على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1098
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ستبر كمر . جطح ( jeteh ) ا . ع . ( مبنية على السكون ) بدين كلمه ماده بز را تسكين دهند تا بر دوشنده نافرمانى نكند و يا بزغاله را تسكين دهند نه بز را . جطى ( jatt ) ا خ . ع . نهرى ببصره . جظ ( jazz ) ا . ع . مرد دفزك . و راندگى و افگندگى و جماع و دويدگى . و فربهى . جظ ( jazz ) م . ع . جظه جظا ( از باب نصر ) : راند او را و دور كرد . و افگند ويرا . و جظ فلان : دويد فلان و از حد درگذشت . و فربه گرديد . و جظ المراة : جماع كرد آن زن را . و جظه بالغصة : اندوهگين كرد او را و افگند آن را در اندوه . جظلاء ( jazl ' ) ص . ع . ماده شتر كلانسال نرم و سست . و ماده شترى كه نتواند مضغ كند . جع ( ja ' ' ) م . ع . جع جعا ( از باب نصر ) : گل خورد . و جع فلانا : انداخت بر فلان گل را . جعاب ( je b ) ع . ج . جعبة . جعاب ( ja ' b ) ا . ع . جعبةگر و جعبة فروش . ج : جعابون . جعابة ( je bat ) ا . ع . جعبةگرى . جعابر ( ja ber ) ع . ع . جعبر . جعابون ( ja ' buna ) ع . ج . جعاب . جعابى ( je biy ) ا . ع . جعبةگر . جعابيب ( ja bib ) ع . ج . جعبوب . جعاجر ( ja jer ) ع . ج . جعجرة . جعاد ( je d ) ع . ج . جعد . جعادة ( ja dat ) م . ع . جعد الشعر جعودة و جعادة ( از باب كرم ) : پيچان گرديد آن موى . جعادة ( jo dat ) ا . ع . ابو جعادة : گرگ . جعاديد ( ja did ) ا . ع . چيزى زرد رنگ و بسته با اندك نرمى و ترى كه پيش از برآمدن فله از سوراخ پستان بيرون آيد . جعار ( ja r ) ا . ع . كفتار . و همچنين ام جعار و تيسى جعار و يا عيشى جعار مثل است كه در وقت ابطال چيزى و تكذيب آن آرند . و روعى جعار در وقت فرار بددل و خضوع آن گويند . جعار ( je r ) ا . ع . داغ بر دو ران ستور . و رسنى كه آبكش در وقت فرو شدن در چاه يك سر آن را بميخ استوار كرده سر ديگر را بر ميان خود بندد . جعاسيس ( ja sis ) ع . ج . جعسوس . جعاف ( jo f ) ص . ع . سيل جعاف : توجبهاى كه زمين بكاود و همه چيز را ببرد . جعافرة ( ja farat ) ا خ . ع . قبيلهاى از تازيان كه جعفر بن كلاب پدر آنان است . جعال ( je l ) ا . ع . مزد . و دستمال ديگ و خنور . ج : جعل . و آنچه بدان مرغ بيضهء خود را نگاه دارد از آشيانه و مانند آن . و بنو جعال ا خ : قبيلهاى از تازيان . جعالات ( ja l t ) ع . ج . جعالة و جعالة و جعالة . جعالة ( ja lat ) ا . ع . پاره و رشوه . جعالة ( ja lat ) و ( je lat ) م . ع . جعل جعلا و جعلا و جعالة و جعالة و مجعلا . مر جعل . جعالة ( je lat ) ا . ع . دستمال كه ديگ را بدان فرود آورند . جعالة ( jo lat ) و ( je lat ) و ( ja lat ) ا . ع . مردى كه براى عامل عمل قرار دهند . ج : جعائل و جعالات . و آنچه براى غازى مقرر كنند وقتى كه از جانب كسى به مزد جنگ كند . جعاله ( ja le ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مزدى كه براى عامل عملى قرار دهند و حق الجعالة نيز گويند . جعام ( jo m ) ا . ع . بيمارى مر شتر و جز آن را كه از چريدن گياه خشكى كه ديگر باره سبز شده باشد عارض گردد . جعامس ( jo mes ) ص . ع . كسى كه بار غائط كند . جعاميس ( ja mis ) ا . ع . خرمابنان بلغت هذيل . و ج . جعموس . جعانس ( ja nes ) ا . ع . كوكالها - قلب عجانس است ( كوكال جعل و سرگين گردان ) . جعائل ( ja el ) ع . ج . جعالة و جعالة و جعالة . جعب ( ja'b ) ا . ع . تودهء پشك شتر و گوسپند . جعب ( ja'b ) م . ع . جعب الجعبة جعبا ( از باب نصر ) : تيردان ساخت . و جعبه جعبا ( از باب فتح ) : برگردانيد آن را و فراهم آورد و افگند ويرا . جعب ( jo'b ) ا . ع . آنچه مسترخى و فرو هشته باشد از زير ناف تا استخوان دبر . جعباء ( ja'b ' ) ا . ع . كون . وزن دفزك كلان سال . جعباء ( je'b ' ) م . ع . جعبيته جعباء : افگندم آن را . جعباء ( je'ebb ' ) و جعباءة ( je'ebb at ) ا . ع . كون و حلقهء دبر . جعباءة ( ja'b at ) م . ع . بر زمين افگندن . جعباة ( je'ebb t ) ا . ع . حلقهء دبر . جعبة ( ja'bat ) ا . ع . تيردان و تركش . ج : جعاب . جعبر ( ja'bar ) ا . ع . كوتاه ستبر يا عام است . ج : جعابر . و قدح گندهء كم قعر درست ناتراشيده . و بدون الف و لام مردى از بنى نمير تنسب اليه قلعة جعبر لاستيلائه عليها .