على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1087

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

سر استخوانها وجود دارد . جرنغار ( jaranq r ) ا . پ . ميسرهء لشكر مر . جرانغار . جرنفس ( jaranfas ) ا . ع . مرد ستبر باقوت . جرنفش ( jaranfac ) ا . ع . مرد بزرك و يا بزرگ پهلو و انه لجرنفش اللحية يعنى بزرگ ريش است . و ا خ . نام شاعرى طائى . جرنگ ( jarang ) و ( jereng ) ا . پ . صداى زنگ و طاس و مانند آن و آواز زدن شمشير و تيغ و زنجير . جرنگيدن ( jarangidan ) ف ل . پ . آواز كردن شمشير و گرز و جز آن بهنگام كار فرمودن . جرو ( jarv ) و ( jerv ) و ( jorv ) ا . ع . بچهء سباع چون سگ و گرگ و خرس و شير و مانند آن . ج : اجرى و اجرياء و اجراء و جراء . و ريزهء از هر چيز حتى از حنظل و خربزه و خيار و مانند آن . جروة يكى . ج : اجرؤ و جراء . و غلاف تخمهاى كفهء گندم ما دام كه بر سر گياه است . و ثمر نورسته . و آماس كوهان و حلق . جرو ( jarv ) ا . ع . خيار كوچك از جهة شباهتى كه بتولهء سگ در نرمى و نعومت دارد . جرو ( jerv ) ا . ع . ماده شتر كوتاه و از اعلام است . و جرو البطحاء ا خ : لقب ربيعة بن عبد العزى بن عبد شمس بن عبد مناف . و كلبة ذات جرو : ماده سگ با بچه . جرواسك ( jarv sak ) و جرواسگ ( jorv sag ) ا . پ . جانورى از ملخ كوچكتر كه پيوسته بانگ و آواز دراز كند و بتازى صرار الليل گويند . جرواض ( jerv z ) ا . ع . ستبر بزرگ شكم . و شير بيشه . جرواط ( jerv t ) ا . ع . دراز . جروان ( jerv n ) ا . ع . مى لغتى است در جريال . جروب ( jarub ) ا . ع . سنگ تراشيده . جروة ( jarvat ) ا . ع . خيار كوچك . ج : جراء . جروة ( jervat ) ا . ع . واحد جرو يعنى يك ماده شتر كوتاه . و نام دو اسب . و القى جروته وقتى گويند كه بر كارى صبر نمايد و يا بر آن مستولى گردد . و ضرب عليه جروته اى وطن عليه نفسه يعنى دل بر آن نهاد . و بنو جروة ا خ : بطنى است از عرب . جروح ( joruh ) ع . ج . جرح . جرود ( jarud ) ا . ع . جامهء كهنه و سوده . و ا خ . موضعى بدمشق . جرور ( jarvar ) ا . پ . خارپشت . جرور ( jarur ) ا . ع . چاه دورتك وزن بر جا مانده . و ناقه‌اى كه ايام ولادتش در گذشته باشد . و شتر بسيار خوار . جرور ( jarur ) ص . ع . سركش يق فرس جرور و جمل جرور و ناقة جرور : ناقه‌اى كه دو ماه يك ماه و يا چهل روز از تمامى سال حمل آن گذشته و نزاده باشد . جروز ( jaruz ) ص . ع . بسيار خوار كه تمام خوان را بخورد و هيچ نگذارد . و شتاب خوار خواه مرد باشد و يا زن يق رجل جروز و امراة جروز . و ناقة جروز : ايضا ناقهء بسيار خوار . جروز ( joruz ) ع ج . جرز . جروس ( jarus ) ا خ . ع . شهرى ميان هرات و غزنه . و آبى بنجد . جرول ( jraval ) ا . ع . زمين سنگ ناك . و آن مقدار سنگ كه از زمين برداشتن توانند و يا عام است . ج : جراول . جرول ( jorval ) ا خ . ع . نام قريه‌اى در يمن و يا نام آبى . جرول ( joravel ) و جرولة ( joravelat ) ا . ع . زمين سنگ ناك . جرولة ( jarvalat ) ا . خ . ع . نام آبى در اعلاى نجد . جروم ( jorum ) ع . ج . جرم . و ج . جرم . و ج . جرم . جرون ( jarun ) ا خ . پ . نام اصلى بندر هرمز است كه اكنون به بندر عباسى مشهور است . جرون ( jorun ) م . ع . جرن جرونا ( از باب نصر ) : خوگر شد و عادت كرد بر كارى . و جرن الثوب : سوده و نرم شد جامه . و كذلك جرنت الدرع . و جرن الحب : آرد كرد دانه را . جروند ( jarvand ) ا . پ . چراغ و قنديل . جره ( jarah ) ع . ج . جرهة . جره ( jarre ) ا . پ . خمچه و سبو . جره ( jorre ) ا . پ . زينهء هر جانور از چرنده و پرنده و نرينهء باز و باز سفيد خواه نر باشد و يا ماده . و مجازا مرد شجاع و دلاور و متوسط از هر چيزى كه نه بزرگ باشد و نه كوچك و هر چيز كوچك . و نهر آب كوچكى كه از نهر بزرگى جدا كرده باشند . و نام سازى مانند شتر غو و از آن كوچكتر و جلد و چابك . و ا خ . قريه‌اى نزديك شيراز . جرهاس ( jerh s ) ا ع . تن‌آور . و شير بيشهء ستبر و قوى . جرهام ( jerh m ) ا و ص . ع . شير بيشه . و رجل جرهام : مرد دلير و با كوشش در حرف و جز آن . جره باز ( jorre - b z ) ا و ص . پ . باز سپيد نر . و چست و چالاك و جلد و تيز و تند .