على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

798

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

را از مادرهايشان بچرا . و بهموا بالمكان : اقامت كردند در آن جاى . تبى ( tabi ) ا . پ . جامهء درشت و كلفت بافته شده . تبى ( tabbey ) و ( tebbi ) ا . ع . نوعى از خرما . تبياذه ( tab - y ze ) و تبيازه ( tab - y ze ) ا . تب نوبه‌اى كه از بزرگ شدن سپرز عارض شود . تبيان ( teby n ) و ( taby n ) م . ع . پيدا و آشكار كردن . تبيب ( tabib ) ا . ع . زيان و هلاكى . مر . تب ( tabb ) . تبيت ( tabayyot ) م . ع . باز داشتن كسى را از حاجتش . تبيدن ( tabidan ) ف ل . پ . تپيدن و لرزيدن . تبير ( tabir ) و تبيره ( tabire ) ا . پ . دهل و كوس و نقاره و طبل . و دهلى كه ميانش باريك و هر دو سرش پهن باشد . و خانه‌اى كه سرگين و پليدى در آن بريزند . و زبيل دان . تبيره زن ( tabire - zan ) ا . پ . طبال و طبل‌زن . تبيزلة ( tobayzelat ) ص . ع . رجل تبيزلة : مرد كوتاه . تبيع ( tabi ' ) ا . ع . مددگار . و كسى كه شخص را بر وى مال باشد . و پس رو قوله تعالى ثم لا تجدوا لكم به علينا تبيعا اى ناصرا و تابعا . و گوساله . ج : اتبعة ( atbeat ) و تباع ( teb ) و تبايع . و آنكه شاخ و گوش وى برابر باشد . تبيع ( tobay ' ) ا خ . ع . نام شخصى . تبيعة ( tabi'at ) ا . ع . مؤنث تبيع يعنى گوسالهء ماده . ج : تباع و تبايع . تبيعت ( tabeyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همراهى و پيروى . تبيغ ( tabayyoq ) م . ع . تبيغ عليه الامر : شوريده شد به روى كار . و تبيغ الدم : در هيجان آمد و غلبه كرد خون . الحديث : عليكم بالحجامة لا يتبيغ الدم باحدكم فيقتله . و تبيغ الماء : جوش زد آب در چشمه . و تبيغ اللبن : بسيار شد شير . تبيقر ( tabayqor ) م . ع . فراخ و گشاده شدن . تبيكه ( tabike ) و تبيله ( tabile ) ا . پ ابزار نانوائى . تبين ( tabayyon ) م . ع . پيدا و آشكار گوديدن . و تبينته : پيدا و آشكار كرم آن را ( لازم است و متعدى ) . تبين ( tabayyon ) ا . ع . تأنى و وقار . الا ان التبين من الله و العجلة من الشيطان . تبينه ( tabine ) ا . پ . عنكبوت . و قى و آنكه قى مىكند . تبيوء ( tabayyo ' ) م . ع . پيدا و آشكار كردن . و قصد كردن . تبيهس ( tabayhos ) م . ع . بناز خراميدن و جاء تبيهس : آمد و نبود چيزى با او . تبيى ( tabayyi ) م . ع . پيدا و آشكار كردن . و قصد كردن . و شمشير در غلاف كردن . تبيئة ( tabyeat ) ا . ع . بيان و تفسير تبيية ( tabyeyat ) م . ع . پيدا و آشكار كردن . تبييت ( tabyit ) م . ع . بيت الامر تبييتا : ارادهء آن كار كرد در شب و تدبير آن نمود و اندازه كرد قوله تعالى : إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى مِنَ الْقَوْلِ . و در حديث آمده انه كان لا يبيت مالا و لا يقيله اى اذا جاءه مال لم يمسكه الى الليل و لا الى القايلة بل يعجل قسمته . و بيت النخل : پيراست و خشاره كرد خرما بن را . و بيت العدو : شبيخون زد بر دشمن . تبئيج ( tab'ij ) م . ع . بسيار آواز كردن يق بأج الرجل . تبييح ( tabyih ) م . ع . تبييح اللحم : بريدن گوشت و قسمت كردن آن . تبييش ( tabyic ) م . ع . بيش الله وجهه تبييشا : سپيد و نيكو گرداند خداى روى آن را . تبييض ( tabyiz ) م . ع . بيضه تبييضا : سپيد گردانيد آن را ( ضد سوده ) و پر گردانيد . و خالى نمود ( از لغات اضداد است ) . و بيض الرجل : جامهء سپيد پوشيد آن مرد . و بيضت البهمى : نصال افكند گياه بهمى و آن پيكان مانندى است كه بر برگ آن ظاهر مىشود و مىافتد . تبييغ ( tabyiq ) م . ع . بيغت به : فرو ماندم در راه بسبب و جهتى . و كذلك بيغ به ( مجهولا ) . تبيين ( tabyin ) م . ع . پيدا و آشكار شدن المثل : قد بين الصبح لذى عينين . و بينه : پيدا و آشكار كرد آن را ( لازم است و متعدى ) . و بين بنته : كدخدا كرد دختر خود را . و بين الشجر : روئيد درخت . و بين القرن : برآمد شاخ . تبيين ( tabyin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيان و تفسير . و وضوح و آشكارائى و هويدائى . تپ ( tap ) ا . پ . تب و اضطراب و التهاب و بىقرارى و بىآرامى . و گرمى و حرارت . و تپ دق : تب دق و سل . تپاس ( tap s ) ا . پ . رياضت . و رنج كم‌خوراكى و كم‌خوابى و ايذاى نفس . تپاسبد ( tap s - bod ) ا و ص . پ . رياضت