حسن‌خيز ( hosn - xiz ) ص . پ . شهرى كه بيشتر مردم آنجا صاحب جمال و زيبا و خوشگل باشند و نوعا شهرهاى تركستان را به اين صفت متصف مىكنند . حسن لبه ( hasan - labe ) و ( hasan - labbe ) ا . پ . يك نوع صمغ سقزى معطرى كه بتازى حصى لبان گويند . حسنه ( hasane ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار نيك و عمل خير و عمل بر وفق شرع . حسنى ( hosn ) ا . ع . - نقيض سوئى - و عاقبت نيكو . و رؤيت خداى عز و جل . و فيروزى . و شهادت . قوله تعالى هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ . ج : حسنيات و حسن ( hosan ) . و الاسماء الحسنى : نامهاى نيك كه به خداوند عالم نسبت مىدهند . حسنى ( hasani ) ص . پ . منسوب به حضرت امام حسن عليه السلام . حسنية ( hasaniyyat ) ا خ . ع . شهرى بموصل . حسو ( hasu ) ا . پ . آش اماج . حسو ( hasv ) ا . ع . هر چيز رقيق كه بتوان آشاميد . و يك آشام مرغ . يق يوم كحسو الطير : يعنى روز كوتاه . حسو ( hasv ) م . ع . حسا الطائر حسوا ( از باب نصر ) : آب خورد مرغ . و حسا زيد المرق : آشاميد زيد شوربا را اندك اندك . حسو ( hasovv ) ا . ع . هر چيز رقيق كه توان آشاميد . و مردم بسيار آشام . حسوة ( hasvat ) م . ع . يك بار آشاميدن . حسوة ( hosvat ) ا . ع . اندازهء پرى دهان از حسو . ج : احسوة و احسية . و ج ج : احاسى . حسود ( hasud ) ص . ع . بدخواه و رشك برنده . ج : حسد ( hosod ) . حسود ( hasud ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - رشكين و بدخواه و بدانديش . حسود ( hosud ) م . ع . حسد حسدا و حسودا و حسادة . مر . حسادة . حسودى ( hasudi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشك و رشكينى . حسور ( hosur ) م . ع . حسر البصر حسورا ( از باب ضرب ) : مانده شد و فروماند بينائى از ديدن دور . و حسر الشيئ حسورا ( از باب نصر و ضرب ) : برهنه گرديد آن چيز . و حسرت الدابة : مانده گرديد ستور . و حسر الماء : خشك گرديد آب . حسوس ( hasus ) ا . ع . قحط سال سخت . حسول ( hosul ) ع . ج . حسل . حسوم ( hosum ) ا و ص . ع . ماندگى در كار از كوشش . و شوم و بدفال . و قوله تعالى سَبْعَ لَيالٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً يعنى روزها و شبهاى متوالى و يا شوم و نحس بر عاديان و يا برندهء خير و نيكوئى از مردم . و يق ايام حسوم و ايام حسوم ( بالوصفية و الاضافة ) . حسى ( hasy ) م . ع . حسى حسيا ( از باب ضرب ) . چاه كند و بيرون آورد آب از ميان ريگ . حسى ( has ) م . ع . حسى ما فى نفسه حسى ( از باب سمع ) . دانست آنچه در دل آن بود . حسى ( hasy ) و ( hesy ) و ( hes ) ا . ع . چاه خرد در زمين نرم كه به آب نزديك باشد و آبى كه ريگ فرو خورده باشد و چون ريگ را يك سو كنند آب پيدا آيد و منقطع نشود . ج : احساء و حساء . حسى ( hesy ) ا . ع . آبى كه در زمين ريگ زار فرو رود و در زير آن جمع شود و چون ريگ را پس كنند پيدا آيد . ج : احساء . حسى ( hessi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - محسوس و چيزى كه بحس دريافت شود و سترسائى نيز گويند . حسيب ( hasib ) ا . پ . كباب و كباب بريان و حسيب بزغاله : يك نوع طعامى كه از برنج و قيمهء گوشت ترتيب دهند . حسيب ( hesib ) ا . پ . - مأخوذ از حساب تازىشمار و معامله و داد و ستد و بيع و شرا . حسيب ( hasib ) ا . ع . مرد صاحب حسب . ج : حسباء ( hosab ' ) . و شماركننده . و بسنده كار و قوله تعالى : وَ كَفى بِاللَّهِ حَسِيباً * اى محاسبا او كافيا . و حَسْبَكَ اللَّهُ * اى انتقم اللّه منك . حسيبك ( hasibak ) ا . پ . روده پرهء فربه كه به مقدار يك وجب قطعه قطعه كرده ، در ماست انداخته زنان براى همديگر به تحفگى فرستند . حسية ( hasiyyat ) ا . ع . هر چيز رفيق كه بتوان آن را آشاميد . حسيت ( haseyto ) ع . بمعنى حسيب مىباشد . حسيدة ( hasidat ) م . ع . حسد حسدا و حسيدة و حسادة . مر . حسادة . حسير ( hasir ) ص . ع . مانده و فروماندهء از هر چيز . ج : حسرى . و دريغ خورنده . و خيره چشم . حسيس ( hasis ) ا و ص . ع . آواز نرم از گذشتن چيزى كه ديده نشود . و كشته شده . و جراد حسيس : ملخ مردهء از سرما . حسيف ( hasif ) ا و ص . ع . آواز بهم خاراندن مار خود را براى بيرون آمدن از پوست . و بئر حسيف : چاه كنده شدهء در سنگستان كه آبش از بسيارى منقطع نشود . حسيفة ( hasifat ) ا . ع . خشم و كينه و