على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1123
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آمدن و ازدحام و اجتماع كردن و هنگامه كردن . جمعيت خانه ( jam'iyat - x ne ) ا . پ . جاى اجتماع مردمان . و ديوان خانه و ديوان عام . جمعيت گاه ( jam'iyyat - g h ) ا . پ . فراهم آمدنگاه و گرد آمدنگاه و جاى هنگامه . جمگرد ( jamgard ) ا . پ . بهشت اين عالم كه در كتاب صدد راز قول زردشت بيان مىكند . جمل ( jaml ) م . ع . گرد آوردن . و جمل الشحم : گداخت پيه را ( و الفعل من نصر ) . جمل ( joml ) ع . ج . جمل و جمل . و ا خ . نام زنى . جمل ( jamal ) و ( jaml ) ا . ع . شتر نر و و شذللانثى فقيل شربت لبن جملى . و شتر نر هفت ساله و يا پنجساله و يا نه ساله و يا شش ساله . ج : اجمال و جامل و جمل و جمال و جمالة و جمالة و جمالة و جمالات و جمالات و جمالات و جمائل و اجامل . و در كينه بوى مثل زنند و گويند : هو احقد من جمل او من جمل . جمل ( jamal ) ا . ع . خرمابن . و ماهى كه طولش سى ذراع است و جمل البحر گويند . المثل اتخذ الليل جملا يعنى شب زنده داشت برفتن و يا عبادت كردن و مانند آن . و مسك الجمل ا خ : نام خزانهء ابى الحقيق . و يوم الجمل : روز جنگ عايشه رضى اللّه عنها با حضرت امير المؤمنين على كرم اللّه وجهه سميت بذلك لانها كانت على جمل اسمه عسكر . جمل ( jamal ) و ( jomal ) و ( jomol ) و ( joml ) ا . ع . رسن ستبر كشتى و قرء بهن حتى يلج الجمل فى سم الخياط . جمل ( jomal ) ا . ع . ازدياد . و حساب الجمل : حساب ابجد و ج . جملة . جمل ( jomol ) ا . ع . گروه مردم . جمل ( jommal ) ا . ع . رسن ستبر كشتى و قرء حتى يلج الجمل فى سم الخياط . و حساب الجمل : حساب ابجد . جملاء ( jaml ' ) ا . ع . صاحب جمال . و تمام خلقت از هر حيوانى الحديث ثم عرضت له امراة حسناء جملاء اى جميلة مليحة و لا افعل لها من لفظها . جملاء ( jamal ' ) ع . ج . جميل . جملان ( jeml n ) ع . ج . جميل . جملانة ( joml nat ) ا . ع . بلبل . جملة ( jomlat ) ا . ع . همگى چيزى و همه . ج : جمل . و كلام تام و بدون الف و لام نام جد يوسف بن ابراهيم قاضى دمشق . جملة ( jomlatan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تماما و همگى و جميعا . جملگى ( jomlagi ) م ف . پ . تماما و همگى و سراسر و همادى . جمله ( jomle ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همه و بالتمام و عموم و جميع و گروه . جمم ( jamam ) ا . ع . آنچه بر سر پيمانه باشد بعد پرى . جمم ( jamam ) م . ع . بىنيزه شدن مرد . و بىسرون گرديدن گوسپند . و بسيار گوشت شدن زن . و بىكنگره بودن خانه ( و الفعل من سمع ) . جمم ( jomam ) ا . ع . ج . جمة ( jammat ) . جمند ( jamand ) ا . پ . جايمند . و اسب گمراه و تنبل . و مردم تنبل و بيكاره و مهمل . جمنه ( jamne ) ا خ . پ . نام رودى در هندوستان كه جمانا و جون نيز گويند . جموح ( jamuh ) ا . ع . اسب سركش . و اسب تيزرو بانشاط . و مردى كه از هواى خود نتواند باز گشت . و نام مردى و نام اسبى . جموح ( jomuh ) م . ع . جمح جمحا و جموحا و جماجا . مر . جمح . جمود ( jamud ) ص . ع . عين جمود : چشم بىاشك . جمود ( jomud ) م . ع . جمد جمودا ( از باب نصر ) : بخيل گرديد . و جمد جمدا و جمودا . مر . جمد . جمود ( jomud ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بستگى و فسردگى - ضد ميعان . جموز ( jomuz ) ع . ج . جمزو جمز . جموس ( jomus ) م . ع . فسردن و بسته شدن روغن و پيه و آب و جز آن و در آب بيشتر جمود و در روغن و مانند آن جموس گويند ( و الفعل من نصر ) . جموش ( jamuc ) ص . پ . چموش . جموش ( jamuc ) ا . ع . نورهء سترنده . و چاهى كه آب از نواحى آن برآيد . و سال خشك سوزندهء گياه . جموع ( jomu ' ) ص . ع . بسيار جمع كننده و مالدار . جموع ( jomu ' ) ع . ج . جمع . جمول ( jamul ) ا . ع . گدازندهء پيه . و زن فربه و سمين . جموم ( jamum ) ا . ع . چاه بسيار آب . و اسب كه هر زمان رفتار ديگر آرد . جموم ( jomum ) م . ع . جم ماء البئر جموما ( از باب نصر و ضرب ) : بسيار شد آب آن چاه و گرد آمد . و جم البئر : باز آمد آب چاه وقت كشيدن . و جم الامر : نزديك شد كار . و كذلك جم قدوم فلان اى دناوحان . جموم ( jomum ) . ع . ج . جم . جمهرة ( jamharat ) ا . ع . ريگ توده . و كتاب الجمهرة : از تصنيفات ابن دريد