على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1180

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جانوران چيزى را با چنگال خود . و چنگ شدن : خميده و منحنى شدن و متقلص گشتن دست و پا . و چنگ مريم : گياهى مانند پنج انگشت بسته كه عوام چون زنى دشوار زايد آن را در آب نهند همين‌كه و اشد گويند آن زن خواهد زائيد . و چنگ موزه : نوك برگشتهء موزه . و با چنگ گرفتن : با پنجه گرفتن . چنگ ( ceng ) ا . پ . منقار مرغان . و نوك سنان و پيكان . چنگ ( cong ) ا . پ . سخن و گفتار . و كشتى و جهاز بزرگ . و دانه‌اى كه مرغ از زمين برچيند . چنگار ( cang r ) ا . پ . خرچنگ . و سرطان . و اسب ابرش . چنگال ( cang l ) ا . پ . پنجهء مردم و ديگر جانوران و هدف و نشانهء تير . و سپر . و مردم باريك ميان . و افزارى دسته‌دار و فلزى و يا چوبى و داراى چهار پنجه كه بدان غذا خورند و چيزى را برگيرند . و يك نوع طعامى كه نان گرم و روغن و شيرينى را درهم كرده مالش دهند تا نيك آميخته شود و بخورند و چنگالى نيز گويند . چنگالخواست ( cang l - x st ) و چنگالخوان ( cang l - x n ) و چنگالخوست ( cang l - xost ) و چنگالخوش ( cang l - xoc ) ا . پ . نوعى از طعام كه چنگال نيز گويند . و هر چيز درهم ماليدهء نيك آميخته . چنگاله ( cang le ) ا . پ . چنگال . چنگالى ( cang li ) ا . پ . طعامى كه چنگال نيز گويند . چنگ پشت ( cang - poct ) ص . پ . كوز پشت و احدب . چنگدو ( cangdu ) ا خ . پ . شهرى در چين . چنگ دهن ( cang - dahan ) ا . پ . بربط يهودان . چنگرنگاچه ( cangarnag ce ) ا خ . پ . نام يكى از علماى برهمن . چنگز ( cengez ) ا . پ . چنگيز . چنگش ( cengec ) ا خ . پ . مبارزى تورانى كه در جنگ افراسياب رستم وى را كشت . چنگك ( cangak ) ا . پ . قلاب و قلابى كه فيل را بدان رانند . چنگل ( cangal ) ا . پ . جنگل . چنگل ( cangol ) ا . پ . پنجهء مردم و مرغان و ديگر جانوران . و قلاب . چنگلانى ( cangl ni ) و چنگلاهى ( cangl hi ) و چنگلائى ( cangl i ) ا . پ . غليواج . چنگلوك ( cangaluk ) ا و ص . پ . كسى و يا حيوانى كه دست و پاى آن كج و ناراست باشد و كسى كه در نشستن و برخاستن محتاج بامداد و معاونت ديگرى بود . و شخص فالج و مفلوج . چنگله ( cangale ) ا . پ . پنجهء مردم و جانوران پرنده همچون بازو شاهين . و قلاب . و يك نوع سازى كه چنگ نيز گويند . چنگله ( cengele ) ا . پ . موى مرغول مجعد و پيچيده . چنگ مرغ ( cang - morq ) ا . پ . چنگال مرغ . و زين‌پوش . چنگوان ( cangv n ) ا خ . پ . شهرى در هندوستان . چنگوك ( canguk ) ا و ص . پ . شخص ناقه كه تازه از بيمارى برخاسته و بامداد و اعانت كسى و يا چيزى حركت مىكند و مردم چنگلوك . چنگه ( cange ) ا خ . پ . نام پادشاهى عياش و ستمگر كه دختران مردم را به زور برده ازالهء بكارت از آنان مىنمود . و عيد چنگه : روزى را گويند كه اين پادشاه كشته شد . چنگى ( cangi ) ا . پ . نوازندهء چنگ و مقلد و رقاص . چنگيدن ( cangidan ) ف ل . م . پ . سخن گفتن . و بازى در آوردن از روى تقليد . چنگيز ( cangiz ) و چنگيز خان ( cangiz - x n ) ا خ . پ . سر سلسلهء پادشاهان مغول كه در 558 هجرى متولد شده و در 625 وفات نمود . چنو ( conu ) م ف . پ . چون او و مانند و مثل او . چنو ( conu ) ا . پ . درخواست و عرض و استدعا . چنود پل ( conud - pol ) ا . پ . پل صراط . چنه ( cane ) ا . پ . چانه و زنخ . چنه ( cene ) ا . پ . چينه و دانهء مرغان . چنه دان ( cene - d n ) ا . پ . حوصله و چينه‌دان مرغان . چنيبه ( cenibe ) ا . پ . دليرى و مردانگى و جرات . چنيدن ( cenidan ) ف م . پ . جمع كردن و فراهم آوردن و چيدن . و نصيحت كردن و پند دادن . و چكيدن . چنيده ( cenide ) ص . پ . چيده و از زمين برچيده و انتخاب كرده شده و بر بالاى هم گذارده و گسترده . چنيزو ( cenizu ) ا . پ . پول نقد و آماده . چنين ( conin ) م ف . پ . چون اين و مانند اين و مثل اين . و همچو و بدين طريق و بدين منوال و بدين وضع . و چنين بادا :