على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1112

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و آنكه جلد كتاب مىسازد . جلد قدم ( jald - qadam ) ص . پ . سريع السير و شتابان . جلد كار ( jald - k r ) ص . پ . كسى كه بچالاكى و خوبى كارى را از پيش مىبرد . جلدگر ( jeld - gar ) ا . پ . جلدساز و صحاف . جلد مزاج ( jald - mez j ) ص . پ . متهور و غضبناك و عجول . جلدو ( jaldu ) و ( joldu ) ا . پ . مزد و پاداش و جزا و انعامى كه شخص بزرگى به كسى مىدهد . جلدى ( jald ) ع . ج . جلد . جلدى ( jaldi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرعت و شتاب و عجله و زودى و چستى و چالاكى و شتاب‌زدگى و تندى و تيزى و تهور و گستاخى . جلدى ( jeldi ) ص . پ . منسوب و متعلق به جلد تازى . جلذ ( jolz ) ا . ع . موش كور . ج : مناجذ ( من غير لفظه ) . جلذاء ( jelz ) ا . ع . زمين درشت . جلذاءة ( jelz at ) ا . ع . اخص از جلذاء يك قطعه زمين درشت . جلذى ( jolziy ) ا . ع . شتر استوار و درشت . و صانع و كارىگر و خادم كليسيا . و رفتار سبك و تيز . و پارساى ترسايان . ج : جلاذى . جلذية ( jolzeyyat ) ا . ع . مؤنث جلذى ناقهء استوار و درشت . جلز ( jalz ) ا . ع . پى پيچيدهء در اطراف تازيانه و ميانهء تازيانه . و حلقهء گرد در اسفل آهن نيزه . و قبضهء تازيانه . جلز ( jalz ) م . ع . جلز الشيئ جلزا ( از باب ضرب ) : نورديد آن چيز را و پيچيد آن را و كشيد آن را و از بيخ بركند آن را . و جلز السكين و غيرها : پى پيچيد بر دستهء آن كارد و جز آن . و جلز فى الارض جلزا و جليزا : بتندى و تيزى رفت . جلس ( jals ) ا و ص . ع . زمين درشت . و شهد ستبر . و شتر فربه استوار . و درخت ستبر و در مذكر و مؤنث يكسان است يق جمل جلس و ناقة جلس و شجرة جلس . و بقيهء شهد در خنور . و زنى كه دائم بر در خانه نشيند . و زن شريف . و زمين نجد . و اهل مجلس . و كولاب در دشت . و وقت . و تير دراز . و مى . و كوه بلند . جلس ( jals ) م . ع . جلس جلسا ( از باب ضرب ) : به نجد رفت . جلس ( jels ) ا و ص . ع همنشين يقال هو جلسى و جليسى . و مرد گنگلاج . جلساء ( jolas ' ) ع . ج . جليس . جلسات ( jalas t ) ع . ج . جلسة . جلسام ( jels m ) ا . ع . برسام و ذات الجنب . جلسان ( joll s n ) ا . ع . مأخوذ از گلستان فارسى و بمعنى آن . جلسة ( jalsat ) ا . ع . يك‌بار نشستن . ج : جلسات . جلسة ( jelsat ) ا . ع . هيئت نشستن . جلسة ( jolasat ) ا . ع . بسيار نشيننده . جلستان ( jollast n ) ا . ع . - مأخوذ از گلستان فارسى و بمعنى آن . جلسد ( jalsad ) و ( jallasad ) ا . ع . نام بتى . جلسى ( jelsiy ) ا . ع . گرداگرد حدقهء چشم . جلط ( jalt ) م . ع . جلط جلطا ( از باب ضرب ) : دروغ گفت و سوگند ياد كرد . و جلط السيف : بر كشيد شمشير را از نيام . و جلط راسه : سترد موى سر را . و جلط الجلد عن الظبية : پوست باز كرد از آهوى ماده . و جلط بسلحه : ريخ زد . جلطاء ( jalt ' ) ص . ع . ناب جلطاء : ناب نرم و سست . جلطة ( joltat ) ا . ع . جرعه‌اى از دوغ ستبر . جلظاء ( jelz ' ) ا . ع . زمين درشت . جلع ( jal ' ) م . ع . جلعت المراة الثوب جلعا ( از باب فتح ) : بركند آن زن جامه را و برهنه گرديد . و جلع الغلام غرلته : بر آورد كودك حشفهء خود را از غلاف آن . جلع ( jol ' ) ع . ج . اجلع و جلعاء . جلع ( jala ' ) م . ع . جلع جلعا ( از باب سمع ) : بىشرم و فحاش گرديد و برهنه فرج شد . و جلع فمه : لبهاى وى به روى دندانهايش منطبق نمىگردد . جلع ( jale ' ) ص . ع . مرد فحاش بىشرم . و برهنه فرج . جلعاء ( jal ' ' ) ص . ع . مؤنث اجلع زنى كه لبهاى وى به روى دندانهايش منطبق نگردد . ج : جلع . جلعاب ( jal ' b ) ص . ع . دراز و كان سعد بن معاذ رجلا جلعابا . جلعابة ( jal ' bat ) ا . ع . مرد بدخوى بسيار شرير . و شتر دراز بسيار بىباك شتاب‌زده . جلعب ( jala'b ) ا . ع . مرد بدخوى شرير . و شتر دراز بسيار بىباك شتاب‌زده . و ا خ . كوهى بمدينه و به اين معنى بدون الف و لام آيد . جلعباء ( jala'b ' ) ا . ع . مرد بدخوى بسيار شرير . و شتر دراز بسيار بىباك شتاب‌زده . جلعباة ( jala'b t ) ا . ع . ناقهء استوار در هر چيزى . و زن پير كلانسال كه از پيرى پشت وى دو تا شده باشد . و ناقهء دراز بسيار بىباك شتاب‌زده . و امراة جلعباة العين : زن