على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1318

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و تسلى دادن و تسكين كردن . و پرچين شدن . و مانده و خسته شدن . خام وصول ( x m - vosul ) ا . پ . محصول كلى و عمده . خامه ( x me ) ا . پ . قلم و نى تحرير . و مركب . و مداد . و توده از هر چيز . و توده و تل ريگ . و صراحى گردن دراز . و چيز يك رنگ . و چربشى كه بر روى شير بندد بدون گرم كردن آن . و چادر و خيمه‌اى كه از موى بز سازند . و خامهء ازل : قلم تقدير . و خامهء زرين : قلم طلا و خطى كه با طلا نويسند . و خامهء سحرساز : قلم افسونگرى . و خامهء گوهر نثار : نويسندهء فصيح و ظريف . خامه افشان ( x me - afc n ) ا . پ . قلم طلا كارى . خامه جنبان ( x me - jonb n ) ص . پ . نويسنده و محرر . خامه‌دان ( x me - d n ) ا . پ . قلمدان . خامه رانى ( x me - r ni ) ا . پ . شتاب نويسى . خامه‌زن ( x me - zan ) ا . پ . قط زن . خامه‌كش ( x me - kac ) ا . پ . نوشته‌اى كه به روى آن خط بطلان كشيده باشند . خامه گذار ( x me - goz r ) ص . پ . نوشته شده و مرقوم و نقاشى شده . خامى ( x mi ) ا . پ . ناپختگى و ناآزمودگى . و كالى و نارسيدگى . و ناتمامى و نقصان . و زيان . و كمند . و دام شكار . و تودهء ريگ . خامى ( x mi ) ا . ع . خامس و پنجم . خامياز ( x my z ) و خاميازه ( x my ze ) ا . پ . دهن دره و خميازه . خاميز ( x miz ) ا . پ . آبگوشت بىچربشى كه گذارند سرد شود تا ببندد . خان ( x n ) ا . پ . كاروانسرا . و خانه . و سرا . و شان عسل . و اهل خانه و عيال . و سامان و اسباب خانه . و خوان و طبق . و دكان‌دار . و دكان و بازارگاه . و خان بره : برج حمل . و خان خرك : توقف‌گاه كاروان و كاروانسراى كوچك . و خان دل : كعبه . و خان ده و يا ده خان : قاضى دهكده و يا قصبه . و مهتران . خان ( x n ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - از القاب پادشاهان خطا و تاتارستان است . و امير و رئيس و بزرگ نجيب . خان ( x n ) ا . ع . ميخانه و جائى كه شراب مىفروشند . و خان التجار : تيم و كاروانسراى بزرگ . خانات خيوه ( x n te - xive ) ا . پ . مملكت خوارزم . خاناده ( x n de ) ا . پ . به زبان گيلانى كسى كه فرمان سپهسالار را بلشكر برساند . خانة ( x nat ) م . ع . خان خونا و خيانة و خانة و مخانة . مر . خون . خانة ( x nat ) ص . ع . ج . خائن . خانج ( x nj ) ا . پ . گوى كه كودكان براى گرد و بازى كنند و مشتى گردو بدست گرفته در ميان آن اندازند . خانچه ( x nce ) ا . پ . كاروانسرا و خانه و سراى كوچك . و خوانچه . خان خانان ( x n - x n n ) ا . پ . خاقان چين و تركستان . خاندار ( x nd r ) ص . پ . هر سلاحى مانند توپ و تفنگ كه جوف آن داراى شيار باشد . خاندارى ( x n - d ri ) ا . پ . خانه دارى . خاندان ( x nad n ) ا . پ . دوده و تبار . و خيل خانه . و قبيله . و نسل . و اهل بيت . و پاك نژاد . و صاحب خانه . و خاندان نبوت : مخزن و معدن نبوت . و بازماندگان پيغمبر . خانديس ( x ndis ) ا . پ . ايالتى از دكن . خانر ( x ner ) ا . ع . دوست خالص . ج : خنر ( xonnar ) . خانسالار ( x n - s l r ) ا . پ . رئيس ميز پادشاهى و ناظر سلطنتى . خانسامان ( x n - s m n ) ا . پ . ناظر . و صاحب سامان و صاحب ثروت . و ناظرى كه شغلش تهيهء ميز و سفرهء بزرگان باشد . خانسامانى ( x n - s m ni ) ا . پ . انبار خانه و اطاقى كه داراى همهء مصارف خانه باشد . خانع ( x ne ' ) ص . ع . متهم بدكار در گمان افكننده . و فروتن و نرم گردن . ج : خنع و خنعة . خانغرد ( x nqard ) و خانغرده ( x nqarde ) ا . پ . خانهء تابستانى . خانف ( x nef ) ا و ص . ع . بينى بر كشندهء از تكبر . و ستورى كه در دويدن بسوى سوار سر برگرداند . يق جمل خانف . خانق ( x neq ) ا و ص . ع . شعب تنگ و كوچهء باريك . و خفه كننده . و خانق - الذئب و خانق الكرسنة و خانق الكلب و خانق النمر گياه‌ها است . خانقاه ( x naq h ) ا . پ . خانگاه و خانه‌اى كه درويشان و مشايخ در آن بسر برده عبادت كنند . و صومعه و عبادتگاه . و محل دانه و طعمه و خوردنگاه . و خانقاه بالا : آسمان و ملاء اعلا . خانقو ( x nqu ) ا . پ . شهرى . خانقه ( x naqah ) ا . پ . خانقاه . خانگاه ( x n - g h ) و ( x nag h )