على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1166
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چرك ( cark ) ا . پ . مرغ حقگوى كه خود را از درخت سرنگون آويزد . چرك ( cerk ) ا . پ . مادهاى غليظ و سفيد رنگ و يا خونآلودى كه در دملها توليد مىگردد و از زخمها مىپالايد . و وسخ و مادهء دنسى كه بر بدن و يا جامه نشيند . و آب دهن . و چرك آهن : زنگ آهن . و چرك گوش : مادهء زرد رنگى كه در سوراخ گوش توليد گردد . چرك ( carak ) ا . پ . زخم خواه از كارد و شمشير باشد و يا جز آن و ريش . چركاب ( cerk b ) ا . پ . آب ناپاك و پليد و كثيف و آب آلودهء بچرك و بچربى . چرك آلود ( cerk - lud ) ص . پ . چركين و ناپاك و پليد و ملوث و كثيف . چركس ( carkas ) و ( cerkas ) ا . پ . مردم چركسى . چركسى ( carkasi ) ا خ . پ . مملكتى كه واقع است در جزء غربى قفقاز و در شمال و در جنوب سلسلهء كوه قفقاز و اكنون متعلق بدولت روس مىباشد . چرك شده ( cek - code ) ص . پ . آلوده شده و چركين . چركمك ( carkamak ) ا . پ . مرغى بسيار كوچك . چركن ( cerken ) ا و ص . پ . هر چيز كثيف و پليد و ناپاك . و زخمى كه پيوسته از آن چرك مىپالايد . و مال دنيا . چرك ناك ( cerk - n k ) ص . پ . چركين و ناپاك و ريمآلود . چرك ناكى ( cerk - n ki ) ا . پ . كثافت و ناپاكى و پليدى و آلايش . چركين ( cerkin ) ص . پ . هر چيز كثيف و پليد و ناپاك و ملوث و ريمآلود و زنگ زده و زنگ خورده و زنگ گرفته و تيره شده و زشت و كريه المنظر . و چركين شدن : ريمآلود شدن و كثيف و ناپاك و زشت شدن . و حقير و فرومايه شدن . و قبيح و بد صورت گشتن . و چركين شدن دل : مكدر گشتن و بد دل شدن . چركينى ( cerkini ) ا . پ . كثافت و ناپاكى و بددلى و تكدر . چرگر ( car - gar ) ا . پ . مغنى و خنياگر و آوازهخوان . چرگر ( cor - gar ) ا . پ . رسول و پيغمبر . و مفتى . و پيشنماز . چرگه ( cargah ) ا . پ . حلقهء بزرگى مايل به طرف داخل كه شكارچيان سازند . و جرگه . چرم ( carm ) ا . پ . پوست گاو و يا پوست شتر دباغى شده و پوست كلفت . و چرم خام : رودهاى كه از آن زه كمان سازند . و چرم شير : تازيانه و دوال . و چرم گاو : تازيانهاى كه دم گاو نيز گويند . و چرم گرگ : طبل بزرگ و نقاره . چرم ( caram ) ا خ . پ . نام جائى . و نام دهى در كلات . چرمدان ( caram - d n ) ا . پ . دولميان و كيسهاى كه از پوست سازند . چرمساز ( carm - s z ) ا . پ . دباغ و كسى كه چرم مىسازد . چرمك ( carmak ) ا . پ . گلولهاى از نخ كه به روى دوك باشد . چرمك ( cormak ) ا . پ . لغز و چيستان . چرمگز ( carm - gar ) ا . پ . دباغ و كسى كه پوست را دباغى مىكند . چرمگور ( carmgur ) ا . پ . چله و زه كمان . چرمه ( carme ) ا . پ . اسب و اسب سفيد موى . و نقد و جنسى كه امردان بىآبرو و معيوب از فاسق خود گيرند . و مصغر چرم . و چرمينه و كير كاشى . چرمه پولاد ( carme - pul d ) ا . پ . اسب خاكسترى رنگ . چرمى ( carmi ) و چرمين ( carmin ) ص . پ . منسوب به چرم . چرمينه ( carmine ) ص . پ . منسوب به چرم . چرمينه ( carmine ) ا . پ . كير كاشى و مجاجنگ . چرمينه دوز ( carmine - duz ) ا . پ . كفشگر و كفشدوز . چرمينه فروش ( carmine - faruc ) ا . پ . كفش فروش . چرند ( carand ) ا . پ . حيوان چرنده و چارپا . و چرند و پرند : حيوان چرنده و پرنده . و چرند گفتن : بيهوده و ياوه گفتن و هذيان گفتن . چرندآب ( carand b ) ا خ . پ . محلهاى در شهر تبريز . چرندو ( carandu ) ا . پ . غضروف . و حيوان چرنده . چرنده ( carande ) ا و ص . پ . هر حيوانى كه چرا مىكند و حيوان چرنده مقابل حيوان پرنده . و هر جانور خزنده و غضروف . چرنگ ( cereng ) ا . پ . آوازى كه از برخورد پى در پى شمشير و گرز برآيد . و آواز و صداى دراى و زنگ . و صدا و صوت انعكاس كه از كوه و گنبد و جز آن برآيد . و آواز شكستن بلور و جز آن . و جرنگ . چرنگك ( carangak ) ا . پ . مرغكى كوچك . چرنگيدن ( cerengidan ) ف ل . پ . آواز و صداى چرنگ كردن .