على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

988

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و نااميد . و شفيق . و مهربان . و بخيل و لئيم و خسيس . تنگدلى ( tang - deli ) ا . پ . دل‌فگارى و آزردگى و غمگينى . و مهربانى و طمعكارى و بخل . تنگ دهن ( tang - dahan ) ص . پ . خرد دهن و دهان معشوق . تنگ روزى ( tang - ruzi ) ص . پ . درويش و مسكين و بىچيز و پريشان . تنگروى ( tang - ruy ) ص . پ . باريك چهره . تنگروى ( tang - ruy ) ا . پ . كسى كه بدون ابرام درخواست كسى را قبول نمايد . تنگز ( tangez ) ا . پ . درختى كه خارهاى بسيار تيز دارد و گلش مانند گل كاسنى و آتش هيزمش تند و تيز . تنگ زعفران ( tang - za'far n ) ا . پ . برگهاى زردى كه در پائيز از درخت مىريزد . تنگ زهره ( tang - zahre ) ص . پ . دل شكسته و مأيوس و نااميد . تنگزيست ( tang - zist ) ص . پ . پريشان و مضطرب و رنج رسيده . تنگس ( tanges ) ا . پ . تنگز . تنگسار ( tangs r ) ا . پ . فسخ يعنى ضعف . و جهل و فساد راى و نقصان عقل . و باصطلاح اهل تناسخ چيزى كه دو مرتبه در آن تنزل واقع شود همچون روح انسانى كه به صورت حيوان ديگر . جلوه نمايد و آن را بگذارد و به صورت نبات چمن پيرا شود . تنگسال ( tang - s l ) م ف . پ سال قحط و كم‌ياب . تنگسالى ( tang - s li ) ا . پ . تنگى و كم يا بى و قحط و قحطى . تنگست ( tangast ) ا خ . پ . جائى كه بلورهاى خوب از آنجا آورند . تنگ شراب ( tang - car b ) ص . پ . زود مست يعنى كسى كه از خوردن شراب زود مست گردد . تنگ شق ( tang - caq ) ص . پ . قلمى كه چاك آن تنگ باشد . تنگ شكر ( tang - eakar ) ا . پ . دهان معشوق . تنگ ظرف ( tang - zarf ) ص . پ . پريشان و دلتنگ و ساده لوح . تنگ ظرفى ( tang - zarfi ) ا . پ . دلتنگى و ساده لوحى و بدبختى . تنگ عيش ( tang - ayc ) ص . پ . مفلس و بىچيز . و صاحب اندوه . تنگ فرصت ( tang - forsat ) ا . پ . كم فرصت و ابن الوقت . تنگ گير ( tang - gir ) ص . پ . بخيل و ممسك و كم خرج و تنگ دست و كسى كه فشار سخت دهد . تنگ گيرى ( tang - giri ) ا . پ . بخل و بخالت و امساك و كم خرجى . تنگ لب ( tang - lab ) ص . پ . نازك لب و ظريف لب . تنگلوش ( tangaluc ) و تنگلوشا ( tangaluc ) ا خ . پ . كتاب حكيم يونانى كه در صنايع و بدايع برابر ارتنگ مانى مىباشد . و علم خانهء يونانيان در نقاشى . تنگ معاش ( tang - ma c ) ص پ . مفلس و فقير و بىنوا . تنگنا ( tangn ) و تنگناى ( tangn y ) ا . پ . ضيق و تنگى و جاى تنگ . و سختى و دشوارى . و راه تنگ . و درهء كوه و راه ميان دو كوه . و قبر و لحد . و تنگناى خاك : دنيا و قالب آدمى و قبر و لحد . و تنگناى دهر : دنيا و روزگار . تنگ نشيمن ( tang - naciman ) ا . پ . نشيمن تنگ كه فراخ نباشد . و تنگ نشيمن نهنگ : دنيا و آسمان و روزگار . تنگو ( tangu ) ا خ . پ . پادشاه ختا و و ختن . تنگوزئيل ( tanguz'il ) ا . پ . سال دوازدهم از دورهء اثنا عشرى كه سال خوك باشد . تنگه ( tange ) ا . پ . زر و سيم و مس مسكوك و رايج و پول نقد و تنكه . و رشته و خمير باريك و بلند . و جاى تنگ و درهء كوه . و راه تنگ . و تنگهء بغرا : رشته‌اى كه بدان آش بغرا مىسازند . تنگه لوشا ( tange - luc ) ا . پ . تنگلوشا . تنگى ( tangi ) ا . پ . كم پهنائى و كم عرضى . و نزديكى . و افلاس . و مسكنت . و مضبوطى و استحكام . و دشوارى و سختى . و آزردگى و گرفتارى و مزاحمت . و مسكينى و گدائى . و جوال و خريطه . و تنگى كردن : به سختى بيرون آمدن . تنگياب ( tang - y b ) ص . پ . چيزى كه بدشوارى بدست آيد . و عزيز الوجود و كمياب . تنگيره ( tangire ) ا . پ . ديگچهء مسى و كتلى و ديگ . تنم ( tanm ) م . ع . تنم البعير تنما ( از باب نصر ) : خورد آن شتر درخت تنوم را . تنماص ( tanm s ) م . ع . نمص الشعر تنميصا و تنماصا . مر . تنميص . تنمر ( tanammor ) م . ع . دراز كشيدن آواز وقت ترسانيدن . و بيم كردن . و پلنگى نمودن . و خشم گرفتن . و زشت خوى شدن . و دگرگون گشتن و متغير شدن يق تنمر له : تشبيه است به پلنگ بدان جهة كه پلنگ ديده نشود مگر آنكه از خشم متغير و برگرديده باشد .