . ع . پيه كه از بيخ گياه لخ برآرند . خراطى ( xarr ti ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شغل تراشيدن چوب و برابر ساختن آن . خراطيم ( xar tim ) ع . ج . خرطوم . و خراطيم القوم : مهتران قوم . خراطين ( xar tin ) ا . ع . مأخوذ از خراتين و بمعنى آن . خراع ( xor ' ) ا . ع . ديوانگى شتر ماده . و شكستگى پشت آن كه پيوسته بدانجهت نشسته ماند و برخاستن نتواند . خراعة ( xar at ) ا . ع . بىباكى و بىقيدى . خراعة ( xar at ) م . ع . خرع خراعة و خروعا و خرعا ( از باب كرم ) : سست گرديد . خراعة ( xorr at ) ا . ع . بوى شتر ماده . خراف ( xar f ) و ( xer f ) ا . ع . هنگام ميوه چيدن . خراف ( xar f ) و ( xer f ) م . ع . خرف خرفا و خرافا و خرافا و مخرفا . مر . خرف . خرافات ( xor f t ) ع . ج . خرافة . و حكايتهاى شب . خرافات ( xer f t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سخنان بيهوده و پريشان كه خوش آيند نباشد . خرافة ( xor fat ) ا . ع . آنچه چيده شود از ميوه . و نام مردى پرى زده از قبيلهء عذرة كه آنچه از پريان مىديد نقل مىكرد و مردم آن را دروغ پنداشتندى و باور نداشتندى و گفتندى هذا حديث خرافة و هى حديث مستملح كذب . ج : خرافات . خرافت ( xer fat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كلام پريشان و بيهوده كه قابل اعتماد نباشد . خرافج ( xor faj ) ا . ع . فراخى عيش . خراق ( xer q ) ع . ج . خرق . خراقة ( xar qat ) م . ع . خرق بالشئى خراقة ( از باب كرم ) : ندانست آن چيز را . خراك ( xar k ) و ( xarr k ) ا . پ . صدا و خراخرى كه در هنگام خواب و يا از گلو فشردن از بينى آدمى برآيد . خر الاغ ( xar - ol q ) ا . پ . خرى كه در چاپار خانه از براى حمل چاپار نگاهدارند . خرام ( xer m ) ا . پ . هر رفتارى كه از روى ناز و سركشى و زيبائى باشد . و خوش - رو و جميل و زن خوش صورت و شكيل . و نويد و مژدگانى . و هر چيز خوش . و شادى و شادمانى . و مهمانى و ضيافت و مژدهء بمهمانى طلبيدن . و خوش خرام : خوش رفتار . خرام ( xorr m ) ا . ع . از اعلام است . و چون جمع خارم باشد : كسانى كه در كسب معاصى كمر بسته باشند . خرامان ( xer m n ) ص . پ . روندهء با ناز و تكبر و تبختر . خرامانى ( xer m ni ) ا . پ . تبختر . خرامانيدن ( xer m nidan ) ف م . پ . خراميدن كنانيدن و فرمودن . خرامرود ( xar - amrud ) ا . پ . امرود بد شكل . خرامة ( xar mat ) م . ع . خرم الرجل خرامة ( از باب كرم ) : بىباك و گستاخ گرديد آن مرد . خرامقان ( xar maq n ) ا . پ . گياهى خوشبو شبيه بسنبل الطيب . خرامل ( xar mel ) ا . ع . جامههاى كهنهء هر روز . خرامنده ( xer mande ) افا . پ . كسى كه با شوكت و حشمت و ناز و بزرگوارى راه مىرود و مىخرامد و كسى كه با زيبائى مىخرامد . و سير كنندهء با ناز . خراميدگى ( xer midagi ) ا . پ . بار بردارى با ظرافت . و زيبائى و چالاكى و لطافت . خراميدن ( xer midan ) ف ل . پ . راه رفتن بناز و تكلف و زيبائى . و خوش رفتن .