على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1144
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
جهار ( jeh r ) م . ع . جاهر مجاهرة و جهارا . مر . مجاهرة . جهار ( jeh r ) ا خ . ع . بتى كه قبيلهء هوازن مىپرستيدند . جهار ( jeh r ) و ( jah r ) ا . ع . لقيه نهارا جهارا . ديد او را در روز بىپرده و حجاب . و كذلك لقيه نهارا جهارا . جهارة ( jah rat ) م . ع . جهر الرجل جهورة و جهارة ( از باب كرم ) : ديدارى گرديد آن مرد و بلند سخن شد . و جهرا لصوت : بلند شد آواز . جهاز ( jah z ) ا . ع . آنچه بر شتر باشد از قبيل زين و چارچوب و جز آن . ج : اجهزة . و ج ج : اجهزات . و فرج زن المثل ضرب فى جهازه يعنى رميد و باز نيامد . يضرب لمن ينفر عن الشيئ نفورا لا يعود بعده اليه . و اصل اين مثل را از ستورى گرفتهاند كه پالان و بار او به شكم آيد و برمد و روى صحرا گيرد و ضرب بمعنى صار مىباشد اى صار عاثرا فى جهازه . جهاز ( jeh z ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشتى و سفينه . و رخت شتر و هويد و هويد . و آنچه عروس از خانهء پدر بخانهء داماد برد و وردك . جهاز ( jeh z ) و ( jah z ) ا . ع . رخت عروس و لشكر و مسافر . و رخت مرده . ج : اجهزة . و ج ج : اجهزات . جهازات ( jah z t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشتيها . جهازشكنى ( jeh z - cakani ) ا . پ . شكستگى كشتى و غرق كشتى . جهازى ( jah ziy ) ا . ع . ملاح . و نوعى از شمشير . جهاض ( jah z ) ا . ع . بار درخت پيلو كه سبز باشد . و يا عام است . جهاض ( jeh z ) م . ع . جاهض مجاهضة و جهاضا . مر . مجاهضة . جهاضة ( jah zat ) ا . ع . تيزى ذهن و سبكى يق فيه جهاضة . جهاضة ( jahh zat ) ا . ع . ماده خر كهن سال . جهال ( johh l ) ع . ج . جاهل . جهال ( johh l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان نادان و جاهل . جهالة ( jah lat ) ا . ع . نادانى . جهالة ( jah lat ) م . ع . جهله جهلا و جهالة ( از باب سمع ) : ندانست آن را . و جهل عليه : نادان نمود خود را به روى . جهالت ( jah lat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نادانى و عدم اطلاع . و وحشيگرى و عدم وقوف . و تجاهل . و ظلم . و جهالت داشتن : نادان بودن و مطلع نبودن و وقوف نداشتن . و بلد نبودن . و جهالت كردن : وحشىگرى كردن . و ظلم و ستم كردن و تجاهل نمودن . جهام ( jah m ) ا . ع . ابر بىآب و يا ابر آب ريخته . جهامة ( jah mat ) م . ع . جهم جهامة و جهومة ( از باب كرم ) : ترش روى گرديد . جهان ( jah n ) و ( jeh n ) ا . پ . عالم و روزگار و گيتى و دنيا و دهر . و سال . و سامان دنيوى از قبيل مال و اسباب . و جهان آب و گل : عالم و دنيا و قالب آدمى زاد . و جهان داشتن : مال و اسباب و سامان داشتن . و جهان فانى : دنياى فانى . و جهان قديم : ازلى . و جهان كهين : عالم صغير يعنى انسان . و جهان گذران : اين عالم . و جهان مهين : گيتى و عالم . و پرتو جهاننما : شعاع عالمگير . جهان ( jah n ) و ( jeh n ) ص . پ . جهنده و برجهنده و پرتاب كننده . جهان ( jah n ) ا خ . پ . نهرى ميان شام و روم در آسياى صغير كه تازيان جيحان گويند . جهان آراى ( jah n - r y ) ص . پ . آرايش كنندهء عالم . جهان آراى ( jah n - r y ) ا . پ . ماه ششم از ماههاى يزدجردى . جهان آرائى ( jah n - r i ) ا . پ . زينتگرى و آرايش دادن عالم و روزگار را . جهان آزموده ( jah n - zmude ) ص . پ . مجرب و كار آزموده . جهان افروز ( jah n - afruz ) ص . پ . هر چيز كه عالم را روشن كند . جهان آفرين ( jah n - farin ) ا . پ . خداوند تبارك و تعالى كه خلاق عالم است . جهان آور ( jah n - var ) ا . پ . دلاور و بهادر و مردانه . و عالم و فاضل . جهان بان ( jah n - b n ) ا . پ . خداوند عالم و نگهبان عالم . و پادشاه قادر و توانا . جهانبانى ( jah n - b ni ) ا . پ . سلطنت و ملك دارى . جهان بخش ( jah n - baxc ) ص . پ . قسمت كنندهء عالم . جهان بين ( jah n - bin ) ا و ص . پ . چشم . و فرزند . و سياحت كننده و جهان گرد . و از صفات خداوند عالم جل شانه كه مىنگرد همهء عالم و اعمال و كردار خلايق را . جهان پادشاه ( jah n - p dec h ) ص . پ . پادشاه عالم . جهان پرور ( jah n - parvar ) ص . پ . مربى عالم . جهان پناه ( jah n - pan h ) ا . پ . ملجاء عالم و پناگاه مردم . و از القاب پادشاهان است .