على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1022
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
شمشير تابدار . و تيغ آفتاب : شعاع آفتاب . و تيغ افراسياب : خط شعاعى كه از تابش آفتاب و يا چراغ و يا آتش در پياله افتد . و تيغ الماس گون : شمشيرى كه مانند الماس درخشان است . و تيغ بيجاده گون : تيغ خونآلود . و تيغ بيدريغ : شمشير بىرحم . و تيغ خورشيد : شعاع آفتاب . و طلوع آفتاب . و تيغ دودستى : شمشير دراز به قدر دو دست . و تيغ دو دستى زدن : سخت جنگ كردن و چيز بسيار از مردم گرفتن و شمشير دراز كار فرمودن . و تيغ زدن : نيشتر زدن . و تيغ ستم : رونق ظلم و رواج تعدى . و تيغ سحر : آه سحرى كه از روى درد باشد . و دعاى صبحگاهى و روشنى صبح كاذب و يا صادق . و تيغ شدن : روبرو شدن و مواجه شدن . و تيغ گوشتين : زبان . و تيغ كوه : منتها بلندى كوه و قلهء كوه . و تيغ نطق : زبان فصيح . و تيغ مهند : شمشير هندى . تيغار ( tiq r ) ا . ع . زخمى كه خون بسيار از آن پالايد . و ظرف آب . تيغ افروز ( tiq - afruz ) ا . پ . جلا دهندهء شمشير و شمشيرساز . تيغ افشان ( tiq - afc n ) ص . پ . افشانندهء شمشير . تيغال ( tiq l ) ا . پ . آشيان جانوران . و داروئى همچون ترنجبين كه بر خار مىبندد گويند آشيانهء كرمى است كه بر خار مىبندد . تيغ بند ( tiq - band ) ا . پ . شمشير بند و لشكرى كه شمشير و يا سلاح ديگر مانند قداره و جز آن حمايل كنند و يا بكمر بندند . تيغدار ( tiq - d r ) ص . پ . تابدار و روشن . و شمشير بردارنده . تيغزن ( tiq - zan ) ا . پ . شمشيرزن . و روز سيزدهم از ماههاى يزدجردى . و تيغ زن آسمان : صبح صادق و آفتاب و ستارهء مريخ . تيغ سر ( tiq - sar ) ا . پ . كوه برهنه و عريان . تيغكش ( tiq - kac ) ا . پ . شمشيرزن . تيغه ( tiqe ) ا . پ . ساقه و برگهء شمشير و كارد و جز آن و هر چيزى كه مانند تيغ باشد . و تيغهء پشت : قطار مهرههاى پشت . و نيز تيغه : ديوارى كه از خشت خام و يا آجر سازند و آنها را از پهنا پهلوى هم قرار داده محكم كنند . تيغه باز ( tiqe - b z ) ص . پ . شمشير باز و بهادر جنگجو . تيف ( tif ) ا . پ . خس و خار و خلاشه . تيفاق ( tayf q ) و ( tif q ) ا . ع . مقابل و روبرو يق بيت المعمور تيفاق الكعبة يعنى بيت المعمور كه در آسمان است محاذى و مقابل كعبه است و كذلك تيفاق الكعبة . تيفاق ( tif q ) ا . ع . اتيتك لتيفاق الامر : آمدم تو را وقت سازوارى كار . و لقيته لتيفاق الهلال : ملاقات كردم او را هنگام بر آمدن هلال . تيفا گنج ( tif - ganj ) ا . پ . تيف گنج . تئفة ( taeffat ) ا . ع . هنگام و وقت يق جاء على تئفة ذلك . تيفع ( tayaffo ' ) م . ع . بر پشته بر آمدن . تيف گنج ( tif - ganj ) ا . پ . نوائى از موسيقى . تيفوس ( tifus ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - تب دائم و متصل كه حصبه و دمنه نيز گويند . تيفوئيد ( tifo'id ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - تب دائمى شبيه به تيفوس . تئق ( taeq ) ص . ع . شتابندهء به بدى المثل انت تئق و انا مئق فكيف نتفق يضرب للمختلفين اخلاقا . و نيز تئق : پر از خشم و اندوه . و پر از نشاط . و اسب جوان پر نشاط . تيقان ( tayyaq n ) ا . ع . مرد شديد الوثب يعنى مردى كه به زودى از جا در رود . تيقظ ( tayaqqoz ) م . ع . بيدار و هوشيار بودن . و بيدار شدن از خواب . تيقن ( tayaqqon ) م . ع . بىگمان دانستن . تيقور ( tayqur ) ا . ع . وقار و بردبارى . تيقيظ ( tayqiz ) م . ع . بيدار نمودن . و گرد برانگيختن ( شدد للمبالغة ) . تيك ( tayk ) م . ع . تاك تيكا ( از باب ضرب ) : گول و احمق گرديد . تيك ( tika ) ع . اسم اشاره مانند تلك مؤنث ذلك يعنى اين زن . تيكوز ( tikuz ) و تيگوز ( tiguz ) ا . كشك و پينو . تيل ( til ) ا . پ . نقطه و خال . تيلا ( tayl ) ا . پ . جعل منقط پرخط و خال . تيلا ( til ) ا . پ . چنبر رسن تابى . تيلماچى ( tilm ci ) ا . پ . مترجم و ترجمان و آنكه هر كارى را به خوبى مىپردازد . و حاذق و كارآزموده . تيلمبار ( tilomb r ) ا . پ . تليبار . تيله ( tile ) ا . پ . سفال شكستهء خرد شده . تيليا ( tili ) ا . پ . جسم معدنى گرانبها . تيليك ( tilik ) ا . پ . جامهء پيش و از آستين كوتاه . تيم ( taym ) ا . ع . بنده و تيم الله :