على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1077

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جذف المراة : گام كوتاه زد آن زن و تيز رفت . و جذف السفينة : راند كشتى را به بيل . جذل ( jezl ) و ( jazl ) ا . ع . بيخ درخت و تنهء بىشاخ آن و كندهء هيزم و بيخ بزرگ درخت و چوب خشك . ج : اجذال و جذال و جذول و جذولة . جذل ( jezl ) ا . ع . جانب نعل و سر كوه و نمايان از آن . ج : اجذال . و مال اندك . و كنده‌اى كه در شتر خان نصب كنند تا شتران گرگين خود را بدان خارند . و جذل رهان : صاحب رهان . و فلان جذل مال اذا كان رفيقا بسياسته . و جذل الطعان ا خ : لقب علقمه بن فراش از مشاهير عرب . جذل ( jazal ) م . ع . جذل جذلا ( از باب سمع ) : شادمان گرديد . جذل ( jazel ) ص . ع . خوش‌حال و شادمان . ج : جذلان . جذلان ( jazl n ) ص . ع . شادمان و خوشحال . ج : جذلان . جذلان ( jozl n ) ع . ج . جاذل . و ج . جذل و جذلان . جذلة ( jazelat ) ص . ع . كرمة جذلة : درخت رز رسته و پيچيده شاخ . جذم ( jazm ) ا . ع . جذمه جذما ( از باب نصر و ضرب ) : بريد و قطع كرد آن را . و جذمت يده : بريدم دست او را . و جذم الانسان ( مجهولا ) : مبتلا به بيمارى جذام گرديد انسان . جذم ( jezm ) و ( jazm ) ا . ع . اصل و بن هر چيز . و اهل و قبيله . ج : اجذام و جذوم . و دافنة الجذم : گاوى كه دندانهايش سائيده شده باشد . جذم ( jazam ) م . ع . جذمت يده جذما ( از باب سمع ) : قطع شد دست او . و جذم الرجل : بريده دست شد آن مرد . جذم ( jazam ) ا . ع . نام زمينى ببلاد فهم . جذم ( jazem ) ا . ع . تيزرو و شتاب و سريع . جذم ( jezam ) ع . ج . جذمة . جذماء ( jazm ' ) ص . ع . يد جذماء : دست بريده . و امراة جذماء : زن دست بريده و يا سر انگشتان افتاده . ج : جذمى ( jazm ) . جذماء ( jazm ' ) ا . ع . نام زنى از شيبان كانت ضرة للبرشاء فرمت الجذماء البرشاء بنار فاحرقتها فسميت البرشاء ثم و ثبت البرشاء فقطعت يدها فسميت الجذماء . جذمار ( jezm r ) ا . ع . پاره‌اى از شاخ درخت كه پس از بريدن بر تنه مانده باشد . ج : جذامير . جذمان ( jozm n ) ا . ع . زه و بن آن . جذمة ( jazmat ) و ( jazamat ) ا . ع . جاى بريدگى دست . جذمة ( jezmat ) ا . ع . پاره‌اى از هر چيز كه سر آن بتراشند و اصل آن را باقى دارند . و قطعه‌اى از رسن و جز آن و تازيانه . ج : جذم . جذمة ( jozmat ) ا . ع . بر ديدگى دست و افتادگى سر انگشت . جذمة ( jazamat ) ا . ع . پيه بالائين خرما بن و آن نيكوتر باشد . جذمور ( jozmur ) ا . ع . اصل و بن هر چيز و يا اول آن . و پاره‌اى از شاخ درخت كه پس از بريدن بر تنه مانده باشد . ج : جذامير . و اخذ بجذموره يعنى گرفت همهء آن را . جذمى ( jazm ) ع . ج . اجذم و جذماء . جذمى ( jazamiy ) و ( jozamiy ) ص . ع . منسوب به قبيلهء جذيمة . جذن ( jezn ) ا . ع . بيخ و تنهء درخت بىشاخ . جذو ( jazv ) و ( jozovv ) م . ع . جذا جذوا و جذوا ( از باب نصر ) : بر جاى ايستاده شد و يا به زانو نشست و يا ايستاد بر سر انگشتان پاى . و جذا الحجر : ايستاده كرد سنگ را پيش از افگندن . و جذا القراد فى جنب البعير : چسبيد كنه بر پهلوى شتر . و جذا السنام : پيه‌ناك گرديد كوهان . جذوب ( jazub ) ص . ع ناقة جذوب : ماده شتر كم‌شير . جذوة ( jazvat ) و ( jezvat ) و ( jozvat ) . ا . ع . پارهء آتش . و پارهء از هر چيز . ج : جذى ( joz ) و ( jez ) و جذاء . جذور ( jozur ) ع . ج جذر . جذوع ( jozu ' ) ع . ج . جذع . جذول ( jozul ) م . ع . جذل جذولا ( از باب نصر ) : راست ايستاد و ثابت گرديد . جذول ( jozul ) و جذولة ( jozulat ) ا . ع . ج . جذل و جذل . جذوم ( jozum ) ا . ع . ج . جذم و جذم . جذى ( jazy ) م . ع . جذيته عنه جذيا ( از باب ضرب ) : بازداشتم آن را از وى . جذى ( jezy ) ا . ع . اصل و بن هر چيز . جذى ( jez ) و ( joz ) ع . ج . جذوة و جذوة و جذوة . جذية ( jezyat ) ا . ع . بيخ درخت . جذيذ ( jaziz ) ا . ع . پست و سويق . و ا خ . موضعى نزديك مكه و بدين معنى بدون الف و