كقولهم يمين اللّه لا افعل كلمهء سوگند است . و نيز حرام : از اعلام است . حرام ( har m ) م . ع . حرم حرما و حرمة و حراما و حرم حرما و حرما و حرما . مر . حرم ( horm ) . حرام ( har m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شفور و شفود و شغور - ضد شغاد كه بمعنى حلال باشد . و كار ناشايستى كه بر خلاف گفتهء پيغمبر بود و پيغمبر ارتكاب آن را منع كرده باشد . و ناحق و ناسزا و غير مشروع و خلاف شرع و ناروا نابايست و ناشايست . و حرام كردن : منع كردن و نهى نمودن . و به حرام رفتن : به گمراهى رفتن و سرگردان شدن . و زنا كارى كردن . حرام ( her m ) م . ع . حرمت الذئبة و الكلبة و كل انثى من ذوات الظلف حراما ( از باب سمع ) : گشن خواه شد گرگ و سگ و هر ماده‌اى از حيوانات سم شكافته . و حرم فلان فى لامر : الحاح كرد فلان در آن كار . حرام ( her m ) اوص . ع . ج . حرم ( herm ) و ج . حرمى ( harm ) . حرامان ( har m ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه مكه و مدينه . حرام توشه ( har m - tuce ) اوص . پ . نوعى از فحش يعنى كسى كه از قوت حرام و غير مشروع پرورش يافته باشد . حرام‌زادگى ( har m - z degi ) ا . پ . ناپاكى و بد اصلى و بد نژادى . حرام‌زاده ( har m - z de ) ا و ص . پ . زادهء زنا و ولد زنا و بد نژاد و پسنده و خشوك و سندره و زاد غرو و فاجر و بدكار و بد اصل و راه‌زن و اوباش و شرير و فتنه‌انگيز . حرامس ( har mes ) ص . ع . سنون حرامس : سالهاى سخت و قحطناك . ج : حرمس . حرام‌كار ( har m - k r ) ص . پ . زناكار و بدكار و زانى . حرام‌كارى ( har m - k ri ) ا . پ . زنا و فسق و فجور و بدكارى . حرام گوده ( har m - gude ) ص . پ . تنبل و كاهل و بيكاره . حرام مغز ( har m - maqz ) ا . پ . نخاع . حرام موت ( har m - mavt ) ا . پ . خودكشى . حرام نمك ( har m - namak ) ص . پ . بىوفا و بىسپاس و ناحق شناس . حرامى ( har mi ) ع . ج . حرمى ( harm ) . حرامى ( har mi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دزد راه زن و قاطع الطريق . حرامى ( har miy ) ا . ع . دزد راه زن و قاطع الطريق و قاتل و خونى . و حرام‌زاده . حرامين ( har mayne ) ا . ع . به صيغهء تنثيه - مكه معظمه و مدينهء طيبه . حران ( her n ) ا . ع . توسنى . حران ( her n ) و ( horan ) م . ع . حرنت الدابة حرونا و حرانا و حرانأ ( از باب نصر و كرم ) : توسنى كرد و باز ايستاد از رفتن . خاص است بستور غير كفته سم . حران ( harr n ) ا و ص . ع . مرد تشنه . ح : حرار . و زمين سنگلاخ . و ا خ : نام شهرى در بين النهرين . حران ( harr n ) ا . خ . پ . نام شهرى در بين النهرين كه مولدشت زردشت پيغمبر است . حراوة ( har vat ) ا . ع . گرمى . و تيزى و تندى طعم خردل و جز آن . يق انى لاجد لهذا الطعام حراوة . حرايا ( har y ) ص . ع . ج . حرية ( herayyat ) . حرائب ( har eb ) ع . ج . حريبة . حرائث ( har es ) ع . ج . حريثة . حرائر ( har er ) ع . ج . حرة ( horrat ) حرائز ( har ez ) ا . ع . شتران برگزيده كه از نفاست نتوان فروخت . حرائس ( har es ) ع . ج . حريسة . حرائق ( har eq ) ع . ج . حريقة . حرب ( harb ) ا و ص . ع . كار زار مؤنث و گاه مذكر آيد . ج : حروب . و دشمن جنگى . يق . رجل حرب ، يستوى فيه الذكر و الانثى و الجمع و الواحد ، و ابن الحرب : مرد كار زارى . و دار الحرب : آن بلاد از مشركين كه صلح ميانهء آنها و مسلمانان نباشد . حرب ( harb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ و كارزار و نبرد و رزم و پيكار . و آلت حرب : آنچه بدان جنگ كنند مانند شمشير و نيزه و تفنگ و توپ و جز آن . و حرب كردن : جنگ كردن و كارزار نمودن . و حرب و قتال : جنگ و كشتار . حرب ( harab ) م . ع . حربه حربا ( از باب نصر ) : ربود مال آن را و بىچيز گردانيد وى را . و حرب الرجل حربا ( از باب سمع ) : سخت خشمگين شد آن مرد . حرب ( harab ) ا . ع . شكوفهء خرما كه از غنچه پديد آيد . حرب ( hareb ) ص . ع . خشمگين . ج : حربى . و رجل حرب : مرد بسيار جنگ . و اسد حرب : شير خشمناك . حرب ( herab ) ا . پ . شكوفهء خرما . حرباء ( herb ' ) ا . ع . بوقلمون و نر ازام حبين كه عبارت از كربسهء آفتاب پرست باشد يدور مع الشمس كيف دارت و يتلون بحرها . و فلان يتلون تلون الحرباء مثل است و در حق كسى گويند كه بر هيچ حالت ثبات ندارد . و گل آفتاب گردان . ج : حرابى . و نيز حرباء : ميخهاى