على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1230

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پوست درشت . ج : حرش . حرشات ( harac t ) ا . ع . ج . حرشة . حرشاف ( harc f ) ا . ع . ملخ لاغر بسيار خوار . حرشافة ( harc fat ) ا . ع . واحد حرشاف يعنى يك عدد ملخ ريزهء لاغر . حرشة ( horcat ) ا . ع . درشتى . حرشة ( horcat ) ا . ع . جانور ريزهء زمينى . ج : حرشات . حرشف ( harcaf ) ا . ع . پشيزهء ماهى . و ريزهء از مرغان و از شتر مرغان و از هر چيزى . و شكن زره و نورد آن . و ضعفا و ناتوانان و پيران و پيادگان . و پشيزهء كارد و شمشير . حرشف ( harcaf ) ا . ع . گياهى خاردار كه به فارسى كنگر گويند . حرشف ( horcof ) ا . ع . زمين درشت . حرشفة ( harcafat ) ا . ع . زمين سخت و درشت . حرشون ( haracun ) ا . ع . نوعى از خار خرد و سخت كه به پشم گوسپندان آويزد . ج : حراشين . حرص ( hars ) م . ع . حرص القصار الثوب حرصا ( از باب ضرب ) : كفانيد گازر جامه را در كوفتن . و حرص المرعى ( مجهولا ) : نگذاشتند از چراگاه گياهى . و نيز حرص : خراشيدن و پوست كندن . حرص ( hers ) ا . ع . آز . حرص ( hers ) و ( hars ) م . ع . حرص عليه حرصا ( از باب سمع ) : و حرص حرصا ( از باب ضرب ) : آزمند شد بر آن . حرص ( horos ) ا و ص . ع . حريص شخص حريص و آزمند . حرصا ( hersan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور آزمندى و از روى حرص و آز . و بطور سرعت و عجله . و بطور آرزومندى . حرصاء ( horas ' ) ع . ج . حريص . حرصانه ( hers ne ) م ف . پ . حرصا و بطور آزمندى و حرص . و بطور سرعت و عجله و آرزومندانه . حرصة ( harsat ) ا . ع . شبحه‌اى كه پوست سر را اندك شكافد . و پراكنده افتادن شير در شير دوشه بسبب فراخ شدن سوراخ پستان از اثر جراحتى كه بر پستان از پستان بند وارد آمده باشد . حرصة ( harasat ) ا . ع . مستقر وسط هر چيز و ميانهء آن . حرصيان ( hersey n ) ا . ع . باطن پوست شكم . و باطن پوست پيل . و جلد سرخى كه پس از سلخ نمودن پديدار مىگردد . ج : حرصيانات . حرصيانات ( hersey n t ) ع . ج . حرصيان . حرض ( harz ) م . ع . حرض نفسه حرضا ( از باب ضرب ) : فاسد و تباه گردانيد خود را . حرض ( horz ) و ( horoz ) ا . ع . اشنان . و قرء حتى تكون حرضا اى حتى تكون كالاشنان نحو لا و يبسا . حرض ( haraz ) ا . ع . گداختگى جسم . و فساد معده . و فساد مذهب . و تباهى عقل و راى . و مرد بيمار بر جا ماندهء گداخته جسم . و مرد عاجز و درمانده و مشرف بر مرگ . و مرد بىخير و يا مردى كه ازو اميد خير و بيم شر نباشد . يستوى فيه الواحد و الجمع و المؤنث . و گاه جمع آن احراض و حرضان و حرضة آيد . و آنكه از عشق و اندوه گداخته باشد . و آنكه سلاح نتواند گرفت و جنگ نتواند كرد . و مرد بر جا مانده‌اى كه برخاستن نتواند و بلايهء از مردم . و سخن . و لاغر و نحيف ا . بيمارى . قوله تعالى حَتَّى تَكُونَ حَرَضاً . و كرانهء جامه و طرهء آن . حرض ( haraz ) ص . ع . ناقة حرض : ماده شتر لاغر و نزار . حرض ( haraz ) م . ع . حرض حرضا ( از باب سمع ) : گداخته شد از اندوه و يا از عشق و ناتوان گرديد كه برخاستن نتواند . و گل عصفر برچيد . و خداوند معدهء فاسد گرديد . حرض ( harez ) ص . ع . مرد بيمار بر جا ماندهء گداخته جسم كه برخاستن نتواند . حرض ( heraz ) ع . ج . حرضة . حرضان ( horz n ) ع . ج . حرض . و ج . حريض . حرضة ( herzat ) ص . ع . رجل حرضة : مردى كه بيمارى و اندوه وى دراز گرديده باشد . ج : حرض ( heraz ) . حرضة ( horzat ) ا . ع . امين قماربازان و آنكه در قمار داو او نيايد . و آنكه گوشت نخرد و نخورد مگر كه و برايگان يابد . و نوعى از تير تمام ناتراشيدهء پيكان نانهاده . حرضة ( harazat ) ع . ج . حرض . حرضى ( horziy ) و ( horoziy ) ا . ع . اشنان فروش . حرف ( harf ) م . ع . حرف لعياله حرفا ( از باب ضرب ) : كسب كرد نفقه براى عيال خود . و حرف الفرس عن وجهه ( از باب نصر ) : برگردانيد اسب را از آن . و فلان يعرف الحق و يحرف : فلان مىشناسد حق را و برمىگردد از آن . و حرف عينه حرفة ( از باب ضرب ) : سرمه كشيد در چشم خود . و حرف فى ماله ( مجهولا ) : رفت چيزى از مال او . حرف ( harf ) ا . ع . جانب و طرف و كرانه . و تيزى از هر چيز . و حرف الجبل :