على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1275
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بندد . و حلقه كردن : خميده كردن و منحنى كردن و به شكل حلقه و دايره درآوردن . و حلقهء نوش : لب و دهان معشوق . حلقه به گوش ( halqe - beguce ) ص . پ . مطيع و فرمان بردار . و غلام حلقه به گوش : بنده و برده . حلقه بگوشى ( halqe - beguci ) ا . پ . بندگى و عبوديت . حلقه بندى ( halqe - bandi ) ا . پ . اجتماع روستائيان بر دور هم . حلقه پشت ( halqe - poct ) ص . پ . مطيع و فرمان بردار و بنده . حلقهچين ( halqe - cin ) ا . پ . نوعى از حلوا . حلقهدار ( halqe - d r ) ص . پ . هر چيزى كه داراى حلقه باشد مانند گوش . حلقه در گوش ( halqe - dar - guc ) ص . پ . حلقه به گوش . حلقهزن ( halqe - zan ) ا . پ . كسى كه فتح باب مىكند . و معلم . حلقهوار ( halqe - v r ) ص . پ . مانند حلقه . حلقى ( halqi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به حلق . حلقية ( halqiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انتساب به حلق . حلقية ( halaqiyyat ) ا . ع . ماده خرى كه از بسيارى گشنى فرج وى مجروح شده باشد . حلك ( halak ) ا . ع . سياهى سخت . ج : احلاك . و حلك الغراب : سياهى زاغ و منقار آن . حلك ( halak ) م . ع . حلك حلكة و حلكا ( از باب سمع ) : سخت سياه شد . حلكاء ( halk ' ) ا . ع . يك نوع كرمى كه در ريگ فرو رود . حلكاء ( halk ' ) و ( holk ' ) و ( halak ' ) و ( holak ' ) ا . ع . نوعى از پوشاك و حجاب . حلكارى ( hal - k ri ) ا . پ . طلا كارى و مذهبى . حلكة ( holkat ) ا . ع . سياهى سخت . و بستگى زبان . و يك نوع كرمى در ريگ . و نوعى از پوشاك و حجاب . حلكة ( holkat ) م . ع . حلك حلكة و حلكا . مر . حلك . حلكة ( holakat ) ا . ع . كرمى كه در ريگ فرو مىرود و يا نوعى از كربسه . حلكلك ( holaklek ) ا . ع . سخت سياه . حلكم ( halkam ) و ( holkom ) ا . ع . سياه از هر چيزى . حلكمة ( halkamat ) ا . ع . سياهى كلاغ . حلكوك ( halakuk ) و ( holkuk ) ا . ع . سخت سياه . حلكى ( holokk ) ا . ع . نوعى از پوشاك و حجاب . حلل ( halal ) ا . ع . سستى پاهاى ستور و يا فروهشتگى پى و يا سستى كعب و يا خاص است بشتران . و لاغرى سرين و ران . و نوعى از درد سينه و درد زانو . حلل ( halal ) م . ع . حللت يا رجل حللا ( از باب سمع ) : احل شدى اى مرد . مر : احل . و كذلك حلت الدابة و حل المكان و به حلا و حلولا و محلا و حللا . مر : حل . حلل ( helal ) ع . ج . حلة . حلل ( holal ) ع . ج . حلة . حلل ( hollal ) ع . ج . حال . حلم ( halm ) م . ع . برچيدن كرمها از پوست و يا كنه را از شتر ( و الفعل من نصر ) . حلم ( helm ) ا . ع . آهستگى . و ستر . و بردبارى . و عقل . ج : احلام و حلوم . قوله تعالى : أَمْ تَأْمُرُهُمْ أَحْلامُهُمْ . حلم ( helm ) م . ع . حلم حلما ( از باب كرم ) : بردبار گرديد . حلم ( helm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بردبارى و صبر . و با حلم : بردبار . حلم ( holm ) و ( holom ) م . ع . حلم حلما و حلما ( از باب نصر ) : خواب ديد . و حلم به و حلم عنه : ديد براى وى خواب و ديدار او را در خواب . و حلم الصبى : بالغ گرديد آن كودك . و حلم البعير : دور كرد از شتر كنه را . و نيز حلم : جماع كردن در خواب . حلم ( holm ) و ( holom ) ا . ع . رؤيا و منام و خواب و بخجج و بوشپاس و تيناب . ج : احلام . حلم ( halam ) م . ع . حلم الجلد حلما ( از باب سمع ) : تباه شد و فاسد گرديد پوست و كرم افتاد در آن . و حلم البعير : بسيار كنه گرديد آن شتر . حلم ( halam ) ا . ع . كنه خواه بزرگ باشد خواه خرد . حلم ( halem ) ص . ع . بعير حلم : شتر بسيار كنهدار . حلم ( holom ) ا . ع . جماع در خواب . حلماء ( holam ' ) ع . ج . حليم . حلمات ( halam t ) ع . ج . حلمة . حلمة ( halamat ) ا . ع . سر پستان و آن دو باشد . و گياه سعدان . و گياه ديگر . و واحد حلم يعنى يك كنهء بزرگ و يا كوچك . و نيز حلمة : كرمى كه در چرم افتد و هرگاه دباغت كنند آن را جاهاى كرم خورده دريده و كفيده گردد . ج : حلم . و خون هدر . حلمة ( halemat ) ص . ع . مؤنث حلم .