على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1030

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ثخين ( saxin ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ستبر و كلفت . ثداء ( sed ' ) ع . ج . ثدى . و ثدى و ثدى ( sad ) . ثداء ( sodd ' ) ا . ع . گياهى كه در بيخ آن طرثوث مىرويد . ثداة ( soddaat ) ا . ع . واحد ثداء . ثدام ( sed m ) ا . ع . پالونه و ترش پالا . ثدغ ( sadq ) م . ع . ثدغ راسه ثدغا ( از باب فتح ) : شكست سر او را . ثدق ( sadq ) م . ع . ثدق المطر ثدقا ( از باب نصر ) : نيك باريد . و ثدق الوادى : روان شد رودبار . و ثدق الخيل : فرو گذاشت خيل را برفتار . و ثدق بطن الشاة : شكافت شكم گوسپند را . ثدقم ( sedqem ) ا . ع . گنگلاج و ا خ : نام مردى . ثدم ( sadm ) ا . ع . گنگلاج و فربه گول . ثدمة ( sadmat ) ا . ع . مؤنث ثدم . ثدن ( sadan ) م . ع . ثدن اللحم ( از باب سمع ) : بوى گرفت گوشت . و ثدن فلان : بسيار گوشت گران گرديد فلان . ثدن ( saden ) ص . ع . كسى كه بسيار گوشت گران داشته باشد . و گوشت بوى گرفته . ثدنة ( sadenat ) ص . ع . امراة ثدنة : زن ناقص خلقت . ثدواء ( sadv ' ) ا خ . ع . نام موضعى . ثدى ( sady ) و ( sedy ) و ( sad ) ا . ع . پستان زن و گاه پستان مرد را هم گويند . يذكر و يؤنث . ج : اثدى و ثدى و ثدى و ثداء . المثل تجوع الحرة و لا تاكل ثدييها اى لا تاكل اجرة الرضاع و كانت العرب تعد ذلك عارا يضرب فى صيانة الرجل نفسه من خسيس المكاسب . ثدى ( sad ) ا . ع . بزرگ پستانى . ثدى ( sad ) م . ع . ثدى ثديا ( از باب سمع ) : تر گرديد . و ثديت : بزرگ پستان گرديد . ثدى ( sadiy ) و ثدى ( sediy ) ع . ج . ثدى و ثدى و ثدى ( sad ) . ثدياء ( sady ' ) ص . ع . امراة ثدياء : زن بزرگ پستان . ثدية ( sodayyat ) ا . ع . چيزى كه در آن فارسان پى و پرو مانند آن گذارند . و ذو الثدية ا خ : لقب جرقوص بن زهير مهتر خوارج و لقب عمرو بن عبد ود قتيل امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام . ثر ( sarr ) ص . ع . فراخ و بسيارگوى . و ابر بسيار باران . و اسب تيزرو . ثر ( sarr ) م . ع . ثره ثرا ( از باب نصر ) : پراكنده و پريشان كرد او را . و ثرت الناقة ثرا و ثرورا و ثرارة و ثرورة ( از باب نصر و سمع ) . بسيار شير شد آن ناقه و فراخ سوراخ پستان گرديد . و كذلك ثرت العين و ثرت الطعنة و غيرها . ثرا ( sar ) م . ع . ثرى ثرا ( از باب سمع ) : بسيار مال شد . و ثريت بك : بسيار مال شدم بسبب تو . و ثرى بفلان : بىنياز شد بسبب فلان از مردم . و ثرى به : شاد شد بوى . ثراء ( sar ' ) ا . ع . بسيارى مال و توانگرى يق انه لذو ثراء اى لذو عدد و كثرة مال . ثراء ( sar ' ) م . ع . ثرا القوم ثراء ( از باب نصر ) : بسيار مال شدند آن قوم و افزوده شدند . و كذلك ثرا المال و ثرا الله القوم : بسيار گردانيد خدا قوم را . و ثرونا القوم : بسيار مال شديم نسبت بقوم . ثراب ( ser b ) ع . ج . ثربة . ثراتم ( sar tem ) ع . ج . ثرتم . ثرارة ( sar rat ) م . ع . ثرثرا و ثرارة و ثرورة . مر . ثر . ثرار ( ser r ) ع . ج . ثرة و ثرة . ثرارة ( sarr rat ) ا . ع . چشمهء بسيار آب . ثرام ( sar m ) ا خ . ع . پشته‌اى به يمن . ثرائد ( sar ed ) ع . ج . ثريد . ثرب ( sarb ) ا . ع . پيه تنك بالاى شكنبه و روده . ج : ثروب و اثرب و ثربات . و ج ج : اثارب . و نيز ثرب : ج . ثربة . ثرب ( sarb ) م . ع . ثربه ثربا ( از باب ضرب ) : نكوهيد و سرزنش كرد او را بر معصيت . و ثرب المريض : بر كند از آن بيمار جامهء وى را . ثرب ( sareb ) ا . ع . چاهى مر محارب را . ثرباء ( sarb ' ) ص . ع . شاة ثرباء : گوسپند فربه . ثربات ( sarab t ) ا . ع . انگشتان و ج . ثرب . ثربان ( sarab n ) ا . خ . ع . قلعه‌اى به يمن . ثربة ( sarbat ) ا . ع . دنب يا پيه آن . ج : ثرب و ثراب . ثربى ( sarbiy ) ص . ع . منسوب به ثرب . ثرة ( sarrat ) ص . ع . مؤنث ثر . و چشمهء بسيار آب . و زخم فراخ بسيار خون . وزن بسيار گوى . ثرة ( sarrat ) و ( serrat ) ص . ع . ناقه و يا گوسپند بسيار شير و فراخ سوراخ پستان . ج : ثرور و ثرار . ثرتم ( sortom ) ا . ع . باقى طعام يا نان خورش در خنور و يا در بن كاسه . ج : ثراتم . ثرثار ( sars r ) ص . ع . بيهوده‌گوى بسيار فرياد . ج : ثرثارون . و درهم خوار