على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1260

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و پرهيزگارى . و روبنده . و با حفاظ : با ستر . و بىحفاظ : بىستر و روباز . حفاظ ( hoff z ) ع . ج . حافظ . حفاظ ( hoff z ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسانى كه قرآن مجيد را از حفظ دارند . حفاظت ( hef zat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نگاهبانى و قيد و حبس و حفظ و ياد و توجه و حراست . حفاف ( hef f ) ا . ع . جانب . و نشان و پى . و جاء على حفافه اى اثره . و طرهء موى گرداگرد سر اصلع . ج : احفة . و حفاف الطير : نام دهى . حفاف ( hef f ) م . ع . حف حفا و حفافا . مر . حف . حفاف ( haff f ) ا . ع . گوشت نرمى كه زير ملاذه است . حفافة ( hof fat ) ا . ع . بقيهء كاه و بقيهء اسپست . حفال ( hof l ) ا . ع . گروه بزرگ . و شير گرد آمده . حفالة ( hof lat ) ا . ع . سبوسهء هر چيز و فرومايهء آن . و آنچه رقيق باشد از دردى روغن و سرشير . حفالج ( haf lej ) ع . ج . حفلج ( haffalaj ) . حفالج ( hof lej ) ا . ع . كسى كه پيش پاها را نزديك نهد و پاشنه‌ها را دور . حفان ( haff n ) ا . ع . چوزهء شتر مرغ . و شتران ريزه ( للذكر و الانثى ) . و خدمتگاران . و آوند پر و پيمانهء تالب پر شده . حفانة ( haff nat ) ا . ع . واحد حفان - يعنى يك شتر ريزه . و گاه بمعنى مؤنث آيد يعنى شتر مادهء ريزه . حفاوة ( haf vat ) ا . ع . مهربانى و الحاح . المثل : ماربة لا حفاوة . حفاوة ( haf vat ) و ( hef vat ) و حفاية ( hef yat ) م . ع . حفى به حفاوة و حفاوة و حفاية و تحفاية ( از باب سمع ) : مبالغه كرد در مهربانى و نوازش وى و فرحت و سرور ظاهر نمود . و بسيار پرسيد از حال وى . حفاية ( hef yat ) ا . ع . سودگى پا و سپل شتر و سم ستور . حفائر ( haf er ) ع . ج . حفيرة . حفائظ ( haf ez ) ع . ج . حفيظة . حفة ( haffat ) ا . ع . نوازش به تمام . و نورد جولاهگان . و ماهى سپيد خاردار . و شهرى غربى حلب . حفت ( haft ) م . ع . حفته حفتا ( از باب ضرب ) : هلاك كرد و كوفت آن را . و حفت الشيئ : كوبيد آن چيز را . حفت ( hafet ) ا . ع . هزار خانهء شكنبه . لغتى است در حفث . حفث ( hafes ) و ( hefs ) و حفثة ( hafesat ) ا . ع . هزار خانهء شكنبه . ج : احفاث . و مارى كلان كه بانبان ماند . حف حف ( haf - haf ) ا . ع . به اين كلمه خروس و ماكيان را دور مىكنند . حفحفة ( hafhafat ) م . ع . حفحف الرجل حفحفة : تنگ روزى گرديد آن مرد . و حفحف جناحا الطائر : آواز كرد بال مرغ در پريدن . حفد ( hafd ) م . ع . حفد حفدا و حفودا و حفدانا ( از باب ضرب ) : بشتاب رفت . و خدمت كرد و شتاب كرد در طاعت و خدمت . حفد ( hafd ) ا . ع . تيز روى . حفد ( hafad ) ا . ع . خدمتگاران و يارى كنندگان . ج . حافد . و رفتارى كم از پويه . ج : احفاد . حفدان ( hafad n ) ا . ع . رفتارى كم از پويه . حفدان ( hafad n ) م . ع . حفد حفدا و حفدانا و حفودا . مر . حفد . حفدة ( hafadat ) ا . ع . خدمتگاران يارى گران . و نقش و نگاركنندگان . و حفدة الرجل : دختران و اولاد مرد و اولاد اولاد وى و دامادان و خسران . و ج . حافد . حفدلس ( hafadlas ) ص . ع . سياه و از صفات مؤنث است . حفر ( hafr ) م . ع . حفر الارض حفرا ( از باب ضرب ) : كند زمين را بآهن . و حفر الشيئ : پاك كاويد آن چيز را چنان كه زمين را بآهن كنند . و حفر المراة : گائيد زن را . و حفر العنز : لاغر گردانيد بز را . و حفر ثرى زيد : تفتيش امر زيد كرد و واقف شد بر آن . و حفر الصبى : افتاد دندانهاى شير كودك . و غيث لا يحفره احد : باران كه اقصاى آن را كسى نمىداند . و حفرت اسنانه : تباه شد بن دندانهاى آن . و كذلك حفرت مجهولا . حفر ( hafr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كندن زمين . و حفر كردن چاه : كندن چاه . حفر ( haf r ) و ( hafr ) ا . ع . چاه فراخ دهن . ج : احفار . و دميدگى و تباهى بن دندانها و يا زردى آنها . حفر ( hafar ) ا . ع . خاك كه از كنده بيرون كنند . و ان جايگاه كه آن را بكنند . ج : احفار . ج ج : احافير . حفر ( hafar ) م . ع . حفرت اسنانه حفرا ( از باب سمع ) : تباه شد بن دندانهاى آن . حفر ( hofar ) ع . ج . حفرة . حفراة ( hefr t ) ا . ع . گياهى . ج : حفرى . و چوبى كه سرش مانند انگشتان پنجه دار باشد و بدان خرمن كوبيده را بر باد دهند