على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1250
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و پس آن را بلند كنند و بر آن سوار شوند . حصار ( hes r ) ا . ع . پناهى كه شخص را از دشمن نگاهدارد . حصار ( hes r ) م . ع . حاصر محاصرة و حصارا . مر . محاصرة . حصار ( hes r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديوار قلعه و بارو و دژغاله . و ديوار باغ و خانه . و هر جاى محصور و ديوار دارى . و نوائى از موسيقى . و ا خ : شهرى در شمال غربى هندوستان . و حصار برين : فلك . و حصار پولادى : انگشتوانهء خياطى . و آتشدان . و آسمان . و هر حصار سخت و محكم . و حصار پيروزه : آسمان . و حصار تركش : تيردان . و قلعهاى در جزيرهء ملاخه . و حصار شادمان خ : شهرى از تركستان . و حصار كردن : قلعه بندى كردن . و حصار معلق : آسمان . و حصار هزار ميخى : آسمان و فلك توابت حصار ( hass r ) ا . ع . جماعتى از تازيان . حصارى ( hes ri ) ص . پ . منسوب به حصار . و منسوب به شهر حصار و آواز حصار . حصارى ( hes ri ) ا . پ . مردم محصور شده . حصاص ( hes s ) م . ع . حاصوا محاصة و حصاصا . مر . محاصة . حصاص ( hos s ) ا . ع . گوش ستيخ كرده دم جنبان دويدن خر و تيز . و دويدن سخت . و جرب . حصاصاء ( has s ' ) ا . ع . خاك . حصاصة ( hos sat ) ا . ع . آنچه باقى ماند بعد درودن انگور . حصافة ( has fat ) م . ع . حصف الرجل حصافة ( از باب كرم ) : استوار عقل گرديد آن مرد . حصالبان ( has lb n ) ا . ع . حسن لبه . حصالة ( hos lat ) ا . ع . گندم و جو باقى ماندهء در خرمن بعد بباد دادن آن . و تلخ دانه و جز آن كه از گندم برآيد . حصام ( hass m ) ص . ع . كسى كه بيشتر اوقات اخراج ريح كند . حصان ( has n ) ا و ص . ع . درة . و امراة حصان : زن پارسا و يا شوهردار . ج : حصن ( hoson ) و حصانات . حصان ( has n ) و ( hes n ) ا . ع . اسب نر و نجيب كه تخم آن عزيز دارند . ج : حصن ( hoson ) . حصانات ( has n t ) ص . ع . ج . حصان . حصانة ( has nat ) م . ع . حصن حصانة ( از باب كرم ) : استوار گرديد حصار و جز آن . حصانة ( has nat ) ا . ع . پارسائى زن . يق امراة بينة الحصانة . حصانت ( hes nat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استوارى و استحكام . حصانيات ( has niyy t ) ا . ع . يك نوع مرغى . حصائد ( has ed ) ع . ج . حصيدة . و حصائد الالسنة : بياناتى كه زبان از گفتار آن قاصر است . حصائل ( has el ) ع . ج . حصيلة . حصب ( hasb ) م . ع . حصبه حصبا ( از باب ضرب و نصر ) : انداخت به روى سنگريزه . و حصب الرجل فى الارض : رفت آن مرد بر روى زمين . و حصب المكان : سنگريزه گسترد در آنجاى . و حصب عن صاحبه : اعراض كرد از صاحب خود . و نيز حصب : هيزم انداختن در آتش . حصب ( hasab ) ا . ع . سنگريزه . و هيزم و فروزينهء آتش از هر چه باشد و هيزم را ما دام كه آتش از وى افروخته نشود حصب نگويند . و انقلاب چله از كمان . حصب ( hasab ) ا . ع . حصب جلده حصبا ( از باب سمع ) : سرخجه برآورد پوست او . و حصب الرجل ( مجهولا ) : به بيمارى سرخجه مبتلا گرديد آن مرد . حصب ( haseb ) ا . ع . شير كه از سردى مسكهء وى نه برآيد . و محل پر از سنگريزه . و بادى كه سنگريزهها را پراكنده كند . حصباء ( hasb ' ) ا . ع . سنگريزه . حصبة ( hasbat ) ا . ع . سنگريزه . و ليلة الحصبة : شبى كه بعد از اباء تشريق بود . حصبة ( hasabat ) ا . ع . واحد حصب يعنى يك عدد سنگريزه . حصبة ( hasbat ) و ( hasabat ) و ( hasebat ) ا . ع . سرخجه . حصبة ( hasebat ) ا و ص . ع . باد سخت كه سنگريزه بردارد . و ارض حصبة : زمين سنگريزهناك . حصبه ( hasbe ) ا . پ . يك نوع تب دائمى كه غالبا با بروز بثورات سرخ رنگ در سينه و شكم و پشت همراه است و گاه گاه بطور وبائى بروز مىكند و در خراسان دمنه و در آذربايجان خسته و مردم فرنگ تيفوس مىگويند . حصة ( hessat ) ا . ع . بهره . ج : حصص ( hesas ) . حصحاص ( hash s ) ا و ص . ع . خاك . و قرب حصحاص : شب روى سريع و شتاب بدون درنگ . و ذو الحصحاص ا خ : نام كوهى . حصحص ( heshes ) ا . ع . خاك و