پايان آن . و آخر قوم . و حلقهء نزديك پستان ماده اسب . و گوقفا . و سپيدى اندك در دست و پاى ستور . و مختم ( mextam ) يعنى گردوى ماليدهء املس كه در بازى آن را مىاندازند و به فارسى تير گويند . خاتم ( x tam ) ا . پ . اسبابى كه از استخوان فيل و شتر و جز آن ساخته و بر آن گلها و تصويرات چند نقش كنند مانند جعبهء خاتم و قلمدان خاتم و آئينهء خاتم . خاتم ( x tam ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهر . و انگشترى . و خاتم جم : مهر سليمان پيغمبر و كنايه از جگر . و خاتم سهيل نشان و يا خاتم گويا : كنايه از دهان معشوق . خاتم ( x tam ) و ( x tem ) ا . ع . مهر و انگشترى . و حلقه‌اى كه داراى نگين باشد . خاتم ( x tem ) ا . ع . مهر كننده . و مهر . و انگشترى . و آخر و پايان هر چيزى . و آخر قوم . و جاى پيوند مفصل اسب . خاتم ( x tem ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ختم كننده و بپايان رساننده . و خاتم الانبياء : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . خاتم بند ( x tam - band ) ا . پ . كسى كه اسباب خاتم مىسازد . خاتم بندى ( x tam - bandi ) ا . پ . شغل خاتم سازى . خاتمة ( x temat ) ا . ع . آخر هر چيز و پايان آن . ج : خواتم . خاتمر ( x tmar ) و ( x tmer ) و خاتمن ( x tman ) و ( x tmen ) ا . پ . بلغت زند خواهر . خاتمه ( x teme ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پايان و انجام و آخر هر چيزى . خاتمه‌بندى ( x teme - bandi ) ا . پ . يك قسم از صنعت كمان سازى . و سقف خانه . خاتمى ( x tami ) و ( x temi ) ا . پ . انگشتر ساز و يا مهرساز . خاتمين ( x temin ) ا . پ . خواهر . خاتن ( x ten ) ص . ع . مرد ختنه كننده . خاتنة ( x tenat ) ص . ع . زن ختنه كننده . خاتوله ( x tule ) ا . پ . مكر و حيله و دغا . و دوبينى و دودلى و پستى فطرت . خاتون ( x tun ) ا . پ . بىبى و زن بزرگ و كدبانوى خانه . و خاتون جنت : حضرت فاطمهء زهرا صلوات اللّه عليها . و خاتون جهان : خورشيد . و خاتون خرگه سنجاب : آفتاب و ماه . و خاتون خم : شراب ناب و خم شراب . و خاتون شبستان فلك : آفتاب و زهره و ماه . و خاتون خياب : مكهء معظمه . و خاتون عرب : حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام و كعبه . و خاتون غيب : شراب انگورى . و خاتون فلك : آفتاب و زهره و ماه . و خاتون كائنات : حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام و كعبه . و خاتون يغما : آفتاب . خاتون ( x tun ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - . بىبى و زن بزرگ . ج : خواتين . خاتون‌آباد ( x tun - b d ) ا . پ . دهى در شش فرسخى طهران در راه خراسان . و محله‌اى در اصفهان . خاتى ( x ti ) ص . ع . ثوب خات : جامه‌اى كه ريشهء آن تافته شده باشد . خاتيام ( x ty m ) ا . ع . مهر و انگشترى و خاتم . خاتية ( x tiat ) ص . ع . عقابى كه بر صيد فرود آيد . يق عقاب خاتية . خاثر ( x ser ) ص . ع . شير غليظ و و مختلط و درهم . يق لبن خاثر . خاثرة ( x serat ) ا . ع . فرقهء مردم . و زن كه اندك درد يابد . خاج ( x j ) ا . پ . چليا و صليب نصارى . و نرمهء گوش كه آن را سوراخ كرده گوشواره در آن كنند . و خاج شويان : عيد اول سال ارامنه و ساير مذاهب اورتودكس كه در 24 جدى واقع مىشود . خاجر ( x jer ) ا . ع . آواز آب در بن كوه . خاد ( x d ) ا . پ . خات و غليواج . و باز . خادر ( x der ) ا و ص . ع . مرد سست . كاهل و سرگشته . و اسد خادر : شير مقيم در بيشه . خادشة ( x decat ) ا . ع . اطراف درخت خاردار . خادع ( x de ' ) ا و ص . ع . راه را كه گاه هويدا گردد و گاه مخفى . و خدعه كننده . و بعير خادع : شتر كه هر گاه نشيند پى ساق وى از جا رود . و خلق خادع : خوى متلون . و دينار خادع : دينار ناقص . ج : خدعة . خادعة ( x deat ) ا و ص . ع . دروازهء خر - در دروازهء كلان . و خانهء در جوف خانه . و سوق خادعة : بازار مختلف و متلون و كاسد . خادم ( x dem ) ص . ع . چاكر و خدمتگار خواه مرد باشد و يا زن . الحديث : انه طلق امراته فمتعها بخادم سوداء اى جارية . و پيشكش . ج : خدام و خدم . خادم ( x dem ) ا . پ . - ماخوذ از تازى - خدمت كننده و خدمتگار . و خواجه‌سرا . و نوكر . و خادم پير و يا خادم سپهر : ستارهء زحل . و خادم درگاه : خادم مقبره يا مسجد . خادمة ( x demat ) ص . ع . مونث خادم - يعنى زن جاريه و كنيز ولى به اين معنى كمتر