على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1185
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چهارتك ( cah r - tak ) ا و ص . پ . اسب خوش راه و تيزدو . و تاخت آرام و چهار نعل و يرتمه . چهار جوى ( cah r - juy ) ا . پ . جويهاى بهشت و عناصر . و ا خ . نام ولايتى در خراسان . و چهار جوى فطرت : چهار عنصر . چهار چادر ( cah r - c dar ) ا . پ . روپوش گورزن كه تمام آن را احاطه كند . و نوعى از پوشش اسب . چهار خانه ( cah r - x ne ) ا . پ . شكنبهء گوسپند . و يك نوع طعامى كه گيپا نيز گويند . و نان قندى نازك و نوعى از رشتهء فرنگى كه از خمير سازند . چهارده ( cah r - dah ) پ . ص . تعيينى عددى ، ده بعلاوه چهار . و چهارده ماه : بدر و ماه تمام . و معشوق . و چهارده معصوم : حضرت پيغمبر و فاطمه و هر دوازده امام عليهم الصلاة و السلام . چهاردهم ( cah r - dahom ) و چهاردهمين ( cha r - dahomin ) ص . پ . چيزى كه در مرتبهء چهارده واقع شود . چهار روزه ( cah r - ruze ) م ف . پ . در مدت چهار روز و مدت نامعين . چهار زانو ( cah r - z nu ) ا . پ . چار زانو و وضع نشست خياط . چهار زبان ( cah r - zab n ) ص . پ . كسى كه بر يك سخن نماند و هر لحظه سخنى گويد . چهار ساله ( cah r - s le ) ص . پ . چهار سال عمر كرده . چهارسو ( cah r - su ) ا . پ . چارسو . چهار سواره ( cah r - sov re ) ا . پ . چهار راه . چهار شاخ ( cah r - c x ) ا . پ . چار شاخ . چهارشنبه ( cah r - canbe ) ا . پ . نام روز پنجم از ايام هفته . و ستارهء عطارد . چهارصد ( cah r - sad ) پ . ص . تعيينى عددى ، چهاو دفعه صد . چهار صدم ( cah r - sadom ) و چهارصدمين ( cah r - sadomin ) ص . پ . چيزى كه در مرتبهء چهار صد واقع شود . چهارگان ( cah r - g n ) ص . پ . چهار و چهار و چهار در چهار . چهارگانه ( cah r - g ne ) ص . پ . از چهار طرف . و مربع . و چهار مقابل و چهار برابر . چهارگاه ( cah r - g h ) ا . پ . نوائى از موسيقى . چهارم ( cah rom ) ص . پ . چيزى كه در مرتبهء چهارم واقع شود . و چهارم منظر : فلك آفتاب . چهار ماهه ( cah r - m he ) ص . پ . چهار ماه عمر كرده و بسن چهار ماه . چهار مغز ( cah r - maqz ) ا . پ . گردكان و جوز و گردو . چهارموجه ( cah r - mavje ) ا . پ . گرداب . چهارميخ ( cah r - mix ) ا . پ . عناصر . و عمل لواط . چهارمين ( cah romin ) ص . پ . چيزى كه در مرتبهء چهار واقع شود . چهار نعل ( cah r - na'l ) ا . پ . تاخت آرام و يرتمه . چهاروا ( cah r - v ) ا . پ . چار پا و چاروا . چهاروه دار ( cah rve - d r ) ا . پ . چاروادار . چهاريك ( cah r - yak ) ا . پ . ربع و يك حصه از چهار حصهء هر چيز . چهان ( cah n ) م ف . پ . فراوان و بسيار و بسى . چهان ( ceh n ) پ . ج . چيه يعنى كدامها . چهبچه ( cahbace ) ا . پ . حوض و آبگير . و ظرف بزرگى كه در آن مايعات را ريزند . چهچه ( cahcah ) و چهچهه ( cahcahe ) ا . پ . آواز بلبل و جز آن . چهچهه ( cahcahe ) ا خ . پ . موضعى در كلات خراسان . چهر ( cehr ) ا . پ . روى و وجه و گونه و صورت و سيما . و نقشه . و اصل ذات . و ساچمه و گلولهء كوچك . چهر آزاد ( cehr - z d ) ا خ . پ . هماى دختر بهمن و مادر داراب . چهر زاد ( cehr - z d ) ا خ . پ . هماى دختر بهمن و دختر اسفنديار . چهرم ( cahram ) ا خ . پ . نام ولايتى در فارس كه جهرم نيز گويند . چهره ( cehre ) و ( cahre ) ا . پ رخ و روى و صورت و ديدار و سيما و پيكر و سحنه و قيافه و منظر . و رنگ روى و اصل ذات . و بيان و تفسير حال . و هيئت . و چرخه و كلافهء ريسمان . و ساچمه . و چهرهء آتشنما : بر افروختگى و سرخى روى كه پس از خشم و يا خوردن شراب عارض شود . و چهره بر افروختن : فراهم آوردن و جمع كردن . و چهرهء حال : حقيقت و كيفيت حال . و چهرهء دوك : چرخه و كلافهء ريسمان . و چهره شدن : بمنازعت برخاستن و مباحثه كردن و خصومت كردن . و آماده كردن و تدارك نمودن . و رو برو شدن و مواجه و مقابل گشتن . و چهره شكستن : كمرنگ كردن . و چهره