على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
982
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
لما تنسموا روح الحيوة اى وجدوا نسيمها . و خوشبوىناك گرديدن جاى يق تنسم المكان بالطيب . و نرمى كردن در خواستن علم . و نرم وزيدن باد . و خبر بد رسيدن . تنسوق ( tansuq ) ا . ع . - مأخوذ از تنسخ فارسى و بمعنى آن . تنسوقات ( tansuq t ) ع . ج . تنسوق . تنسه ( tanse ) ص . پ . دلتنگ و آزرده و پريشان خاطر . تنسئة ( tanseat ) م . ع . راندن و بانگ بر زدن شتر را . تنسية ( tanseyat ) م . ع . فراموش گردانيدن و سبب فراموش كردن شدن . تنسيدن ( tansidan ) ف ل . پ . آزرده شدن و پريشان خاطر گشتن . تنسيس ( tansis ) م . ع . اس اس گفتن كودك را تا بشاشد و غائط اندازد . و برفتار آوردن ستور را . تنسيع ( tansi ' ) م . ع . دور شدن گوشت بن دندان . و نرم و فرو هشته شدن آن . تنسيغ ( tansiq ) م . ع . نرم و فروهشته گرديدن . بن دندان . و بار بر زدن درخت سپس بريدن . و شاخ بر شاخ بيرون آوردن خرما بن . تنسيق ( tansiq ) م . ع . آراستن و ترتيب دادن . تنسيم ( tansim ) م . ع . در شدن در كارى . و آغاز كردن . و قيل لا يكون الا فى الشر و زنده كردن . و آزاد گردانيدن نسمة را . و برگشتن بوى گوشت . تنشد ( tanaccod ) م . ع . اخبار خواستن براى دانستن و به ياد آوردن . تنشر ( tanaccor ) م . ع . گسترده گرديدن . تنشز ( tanaccoz ) م . ع . سخت گرديدن . و آماده شدن . تنشط ( tanaccot ) م . ع . شادمانى نمودن . و به نشاط رفتن ناقه . و در گذشتن از وادى و بيابان . و سخت سير گرديدن ناقه . تنشغ ( tanaccoq ) م . ع . نعره زدن و گريه در سينه گردانيدن چندانكه بىهوشى نزديك گردد و انما يفعل ذلك تشوقا او اسفا . تنشف ( tanaccof ) م . ع . به خود كشيدن حوض آب را و كاغذ سياهى را و جامه خوى را . تنشق ( tanaccoq ) م . ع . دم از بينى كشيدن و بوئيدن . تنشم ( tanaccom ) م . ع . آغاز كردن كارى را . و نرمى كردن در علم خواستن . تنشؤ ( tanacco ' ) م . ع . تنشاء لجاجته . كوچ كرد و رفت براى حاجت خود . تنشوى ( tan - cuy ) ا . پ . حوض آب و جوى و چشمه و مانند آن و جوى آبى كه در آن مردمان تن مىشويند و غسل مىكنند . و تختهاى كه بر بالاى آن مرده را شويند . و آبريز . تنشى ( tanacci ) م . ع . بوئيدن . و مست گرديدن . تنشيب ( tancib ) م . ع . بسته كردن . و گونه بر گردانيدن . و در آمدن در چيزى . و در كار بد شدن يق نشب فى الشيئ اى نشمه . تنشئة ( tanceat ) م . ع . نشئ ( مجهولا ) تنشئة : آفريد و زيست و گواليد و جوان گشت . و قرا الكوفيون او من ينشأ ( بفتح الشين ) . تنشير ( tancir ) م . ع . گستردن . و فسون كردن . و افسون نوشتن . تنشيط ( tancit ) م . ع . فربه كردن ستور . و آسان بستن گره . تنشيف ( tancif ) م . ع . تنشف الثوب العرق : به خود كشيد جامه خوى را و كذلك الحوض الماء . و تنشفت الماء : با خرقه و مانند آن گرفتم آب را . و نيز تنشيف : با كفك شدن شير يق امست ابلكم تنشف و ترغى اى لها نشافة و رغوة . تنشيل ( tancil ) م . ع . ناشتا شكستن كسى را يق نشل ضيفك ( بصيغة الامر ) اى سلفه : ناشتا شكن بخوران ميهمان خود را . تنشيم ( tancim ) م . ع . بر گرديدن گوشت و بوى گرفتن آن . و زهانيدن زمين آب را . و نشم الله ذكره : بلند گرداند خداى ذكر او را . و نشم فى الامر : آغاز كرد آن كار را . و نشم فى الشر : در بدى شد و در آويخت در آن . و قيل نشم الناس فى عثمان رضى الله عنه . تنصب ( tanassob ) م . ع . بر پاى خاستن . و بلند گرديدن غبار . و ايستادن ماده خران گرداگرد خر نر . تنصح ( tanassoh ) م . ع . جامه دوختن . و بناصحان مانند شدن . تنصر ( tanassor ) م . ع . مروسيدن به يارى كردن . و ترسا شدن . تنصف ( tanassof ) م . ع . معجر پوشيدن زن . و خدمت كردن . و خدمت خواستن . و خواستن آنچه نزد كسى باشد . و فروتنى نمودن نزد كسى . و انصاف خواستن از پادشاه . و همگى موى سپيد گرديدن از پيرى . و تنصفناك بيننا : گردانيدم تو را ميان در گرفتن تمام خق . تنصل ( tanassol ) م . ع . بيرون آمدن موى از خضاب . و از گناه بيزار شدن و بيرون كشيدن خود را يق تنصل اليه من الجناية اذا خرج و تبرأ . و بيرون آوردن چيزى را .