على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1232

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بلبل باشد . و حرف پهلودار : سخنى كه به كسى در وقت زبان بازى بطريق كنايه گويند و حرف چكشى : سخن سخت و ناهموار و حرف زدن : گفتگو كردن و مباحثه و مكالمه نمودن و سخن بيهوده و بىمعنى گفتن و حرف قالبى زدن : گفتن آنچه را كه شنيده باشند بدون فهم معنى و ادراك مضمون ، و حرف مجهول : آن حرفى كه صداى آن به خوبى معلوم نشود مانند و در كلمهء روز و وى در كلمهء شير كه مراد شير بيشه باشد . و حرف مسروق : حرفى كه نوشته مىشود و تلفظ نمىگردد مانند و در كلمهء خواهش . حرف ( horf ) ا . ع . بىبختى . و سپندان . حرف ( heraf ) ع . ج . حرف . و ج . حرفة . حرفاء ( horaf ' ) ع . ج . حريف . حرفا حرفا ( harfan - harfan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - كلمه به كلمه و حرف به حرف . حرف آشنا ( harf - cn ) ص . پ كسى كه بتازگى خواندن حروف را آموخته باشد . حرفان ( herf n ) ا . ع . بدبختى و بىطالعى . حرف انداز ( harf - and z ) ص . پ . حيله‌باز و فريبنده . حرف اندازى ( harf - and zi ) ا . پ . حيله‌بازى و مكر و فريب . حرف به حرف ( harf - be - harf ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - كلمه به كلمه بدون ترك چيزى . حرفة ( harfat ) م . ع . حرف عينه حرفة ( از باب ضرب ) : سرو كشيده در چشم خود . و حرف فى ماله ( مجهولا ) : رفت چيزى از مال وى . حرفة ( herfat ) ا . ع . طعمه . و صناعت كه روزى بدان بدست آرند . و كل ما اشتغل الانسان به و ضرى يسمى صنعة و حرفة لانه ينحرف اليها . حرفة ( herfat ) و ( horfat ) ا . ع . بىبختى و بىطالعى . قول عمر رضى اللّه عنه : حرفة احدهم اشد على من عليته . حرفة ( horfat ) ا . ع . واحد حرف . يك تخم سپندان . حرفت ( herfat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسب و پيشه و صنعت و دست كارى و صنعت يد . و اهل حرفت : دستكار و كارى گر و بازرگان و سوداگر . و حرفت بازى : افسون و جادوگرى . حرفذة ( harfazat ) ا . ع . ناقهء نجيب و تهيگاه درآمده و لاغر . ج : حرافذ . حرف‌زن ( harf - zan ) ص . پ . سخن‌ران و نطاق و پرگو . حرفش ( herfec ) ا . ع . مار خبيث . حرفضة ( herfezat ) ا . ع . ناقهء نجيب و اصيل . حرفقان ( harfq n ) ا . پ . ارسنيك و سم الفار و مرگ موش . حرف گير ( harf - gir ) ا و ص . پ . معترض و اعتراض كننده و عيب‌جوى و خطاگيرنده . حرف‌گيرى ( harf - giri ) ا . پ . اعتراض و عيب‌جوئى . حرفى ( harfi ) ص . پ . منسوب به حرف . حرفى ( horfiy ) ا . ع . سپندان‌فروش . حرفية ( harfeyyat ) ا . ع . خاصيت حرف . حرق ( harq ) ا . ع . سوختگى جامه از كوفتن گازر و غير آن . حرق ( harq ) م . ع . حرقه حرقا ( از باب نصر ) : سوهان كرد آن را و خراشيد به چيزى . و حرقه بالنار حرقا ( از باب ضرب ) : سوخت آن را به آتش . و حرق نابه حرقا و حروقا ( از باب نصر و ضرب ) : بهم سائيد دندان نيش را از خشم چنان كه آواز برآمد . حرق ( harq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سوختگى . حرق ( herq ) ا . ع . آنچه نخل را بوى گشن دهند . حرق ( haraq ) ا . ع . آتش و زبانهء آتش . و سوختگى آتش . و سوختگى جامه از كوفتن گازر و جز آن . و آنچه نخل را بوى گشن دهند . حرق ( haraq ) م . ع . حرق شعره حرقا ( از باب سمع ) : ريخت و افتاد موى آن . و كذلك الجناح . حرق ( hareq ) ا و ص . ع . مرد شكافته اطراف . و ابر سخت درخش . و سوختهء چقماق . و خف و قو و ركو و آتش گيره . و حرق الشعر : كسى كه موى وى ريخته باشد . حرقان ( horq n ) ا . ع . بهم سودگى دوران دررفتن . حرقانى ( haraq niy ) ص . ع . خاكستر رنك . حرقانية ( haraq neyyat ) ص . ع . مؤنث حرقانى . يق عمامة حرقانية : عمامهء خاكسترى رنگ . حرقة ( harqat ) و ( horqat ) ا . ع . گرمى و سوزش . يق فى جوفه حرقة . و كذلك حرقة . حرقة ( horqat ) ا . ع . زبانه و شعله و آتش و سوختگى . و ا خ : نام قبيله‌اى از تازيان . حرقة ( horaqat ) ا . ع . شمشير بسيار بران . و ا خ : نام دختر نعمان بن منذر . حرقت ( herqat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سوزش و سوختگى . و حرقة البول :