حفيرة ( hafirat ) ا . ع . كنده و كاويده و كريشك و مغاك و چاه . حفيرة ( hofayrat ) ا . ع . ( مصغرة ) حفرهء كوچك . حفيره ( hafire ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حفره و كريشنك و مغاك و چاه و كريشك . حفيسأ ( hafaysa ' ) ا . ع . كوتاه لئيم خلقت . حفيسى ( hafaysiyy ) ا . ع . كوتاه . و درشت ستبر . و بىخبر . حفيظ ( hafiz ) ا . ع . نگهبان و موكل بر چيزى . و نامى از نامهاى خداى تعالى يعنى آنكه از علم او چيزى غايب نيست . و از بركننده . و چرانندهء گوسپندان و شتران . حفيظة ( hafizat ) ا . ع . بازداشت از ناروا . و حميت . و خشم . ج : حفائظ . حفيف ( hafif ) ا . ع . آواز مار كه از پوستش برآيد و فحيج آوازى كه از دهن آن برآيد . و آواز بال مرغ در پريدن . و آواز درخت در وزيدن باد . و آواز رفتار اسب و جز آن . و آواز افروختن آتش . حفيف ( hafif ) م . ع . حف الفرس حفيفا ( از باب ضرب ) : شنيده شد آواز رفتار آن اسب در دويدن و كذلك حف الافعى و حف الطائر . و حف الشجر . حفيل ( hafil ) ا و ص . ع . گروه مردم . و مبالغه و رجل حفيل : مرد مبالغه كنندهء در هر چيز . و جمع حفيل : جمع بسيار . حفيل ( hafil ) م . ع . حفل حفلا و حفولا و حفيلا . مر . حفل . حفيله ( hafilat ) ا . ع . جاؤا بحفيلتهم : آمدند همه . حفيلل ( hafaylal ) ا . ع . يك نوع درختى . حق ( haqq ) ا . ع . از نامهاى بارى تعالى و يا از صفات او . و قرآن . و نقيض باطل . و كارى كه البته واقع شود . و عدل . و اسلام . و مال و ملك . و واجب . و موجود ثابت . و راست و درست . و سزاوار . و مرگ . و راستى . و حزم . و خصومت . و بهرهء معين كسى . ج : حقوق . و سقط على حق رأسه : افتاد بر وسط سر . و الحق لا آتيك : سوگند است مر تازيان را و كذلك حقا لا آتيك . حق ( haqq ) م . ع . حقه حقا ( از باب نصر ) : غلبه كرد او را از روى قاعده و قانون . و حق الشيئ : واجب كرد آن چيز را . و حق الطريق : گرفت ميانهء راه را در رفتن . و حقت القيمة : احاطه كرد قيامت بخلايق . و حقت الحاجة : اى نزلت و اشتدت . و حق فلانا : زد بر وسط سر فلان و يا بر مغاك كتف وى . و حققت حذره حقا : يعنى كردم كارى را كه او مىترسيد بكند . و حققت الامر : درست كردم و درست دانستم و يقين نمودم آن كار را . و حققت فلانا : آمدم نزديك فلان . و حق لك ان تفعل ذا ( مجهولا ) : درست است ترا كردن آن كار . و حققت ان تفعله ( ايضا مجهولا ) : سزاوار شدى تو بكردن آن . و نيز حق : سزاوار گردانيدن و كسى را بر حق داشتن . حق ( haq ) و ( haqq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - . از نامهاى خداوند عالم . و عدالت و انصاف و راستى . و شايستگى . و بهرهء معين كسى و حصه و نصيب . و فرض . و اسلام . و سزاوار . و واجب و سزا و روا . و مرگ . و درست و صحيح ضد باطل . و دولت و مكنت . و تاج سر . و حقيقت و درستى . و مزد و مكافات و پاداش و جزا و انعام و بخشش و شكرانه . و وظيفه و مواجب . و نام مرغى كه در مدت شب خود را بشاخهء درخت آويزان كرده حق حق كند . و به حق : كلمهء قسم است . و به راه حق : در راه خدا . و ناحق : ناروا و ناسزا و بيداد و از روى ظلم . و ناحق كردن : ظلم كردن . و ناحق گفتن : ناسزا و ناروا گفتن . و در اصطلاح عرفا حق عبارت از وجود مطلق است يعنى غير مقيد به هيچ قيدى . و حق القدم : آنچه بمهمان و يا قاصد و مانند آن دهند . و حق نمك : وفا دارى . و حق آشنائى : لايق و سزاوار آشنائى . و حق تربيت : شكرگزارى از تربيت و شكرانهء تربيت . و حق خدمت : پاداش خدمت . و حق الزحمه و يا حق السعى : مزد و پاداش زحمت . حق ( haqq ) و ( heqq ) ا . ع . كان ذلك عند حق لقاحها اى حين ثبت ذلك فيها و كذلك عند حق لقاحها . حق ( heqq ) و ا و ص . ع . ماده شترى كه دندانهايش از پيرى افتاده باشد و چون ماده شتر گشن يافته از يك سال تجاوز كند و نزايد گويند جازت الحق و يقال : اتت الناقة على حقها اى الوقت الذى . ضربت فيه عام اول . و شتران سه ساله در سال چهارم درآمده . يق ابل حق . ج : حقاق و حقق . و ج ج : حقايق . و قولهم حق بينة الحقة يعنى شترى كه آشكار است در سال چهارم درآمدن وى . حق ( heqq ) م . ع . حقت الابل حقا و حقة ( از باب ضرب ) : در سال چهارم درآمدند شتران . حق ( hoqq ) ا . ع . خانهء عنكبوت . ج : حقوق . و سر سرين كه در آن استخوان ران است . و سر بازو كه در آن كرانهء كتف است . و يا مغاكچهء سر كتف . و زمين مدور . و زمين پست . و يا سنگ در زمين . و ج : حقة . حقا ( haq ) م . ع . حقى الرجل حقا ( مجهولا . از باب نصر ) : دردمند تهيگاه شد آن مرد و درد گرفت شكم وى از خوردن گوشت . حقا ( haqqan ) و ( haqq ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - البته و يقينا و براستى و درستى .