على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1198

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نگاهدارندگان و حمايت‌كنندگان . حامية ( h meyat ) ا . ع . مردى و يا جمعى كه حمايت مردم خود كنند . و ديگپايه و سنگها كه بدان نورد چاه كنند . ج . حوامى . و هو على حامية القوم يعنى آخر كسى است كه حمايت كند قوم خود را در امور آنها و مضيت على حاميتى اى وجهى و مقصدى . حاميتان ( h meyat ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو كرانهء سم از چپ و راست . حاميم ( h mim ) ا . ع . هر سورهء از قرآن مجيد كه اول آن حم باشد . ج : ذوات حاميم . حان ( h nn ) ص . ع . بشدت گريه‌كنندهء از حزن و شادىكنندهء از فرح . حانات ( h n t ) ع . ج . حانة . حانة ( h nat ) ا . ع . دكان مىفروشى . ج : حانات . حانة ( h nnat ) ا . ع . ناقه و شتر ماده يق ما له حانة و لا آنة يعنى نه ماده شتر دارد و نه ماده گوسپند . و نيز حانة ماده شترى كه بر بچهء خود بنالد . حانث ( h nes ) ص . ع . كسى كه سوگند دروغ ياد كند . حانط ( h net ) ا و ص . ع . آنكه داراى گندم باشد . و ثمر غضا . و طعام حانط : طعامى كه شكم از خوردن آن باد كند . و احمر حانط : نيك سرخ . و حانط الصرة : خداوند كلان صره و بسيار درم . و هو حانط الى : دشمن است با من و كينه دارد . و اديم حانط : پوست سرخ رنگ . حانق ( h neq ) ص . ع . خشم گيرنده . حانك ( h nek ) ص . ع . اسود حانك نيك سياه . حانوت ( h nut ) ا . ع . ميكده و خرابات و مىفروش . ج : حوانيت . و دكان . حانوى ( h naviy ) ص . ع . مىفروش . و منسوب بميكده و خراباتى . حانى ( h ni ) ا . ع . ميش و يا گاو وحشى مست . و ا خ . شهرى در ديار بكر كه معدن آهن بسيار دارد . حانى ( h ni ) ص . ع . نعجة حان : ميش گشن خواه . و گان مادهء وحشى گشن خواه زيرا كه عرب گاو مادهء وحشى را نيز نعجة مىنامد . حانى ( h niy ) ص . ع . حانوى . حانئ ( h ni ' ) ص . ع . اخضر حانئ : نيك سبز . حانية ( h neyat ) ا . ع . زن كه دوباره شوهر نكند از مهربانى كه با فرزند دارد . و گوسپند كه خم دهد گردن خود را بدون علت . و گوسپند و يا گاو مست . و دكان . حانية ( h neyyat ) ا . ع . مى و مىفروش . حاوى ( h vi ) ص . ع . احاطه‌كننده و گرداگرد گيرنده و از همه سو بر چيزى محيط شونده . حاوى ( h vi ) ا . ع . مرد مارگير و صاحب مار . و حاوى كبير و حاوى صغير ا خ : نام دو كتاب در علم طب تصنيف محمد زكرياى رازى . حاوياء ( h vey ' ) و حاوية ( h veyat ) ا . ع . چرب روده . ج : حواوى . حائب ( h eb ) ص . ع . گناهگار و مجرم و فاسق . حائت ( h et ) ص . ع . بسيار ملامت كننده . حائج ( h ej ) ا . ع . لازم و واجب . و درختى خاردار . حائد ( h ed ) ا . ع . برگردنده و بىميل شوندهء از چيزى و سيركننده و سيار . حائر ( h er ) ا . ع . لاغر . و چربش گوشت . و جاى مطمئن و محفوظ . و جاى گرد آمدن آب . و مغاكى در دشت و جز آن كه در وى آب باران گرد آيد و جاى پست . و بستان . ج : حوران و حيران . و ا خ : موضعى كه در آن مشهد امام حسين عليه السلام است . حائر ( h er ) ص . ع . رجل حائر بائر : مرد سرگشته و كاسد . حائرة ( h erat ) ص . ع . زن سرگشته و حيران . ج : حوائر . حائرة ( h erat ) ا . ع . گوسپند و زن كه هرگز بالغ نشود . ج : حوائر . و ما هو الا حائرة من الحوائر : يعنى در وى هيچ خير نيست . حائرى ( h eri ) ص . ع . منسوب به حائر الحسين عليه السلام . حائش ( h ec ) ا . ع . درختان انبوه از خرما بن و جز آن ( لا واحد له ) . حائص ( h es ) ا . ع . ناقه‌اى كه از تنگى اندامش فحل بد و گشنى نتواند كرد . حائض ( h ez ) ص . ع . زن بىنماز و دشتان و ديستانه . ج : حيض ( hoyyaz ) . حائضة ( h ezat ) ص . ع . زن بىنماز ج : حوائض . حائط ( h et ) ا . ع . ديوار . ج : حيطان و حياط . و بستان ديوار بست . ج . حوائط . و ا خ : ناحيه‌اى بيمامة . حائط ( h et ) ص . ع . طعام حائط طعامى كه از آن شكم منتفخ گردد . حائف ( h ef ) ص . ع . ستمگر و مايل از راستى . ج : حافة و حيف ( hoyyaf ) .