على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1285

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جهة روغن . و تمر حميت : خرماى بسيار شيرين . و غضب حميت اى شديد . حميت ( hamiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غيرت و ننگ و عار . و رشك . حميحيق ( homayhiq ) ا . ع . يك نوع مرغى سپيد . حميد ( hamid ) ص . ع . ستوده و پسنديده . حميدة ( hamidat ) ص . ع . مؤنث حميد . حميدة ( hamide ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - ستوده و پسنديده . و از اعلام زنان است . و اوصاف حميده : خويهاى نيكو و پسنديده . حمير ( hamir ) ا . ع . يرنداق كه بدان زين بندند . و ج . حمار . حمير ( hemyar ) ا . ع . موضعى غربى صنعاى يمن . و نام پدر قبيله‌اى از يمن . حميرا ( homayr ' ) ا . ع . مصغر حمراء يعنى زن سپيد . الحديث يا حميراء يعنى عايشة رضى اللّه عنها . و نيز حميراء : داروئى طبى كه اكليل الملك نيز گويند . و نام موضعى نزديك مدينه . حميرة ( hamirat ) ا . ع . يرنداق كه بدان زين بندند . حميرى ( hemyariyy ) ص . ع . منسوب بقبيلهء حمير . حميرية ( hemyariyyat ) ا . ع . عربى حميرى . حميز ( hamiz ) ص . ع . رجل حميز الفؤاد : مرد سخت دل و تيز فهم زيرك . و قلب حميز : دل سخت . حميس ( hamis ) ا . ع . دلاور و مرد سخت و درشت . و تنور . حميسة ( hamisat ) ا . ع . قليه . حميش ( hamic ) ا . ع . پيه . حميصة ( hamisat ) ا . ع . گوسپند دزديده . ج : حمائص . حميضة ( hamizat ) ص . ع . ارض حميضة : زمين حمض‌ناك . ج : حمض . حميق ( hamiq ) ا . ع . يك نوع گياهى . حميقاء ( hamiq ' ) ا . ع . چيچك و مانند آن كه بر اندام برآيد . حيمقة ( hommayqat ) ا . ع . احمق بالغ در حماقت كه حماقت وى آشكار باشد . حميقى ( homayq ) ا . ع . چيچك و مانند آن كه بر اندام برآيد . حميقيق ( homayqiq ) ا . ع . مرغى سفيد كه حميحيق نيز گويند . حميل ( hamil ) ا و ص . ع . برداشته شدهء بسر و به پشت . و پسر خوانده . و بيگانه و غريب . و شراك نعل . و ضامن . و بچهء در شكم زن كه از ملك اهل شرك اسير آيد . و خس و خاشاك در سراب . ج : حمايل . و پژمريدهء سياه از ثمام و وشيج . و شكم آبراهه كه هيچ نمىروياند . و بچهء افتادهء در كوى كه مردم آن را برداشته پرورش كنند . و برده‌اى كه از شهر به شهر برند براى فروختن . و بنو حميل : بطنى از تازيان . حميلة ( hamilat ) ا و ص . ع . دوال شمشير . ج : حمائل . و هو حميلة علينا : او گران و مانند عيال است بر ما . حميم ( hamim ) ا . ع . قريب و خويشاوند . ج : احماء . - و قد يكون الحميم للجمع و المؤنث . - و آب گرم . ج : حمائم . و آب سرد . و هر آبى . و گرما . و باران كه بعد از گرماى سخت بارد . و خوى . يق : طاب حميمك اى عرقك . و مرد تب گرفته . حميمات ( homaym t ) ا . ع . جمرة . حميمة ( hamimat ) ا . ع . آب گرم . و بهين شتر . و شير گرم كرده شده . ج : حمائم . حميه ( hemye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرهيز غذائى . حن ( hann ) ا . ع . ترس بر كسى يا چيزى از مهربانى بر وى . حن ( hann ) م . ع . حنه حنا ( از باب نصر ) : باز گردانيد آن را و باز داشت . يق : حن عنى شرك اى كفه و اصرفه . و نيز حن : بخشودن و مهربانى كردن . يق حن عليه . حن ( henn ) ا . ع . طايفه‌اى از جن ، از آن طايفه‌اند سگهاى سياه . و اراذل جن . و كمينهاى آن و سگهاى جن . و يا خلقتى است ميان جن و انس . حن ( honn ) ا . ع . بنوحن : نام گروهى از تازيان . حنء ( han ' ) م . ع . حنا المكان حنأ ( از باب فتح ) : سبز شد و در هم پيچيد گياه آنجاى . و حنأ المراة : گائيد آن زن را . حنا ( han ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برگى سبز و خوش‌بو كه نرم سائيده بدان خضاب كنند و گياه آن را فتاك و برنا نيز گويند . و حناى قريش : شكوفهء سنگ يعنى چيزى كه بر روى سنگهاى كوه بهم مىرسد و در بهار سبز مىگردد . و حناى مجنون : وسمه و رنگ . حنا ( hann ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - قبضهء زين . و زين . حناء ( han ' ) ا . ع . عمل خم شدن و خميدگى . حناء ( hen ' ) ا . ع . گشن خواهى . حناء ( henn ' ) ا . ع . حنا كه بدان خضاب مىكنند . ج : حنآن . حناءة ( henn at ) ا . ع . نام چاهى . حنابج ( han bej ) ا . ع . مورهاى ريزه . حنابج ( hon bej ) ا . ع . ستبر پر گوشت .