على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1127

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جناية ( jen yat ) م . ع . جنى على قومه جناية ( از باب ضرب ) : گناه كرد گناهى كه از آن مؤاخذه كردند قوم . و جنى الذنب عليه : گناه كرد وى را . و گناه جست به روى . جناية ( jen yat ) ا . ع . گناه و فقها بيشتر در جرح استعمال كنند . ج : جنايا و جنايات . جنايت ( jen yat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تقصير و جرم و گناه و خطا . و خراج و جزيه . و جنايت كردن : خطا و تقصير كردن و گناه كردن . جنايت ستان ( jen yt - sat n ) ا . پ . جزيه گيرنده و خراج ستان . جنايت فشان ( jen yat - fac n ) ص . پ . بىانصاف و ظالم . جنائز ( jan ez ) ع . ج . جنازة و جنازة . جنب ( janb ) ا . ع . پهلو يق قعدت الى جنب فلان . ج : جنوب و اجناب و جنائب . و كرانه و معظم چيزى و اكثر آن . و ا خ . نام پدر قبيله‌اى بيمن و يا لقب آن قبيله نه نام پدر آن . و نام محدثى كوفى . و ذات الجنب : آماس پردهء درونى پهلو و سينه . و ذو الجنب : مبتلا به آزار ذات الجنب . و جار الجنب : هم سايهء هم پهلو . و الصحاب بالجنب : رفيق سفر . و اتق الله فى جنبه و لا تقدح فى ساقه اى لا تقتله و لا تفتنه و لا تشتمه و لا تسع فى الوقيعة فيه و منه قوله تعالى يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ . و قوله تعالى دَعانا لِجَنْبِهِ اى مضطجعا . جنب ( janab ) ا خ . پ . شهرى كه مردمش خوش‌طبع و مهمان‌دوست‌اند و شمشير را در آنجا خوب مىسازند . جنب ( janab ) ا و ص . ع . كوتاه و قصير و ج . جنيب . جنب ( janab ) م . ع . جنب الفرس جنبا و مجنبا ( از باب نصر ) : كشيد آن اسب را به پا لهنگ بجانب خود . و جنبت الاسير جنبا : كشيدم آن اسير را به طرف خود . و نيز جنب : كشيدن اسبى را بسوى اسب خود وقت گرو بستن كه اگر اسب او سستى كند بر او سوار گردد . و جنبه : دفع كرد آن را از چيزى . و جنب فلانا : شكست پهلوى فلان را . و جنب اليه : مشتاق شد بسوى او و بىقرار گرديد . و جنب البعير جنبا ( از باب سمع ) : لنگيد آن شتر از پهلو . و نيز جنب : به پهلو چسپيدن شش شتر از غايت تشنگى . و فرود آمدن ساعى در جاى دور و امر كردن كه خداوندان ماشيه را كشيده بياورند ماشيهء خود را در جائى كه فرود آمده است يا آنكه خداوند ماشيه دور رود از جاى خود و ساعى را تكليف دهد تا نزد او آورد . و لا جنب . مر . جلب ( jalab ) . جنب ( janeb ) ص . ع . رجل جنب : مردى كه از راه بيك طرف رود از ترس مهمانان . جنب ( jonob ) ا و ص . ع . بيگانه و غريب و نافرمان . ج : اجناب . و رجل جنب اى بعيد . و نيز جنب : آنكه بر وى غسل واجب شده باشد بسبب جماع و خروج منى يستوى فيه الواحد و الجمع و الذكر و الانثى و ربما يطابق على قلة فيقال رجال اجناب و رجال جنبون و رجلان جنبان و نساء جنبات و لا تقل للانثى جنبة . و الجار الجنب : همسايهء بيگانهء از غير قوم . جنب ( jonob ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه بر وى غسل واجب شده باشد بواسطهء جماع و يا خروج منى . جنبات ( jonob t ) ع . ج . جنب . جنبار ( jenb r ) و ( jenneb r ) ا . ع . چوزهء شوات و حبارى . جنبان ( jonb n ) ص . پ . لرزان و متزلزل و متحرك و مضطرب . و سلسله جنبان : آن‌كس از طايفه و قبيله كه آنها را بهيجان آورد و در هر كارى محرك آنان شود و رئيس هر طايفه و قبيله . جنبان ( jon b ne ) ع . تثنيهء جنب . جنبانيدن ( jonb nidan ) ف م . پ . به حركت در آوردن و متحرك ساختن و بلرزش در آوردن . و گهواره را به آرامى متحرك ساختن . و مسكه بر آوردن از شير . جنبة ( janbat ) ا . ع . بيگانگى و غريبى . و كرانه يق نزل فلان جنبة اى ناحية . و گوشه‌نشينى و اجتناب از مردم يق رجل ذو جنبة اى ذو اعتزال عن الناس . و پوست پهلوى شتر يق اعطنى جنبة اتخذ منها علبة . و هر درخت كه آخر گرما سبز شود و برگ و بار آورد . و يا هر رستنى كه فوق تره و كم از شجره باشد يق مطرنا مطرا كثرت منه الجنبة . و نيز جنبة : از اعلام است . جنبة ( janabat ) ا . ع . پهلو و كرانه يق فلان لا يطور بجنبتنا . جنبة ( jonabat ) ا . ع . آنچه از آن پرهيز كنند . جنبتان ( janbat ne ) و ( janabat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه يق جنبتا الانف : دو پهلوى بينى و كذلك جنبتا الانف . جنبتور ( janbatur ) ا خ . ع . جوان مصرى كه حضرت موسى او را كشت . جنبتين ( janbateyn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو هنر و دو طرف . و ذو جنبتين : صاحب دو جنبه يعنى كسى كه خداوند دو صنعت و يا دو هنر و يا دو شغل باشد . جنبثة ( jonbasat ) ا . ع . زن زشت و يا زن سياه .