على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1103
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
الزبد فيذهب جفاء اى باطلا . و كشتى خالى . جفا آهنگ ( jaf - hang ) و جفا پيشه ( jaf - pice ) ا و ص . پ . ستمگر . و معشوق . جفأة ( jaf'at ) ا . ع . العام جفأة ابلنا : امسال بيشتر شتران ما بچه آوردند . جفاة ( jof t ) ع . ج . جافى . جفاجف ( jaf jef ) ا . ع . هيئت و لباس . جفاجو ( jaf - ju ) و جفاجوى ( jaf - juy ) ص . پ . كسى كه در ايذاى مردم كوشش مىكند . جفاخ ( jaff x ) ص . ع . متكبر فخار و لاف زننده . جفار ( jef r ) ا . ع . چاهها . و شتران بسيار شير . و آبى مر بنى تميم را بنجد . و منه يوم الجفار . و ج . جفر . و ج . جفر و جفرة . و ج . جفرة . جفاسة ( jaf sat ) ا . ع . ناگوارد . جفاسة ( jaf sat ) م . ع . جفس جفسا و جفاسة ( از باب سمع ) : ناگوارد شد . جفاف ( jaf f ) م . ع . جف الثوت جفافا و جفوفا ( از باب ضرب و فتح ) : خشك گرديد آن جامه . جفاف ( jof f ) ا . ع . چيز خشك گرديده در ميان چيزهائى كه براى خشك كردن گذاشته باشند . و جفاف الطير ا خ : نام دهى . جفافة ( jof fat ) ا . ع . ريزههاى كاه و سپست . جفاكار ( jaf - k r ) ا و ص . پ . ستمگار و مردم آزار و ظالم و ستمگر . جفاكش ( jaf - kac ) ص پ . مظلوم و ستمديده . جفاكشى ( jaf - kaci ) ا . پ . تحمل جفا و تحمل ايذا و اذيت . جفاكيش ( jaf - kic ) ص . پ . بىرحم و ظالم و ستمگر . جفاگار ( jaf - g r ) و جفاگر ( jaf - gar ) ص . پ . ستمگار و ستمگر . جفال ( jof l ) ا . ع . كف شير و هر چه به بسيارى آن را وصف كنند . و پشم بسيار و موى بسيار . و آب آورد سيل . جفالة ( jof lat ) ا . ع . جماعت و گروه مردم . و سر جوش ديك . و آب آورد سيل . جف القلم ( jaffalqalam ) پ . - كلمهء مأخوذ از تازى - در چيزى گويند كه در لوح محفوظ ثبت شده باشد و تغييرپذير نباشد . جفاله ( jaf le ) ا . پ . فوج و جوق و گلهء مرغان . جفان ( jef n ) ع . ج . جفنة . جفان ( joff ne ) ا خ . ع . بصيغهء تثنيه دو قبيلهء بكر و تميم . جفاية ( jof yat ) ا . ع . كشتى خالى . جفة ( jaffat ) ا . ع . جفة الموكب : آواز رفتن آن موكب . جفة ( jaffat ) و ( joffat ) ا . ع . جماعتى از مردم . و عدد بسيار . و جاؤا جفة واحدة اى جملة و جميعا و كذلك جاؤا جفة واحدة . جفة ( joffat ) ا . ع . دول بزرگ . جفت ( jaft ) ا و ص . پ . سقف خانه . و چوب بندى درخت رز . و خوشهء انگور . و مرد پير دو تاه شده و خميده و كج شده و كوز پشت . و قشر و پوست و چيندار و برشته شده . و جفت بلوط : پوست بيرون بلوط . جفت ( joft ) ا . پ . زوج مقابل فرد . و تروده و يوغ و دو گاوى كه پهلوى هم بسته زمين را شخم كنند . و هر دو چيز كه برابر و مثل هم باشند . و تودوه و هم نشين و مصاحب . و مانند و مشابه . و شوى و زن . و جفت آوردن : پيوستن و متصل كردن و زوج آوردن . و جفت بودن : پيوسته شدن و مانند هم بودن . و جفت جنين : مشيمه . و جفت شدن : بهم پيوستن و برابر هم شدن و مانند هم گشتن و بهم علاقه پيدا كردن . و مقاربت نمودن . و جفت فلك : آفتاب و ماه . و جفت مقوس : طاق ايوان و عمارت . جفت ( jeft ) ا . پ . جفت و زوج و تروده و دوگانه . جفتا ( jaft ) ص . پ . خميده و كج شده و خم گرديده جفت آفريد ( joft - farid ) ا . پ . خصية الثعلب . جفت جفت ( joft - joft ) م ف . پ . دو دو و زوج زوج . جفت چهار ( joft - cah r ) ا . پ . قسمى از بازى نرد . جفت ساز ( joft - s z ) ا . پ . نوعى از سازندگى و صفتى از صفات ساز ذوى الاوتار كه جفت ساز و راست ساز و يك و نيم ساز باشد . جفتك ( jaftak ) ا . پ . كاروانك و بو تيمار . جفتك ( joftak ) ا . پ . مرغى افسانهاى كه و نر و مادهء آن هر كدام يك بال دارند و بجاى بال ديگر نر را قلابى و ماده را حلقهايست از استخوان و چون خواهند پرواز كنند نر قلاب را بر حلقهء ماده اندازد و در وقت دانه خوردن از يكديگر جدا شوند و نزديك بهم چرا كنند . جفت گاو ( joft - g v ) ا . پ . فدان و گاو زراعت . جفتگى ( jaftagi ) ا . پ . اعوجاج و پيچيدگى و خميدگى . جفتگيرى ( joft - giri ) ا . پ . بر جستن نر به روى ماده و بتازى سفاد گويند . و