على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1050
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
جارودية ( j rudeyyat ) ا خ . ع . گروهى از زيديه منسوب به ابو الجارود زياد ابن ابى زياد خراسانى . جارور ( j rur ) ا . ع . نهرى كه از آب سيل پديد آيد . جاروس ( j rus ) ا . ع . بسيار خوار . جاروف ( j ruf ) ص . ع . بدفال و حريص . و رجل جاروف : مرد بسيار جماع و شادمان . و سيل جاروف : توجبهاى كه همه چيز را ببرد . جارى ( j ri ) ص . ع . روان . و الماء الجارى : آب روان . جارى ( j ri ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز روان و گذرنده و عبوركننده و مروركننده و واقع شونده و پديد آينده و هر چيز رايج و معمول و پيوسته و دايم و برقرار و منتشر . و جارى بودن : روان شدن و اتفاق افتادن . و واقع شدن و برقرار گشتن . و جارى شدن : روان شدن و برقرار شدن و پيوسته و دائم بودن . و جارى كردن : روان كردن و برقرار كردن . و آب جارى : آب روان و آب درگذرنده . جارى ( j ri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زن چند برادر كه هر يك جارىاند مر ديگرى را . جاريات ( j ri t ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خيراتيكه هميشه دائم و برقرار باشد . جارية ( j reyat ) ص . ع . مؤنث جارى . و صدقة جارية : صدقهاى كه متصل و پيوسته باشد . جارية ( j reyat ) ا . ع . آفتاب . و كشتى . و نعمت خدا . و داه و دختر خرد . ج : جوارى و از اعلام است . و ابو عمر جارية بن قدامه و يزيد بن جارية از رجال صحيح مسلم و صحيح بخارىاند . جارى مجرا ( j ri - majr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قائم مقام . جاريه ( j rie ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - كنيز و داه . و هر چيزى كه دائم و برقرار باشد و پيوسته باقى بود . جأز ( ja'z ) ا . ع . جهندگى آب به گلو . جأز ( jaaz ) م . ع . آب به گلو جستن . ( و الفعل من سمع ) يق جئز بالماء . و كذلك جئز بالغيظ . جازءة ( j zeat ) ا . ع . وحشى ج : جوازى . جازح ( j zeh ) ص . ع . دهنده . و عطاء جازح : دهش بزرگ . جازر ( j zer ) ا . ع . شتر كشتنى . جازع ( j ze ' ) ا . ع . چوب و اديج كه بر آن شاخههاى انگور اندازند و هر چوب كه ميان دو چيز در پهنا نهاده بر آن چيزى اندازند . جازع ( j ze ' ) ص . ع . ناشكيبا و زارى كننده . جازعة ( j zeat ) ا . ع . چوب و اديج كه بر آن شاخههاى انگور اندازند و هر چوب كه ميان دو چيز در پهنا نهاده بر آن چيزى اندازند . جازم ( j zem ) ا . پ . جاجيم . جازم ( j zem ) ص . ع . سقاء جازم : مشك پر آب . و بعير جازم : شتر سيرآب . ج : جوازم . و نيز جازم : قاطع . و الحرف الجازم : حرف جزمدهنده . ج : جوازم . جازم ( j zem ) ص . م ف . پ . - مأخوذ از تازى - قصدكننده و اقدامكننده و تعهد نماينده . و جازم شدن بر كارى : اقدام بر آن كردن و مصمم شدن . جازمة ( j zemat ) ص . ع . مؤنث جازم . ج : جوازم . و الحروف الجازمة : لم و لما و لام امر و ان شرطيه . جازئ ( j ze ' ) ا . ع . بسنده و كافى يق جازئك من رجل : كافى و بسنده است تو را . جازى ( j zi ) ا . ع . كافى و بسنده يق هذا رجل جازيك من رجل اى حسبك . و نام اسبى . جازئة ( j zeat ) ا . ع . جازءة . جازية ( jazeyat ) ا . ع . پاداش . و ا خ : نام شخصى . جاست ( j st ) ا . پ . جائى كه انگور را در آن لگد كنند و بفشرند تا شيرهء وى برآيد . جاسد ( j sed ) ص . ع . خون خشك چسبيدهء بر جائى . جاسر ( j ser ) ص . ع . بىباك و گستاخ . و دلير و بهادر . جاسع ( j se ' ) ص . ع . سفر جاسع : جرمزهء دور و دراز . جاسوس ( j sus ) ا . ع . جستجوكنندهء خبر براى بدى . ج : جواسيس . جاسوس ( j sus ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبرگير و خبرآور و كسى كه از جائى به جائى و از ملكى به ملكى خبر برد . و پژوده و خشخاش سپيد كه خشخاش زبدى نيز گويند . جاسوسى ( j susi ) ا . پ . تفحص و تجسس اخبار مخفيه و تفتيش از راز مردم . و جاسوسى كردن : تحصيل اطلاع و خبر كردن و تجسس اخبار مخفيانه كردن . جاسوسية ( j suseyyat ) ا . پ . جاسوسى كردن . جاسونتن ( j sunetan ) ف م . پ . بلغت زند داشتن و دارا بودن . جاسئ ( j se ' ) ص . ع . سخت و درشت . جاسى ( j si ) ص . ع . سخت و درشت و بىرحم . و نامرد . و لجوج . جاسياء ( jasey ' ) ا . ع . سختى و ستبرى . جأش ( ja'c ) و جاش ( j c ) ا . ع .