غنى ( qonayy ) . جليحة ( jalihat ) م . ع . جنبانيدن مشك براى مسكه بر آوردن ( و الفعل من فتح ) . جليد ( jalid ) ا . ع . چابك از هر چيزى . و سخت و قوى . و پشتك و ژاله و تگرگ و يخ . ج : اجلاد و جلداء و جلاد و جلد . جليدة ( jolaydat ) ا . ع . عضو و غشاء و پرده . جليدقه ( jalidqe ) ا . پ . جليتقه و كرته . جليده ( jalide ) ا . پ . حلقه‌اى از استخوان كه تير اندازان در دست مىكنند . جليدية ( jalideyyat ) ا . ع . باصطلاح طب جسمى جامد و غير حاجب ماورا و به شكل عدس كه در خلف حدقهء چشم واقع شده . جلئز ( jel'ez ) ا . ع . زن كوتاه . جليز ( jaliz ) ا . پ . كمند . و مفسد و غماز . جليز ( jaliz ) م . ع . جلز جلزا و جليزا . مر . جلز . جليس ( jalis ) ص . ع . همنشين . ج : جلساء و جلاس . و القاضى الجليس ا خ : اسم عبد العزيز بن جباب . جليطة ( jalitat ) ا . ع . شمشير خوش غلاف . جليع ( jali ' ) ا . ع . زنى كه در خلوت با شوى خود را نپوشد . جليف ( jalif ) ا و ص . رنديده و پوست باز كرده . و مرد درشت گول . و گياه شبرم كه در زمين نرم رويد و غلاف بار آن پر از دانه‌ها باشد مانند ارزن . جليفة ( jalifat ) ا . ع . سال تنگى و قحط و يوت كه مرگ عام ستوران بود يق اصابتهم جليفة عظيمة . ج : جلائف و جلف ( jolof ) و جلف . جليك ( jalik ) ا . پ . گلدان و آوندى كه در آن گلى مىگذارند . جليل ( jalil ) ص . ع . كلانسال و آزموده كار . ج : جلة ( jellat ) و اجلة . جليل ( jalil ) ا . ع . بزرگوار و عظيم . و گياه ثمام كه از آن ازاز خرگاه سازند . ج : جلائل . و ا خ . نام مردى . و گروهى بيمن . و ذو الجليل ا خ : وادى بيمن . و جبل الجليل ا خ : كوهى در شام . جليل ( jalil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگ و بزرگوار . و جليل القدر : آنكه قدر و مرتبهء وى بلند باشد . جليل ( jolayl ) ا . ع . پرده و چادر . و كجاوه‌پوش . و جل اسب . و ا خ . نام شخصى كه گربهء بسيار نگاه مىداشت . جليلة ( jalilat ) ا . ع . مؤنث جليل زن بزرگ‌قدر . و نيز ناقه‌اى كه يك شكم بيش نزاده باشد . و يك تكيه‌گاه . ج : جلائل . و خرمابن بزرگ بسيار بار . ج : جلال و جليل و ما له جليلة و لا دقيقة اى ما له ناقة و لا شاة . جلية ( jalih ) ا . ع . جاى بدون سنگريزه و رمل . جليهة ( jalihat ) ا . ع . خرماى با شير آميخته . و جائى كه سنگريزه‌هاى آن را رفته و دور كرده باشند . جم ( jam ) ا . پ . پادشاه بزرگ . و مردمك چشم . و منزه و پاكيزه . و عقل دويم از عقول ده‌گانه . و ذات و طبيعت . و جمشيد و سليمان و اسكندر رومى يعنى هر كجا لفظ جم را با جام و پياله آورند مراد جمشيد باشد و چون با نگين و وحش و طير و پرى گويند مراد سليمان باشد و اگر با آئينه و سد نام برند مراد اسكندر بود . و خوش جم : خوش‌طبيعت و خوش‌ذات . جم ( jamm ) ا و ص . ع . بسيار قوله تعالى وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا . ج : جمام و جموم . و گرد آمدهء در چاه . و ا خ . نام پادشاهى . و جاؤا جما غفيرا : آمدند همه . و جم الظهيرة : معظم گرمگاه . و جم الماء : جاى ژرف از آب . جم ( jamm ) م . ع . جم المكيال جما و جماما و جماما و جماما ( از باب نصر ) : پر كرد پيمانه را تا سر . و جم المكوك جما : پيمود به‌طورىكه فوق پرى پيمانه شد . و جم الفرس جما و جماما ( از باب نصر و ضرب ) : سوارى كرده نشد آن اسب پس آسوده گرديد . و جم العظم : بسيار گوشت گرديد استخوان . و جم الماء : گذاشت آب را تا جمع شود . و جم الامر : نزديك شد آن كار و حاضر گرديد . و جم الفراق : هنگام جدائى و فراق رسيد . جم ( jemm ) ا . ع . شيطان و يا شيطانها . جم ( jomm ) ا . ع . نوعى از صدف . و ج : اجم . جمء ( jam ' ) و ( jama ' ) ا . ع . كالبد . جمء ( jama ' ) م . ع . جمئ عليه جمء ( از باب سمع ) : خشم گرفت بر او . جما ( jam ) و ( jom ) ا . ع . نوعى از آماس پستان . و سنگ بر آمده و بلند بر روى زمين . و مقدار چيزى . و پشت هر چيز . و جنبش جنين و جز آن . و نوعى از آماس بدن . جماء ( jam ' ) ا . ع . كالبد . جماء ( jam ' ) و جماءة ( jam at ) ا . ع . شخص هر چيزى و حجم آن . جماء ( jamm ' ) ا و ص . ع . هموار و صاف . و برهنه . و زن بىآرايش . و خود آهنى . و ا خ : نام موضعى بر سه ميل از مدينه . و شاة جماء : گوسپند بىشاخ . و امراة جماء العظام : زن فربه بسيار گوشت .